On the Trail of Folk Reinterpretations. On Strzygoń. Klechda Zaduszna by Stefan Grabiński
DOI:
https://doi.org/10.12775/LL.1.2.2026.006Keywords
Stefan Grabiński, folklore, folk demonology, strzygoń, horror literature, All Souls' DayAbstract
The article is devoted to the analysis of folk contexts present in Stefan Grabiński’s drama Strzygoń. Klechda Zaduszna. The text presents a creative rein terpretation of elements of folklore, folk demonology and traditional All Souls’ Day rituals in this literary work. The analysis focuses on the character of the “strzygoń” as a figure rooted in Slavic beliefs. Particular attention is paid to the functioning of the folk vision of the world in Grabiński’s drama – the presence of rituals, magical practices, religious songs, symbolism and border spaces, as well as the problem of dialect stylisation. The text argues that Strzygoń. Klechda Zaduszna is an example of a harmonious contamination of Christian and pagan elements, fitting into the modernist reflection on spirituality, faith and the possibility of redemption.
References
Bagłajewski, A. (2025). Demaskacja i empatia. Matka Makryna Jacka Dehnela (w kontekście legendy romantycznej o męczennicy). Pamiętnik Literacki, 116(1), 81–101.
Biegeleisen, H. (1930). Śmierć w obrzędach, zwyczajach i wierzeniach ludu polskiego. Dom Książki Polskiej S-ka Akc.
Ciszewski, S. B. (1887). Lud rolniczo-górniczy z okolic Sławkowa w powiecie olkuskim. Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Federowski, M. (1888). Lud okolic Żarek, Siewierza, Pilicy. Jego zwyczaje, sposób życia, obrzędy, podania, gusła, zabobony, pieśni, zabawy, przysłowia, zagadki i właściwości mowy (t. 1). Druk Emila Skiwskiego.
Federowski, M. (1889). Lud okolic Żarek, Siewierza, Pilicy. Jego zwyczaje, sposób życia, obrzędy, podania, gusła, zabobony, pieśni, zabawy, przysłowia, zagadki i właściwości mowy (t. 2). Druk Emila Skiwskiego.
Fisher, A. (1921). Zwyczaje pogrzebowe ludu polskiego. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Główczewski, A. (2006). Utwory dramatyczne Stefana Grabińskiego. W: J. Kryszak, H. Ratuszna (red.), Przez dwa stulecia. In memoriam Artur Hutnikiewicz (s. 225–241). Wydawnictwo Naukowe UMK.
Gołębiowska-Suchorska, A. (2011). „Dziewczę przędzie, Pan Bóg nitki daje”. O spójności ludowej wizji świata. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.
Gonet, S. (1896). Kilka szczegółów z wierzeń ludu. (Z okolicy Andrychowa). Lud. Kwartalnik etnograficzny. Organ Towarzystwa Ludoznawczego, 2, 221–235.
Gonet, S. (1897). Strzygonie. Lud. Kwartalnik Etnograficzny. Organ Towarzystwa Ludoznawczego, 3, 154–155.
Grabiński, S. (2016). Strzygoń. Klechda zaduszna. W: S. Grabiński, Dramaty (red. M. Byrska, M. Skrok, D. Kryj). Wydawnictwo Norbertinum.
Hrycyna, E. (2019). Wrotycz. W: J. Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych (t. 2: Rośliny, cz. 4: Zioła, s. 427–430). Wydawnictwo UMCS.
Hutnikiewicz, A. (1959). Twórczość literacka Stefana Grabińskiego (1887–1936). PWN.
Hutnikiewicz, A. (1988). „Strzygoń” Stefana Grabińskiego. Karta z dziejów upiora w literaturze polskiej. W: M. Graszewicz, J. Kolbuszewski (red.), Kultura, literatura, folklor (s. 325–331). Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
Hymny koscielne, cokolwiek sie ich w breuiarzach teraznieyszych znayduie y niektore insze (1598) (przeł. S. Grochowski). Drukarnia Jakuba Siebeneichera.
Janion, M. (2023). Wampir. Biografia symboliczna. Słowo/obraz terytoria.
Karaś, H. (b.d.). Pluralis maiestaticus. W: Dialekty i gwary polskie. Pobrano 31 stycznia 2026 z http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-malopolski&l3=podhale&l4=podhale-gwara-regionu
Kąś, J. (b.d.). Gwara regionu. Podhale. W: Dialekty i gwary polskie. Pobrano 31 stycznia 2026 z http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-malopolski&l3=podhale&l4=podhale-gwara-regionu
Kibort, J. (1897). Szlachcic łapciowy na Wołyniu. Wisła. Miesięcznik geograficzno-etnograficzny, 11(2), 270–286.
Kolberg, O. (1874). Dzieła wszystkie (t. 7: Krakowskie, cz. 3). Polskie Towarzystwo Ludozawcze.
Kolbuszewski, J. (1986). Polska pieśń pogrzebowa. Prolegomena. Polska Sztuka Ludowa – Konteksty, 40(1–2), 49–56.
Kolczyński, J. (2003). Jeszcze raz o upiorze (wampirze) i strzygoniu (strzydze). Etnografia Polska, 47(1–2), 211–246.
Kopaliński, W. (red.) (1990). Słownik symboli. Wiedza Powszechna.
Kozak, Ł. (2021). Upiór. Historia naturalna. Fundacja Evviva L’arte.
Lehr, U. (1984). Wierzenia w istoty nadzmysłowe. Etnografia Polska, 28(1), 223–250.
Majewska, J. (2018). Demon ruchu, duch czasu, widma miejsc. Fantastyczny Grabiński i jego świat. Wydawnictwo Ossolineum.
Majewska, J. (2019). Zapomniana trylogia dramatyczna Stefana Grabińskiego. Nauka, 2, 107–123.
Makowska, K. (2015). Pieśń pogrzebowa jako przekaz kultury w społeczności tradycyjnej na materiale tekstów z zeszytów śpiewaczych mieszkańców parafii Sokoły. Studia Łomżyńskie, 25, 155–166.
Mazanowski, A. (1911). Nasza najnowsza powieść i jej wzory. Biblioteka Warszawska, 4(850), 55–78.
Mianecki, A. (2009). Folklor a fantastyka w trylogii dramatycznej „Zaduszki” Stefana Grabińskiego. W: I. Rzepnikowska (red.), Inspiracje ludowe w literaturach słowiańskich XI–XXI wieku (s. 149–153). Wydawnictwo Naukowe UMK.
Mickiewicz, A. (1823), Dziady część IV. W: A. Mickiewicz, Poezye (t. 2). Druk Józefa Zawadzkiego.
Miłosz, C. (2000). Dolina Issy. Wydawnictwo Literackie.
Moniuszko, S. (1858). Trzeci śpiewnik domowy. Gebethner i Wolff.
Pochłódka, A., Robotycki, C. (2009). Kultura ludowa w dramatach Wyspiańskiego w kontekście współczesnej wiedzy antropologicznej. W: A. Czabanowska-Wróbel (red.), Stanisław Wyspiański. W labiryncie świata, myśli i sztuki (s. 95–105). Wydawnictwo UJ.
Przybyszewski, S. (1903). Śnieg. Dramat w 4-ch aktach. Druk Piotra Laskauera i S-ki.
Reymont, W. S. (1904). Chłopi. Powieść współczesna (cz. 2: Zima). Gebethner i Wolff.
Roux, J.-P. (1994). Krew. Mity, symbole, rzeczywistość (przeł. M. Perek). Wydawnictwo Znak.
Sitniewska, R. (2018). Strzygoń/strzyga. W: V. Wróblewska (red.), Słownik polskiej bajki ludowej (s. 206–210). Wydawnictwo Naukowe UMK.
Słomka, J. (1929). Pamiętniki włościanina. Od pańszczyzny do dni dzisiejszych. Towarzystwo Szkoły Ludowej.
Strzelczyk, J. (1998). Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Dom Wydawniczy „Rebis”.
Szymańska, J. (1997–1998). Pieśni pustych nocy. Etnolingwistyka, 9/10, 211–252.
Mioduszewski, M. M. (red.) (1838). Śpiewnik kościelny, czyli pieśni nabożne z melodyjami w kościele katolickim używane […]. Drukarnia Stanisława Cieszkowskiego.
Tatarowski, L. (1988). Ludowość w kulturze Młodej Polski. Teksty, znaczenia, wartości. W: M. Graszewicz, J. Kolbuszewski (red.), Kultura, literatura, folklor (s. 279–311). Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
Tomicki, R. (1981). Religijność ludowa. W: M. Biernacka, M. Frankowska, W. Paprocka (red.), Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej (t. 2, s. 29–70). Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Wójtowicz, M. (2012). Magiczne funkcje liczby trzy w medycynie ludowej. Acta Humana, 3, 111–122.
Wróblewska, V. (2018). Klechda. W: V. Wróblewska (red.), Słownik polskiej bajki ludowej (t. 2, s. 148–150). Wydawnictwo Naukowe UMK.
Wyspiański, S. (1899). Klątwa. Tragedya. Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Filip Bukowski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
1. The authors give the publisher (Polish Ethnological Society) non-exclusive license to use the work in the following fields:a) recording of a Work / subject of a related copyright;
b) reproduction (multiplication) Work / subject of a related copyright in print and digital technique (ebook, audiobook);
c) marketing of units of reproduced Work / subject of a related copyright;
d) introduction of Work / object of related copyright to computer memory;
e) dissemination of the work in an electronic version in the formula of open access under the Creative Commons license (CC BY - ND 3.0).
2. The authors give the publisher the license free of charge.
3. The use of the work by publisher in the above mentioned aspects is not limited in time, quantitatively nor territorially.
Stats
Number of views and downloads: 7
Number of citations: 0
