Radzenie sobie ze stresem i wypaleniem zawodowym przez pielęgniarki z oddziałów zabiegowych i niezabiegowych

Abstrakt

Wstęp. Stres pojmowany jest jako sytuacja przykra, negatywna, której człowiek chciałby zredukować i uniknąć w codziennym funkcjonowaniu. W psychologii opisywany jest jako efekt interakcji bodźca zewnętrznego i człowieka w negatywnej sytuacji wraz ze wszystkimi właściwościami. Wypalenie zawodowe według WHO (World Health Organization) to nie jest choroba tylko syndrom, który wynika z przewlekłego stresu i charakteryzuje się trzema wymiarami: uczuciem wyczerpania lub brakiem energii, zwiększonym dystansem psychicznym do wykonywanej pracy oraz brakiem spełnienia zawodowego.

Cel. Celem pracy jest analiza radzenia sobie ze stresem i wypaleniem zawodowym przez pielęgniarki z oddziałów zabiegowych i niezabiegowych.

Materiał i metody. Badanie zostało przeprowadzone wśród 100 pielęgniarek z oddziałów zabiegowych i niezabiegowych. W pracy wykorzystane zostały następujące metody badań: metoda sondażu diagnostycznego oraz szacowania oparte na technice ankietowania i technice skali szacunkowej. Wykorzystano takie narzędzia badawcze jak: autorska metryczka, kwestionariusz MINI – COPE oraz kwestionariusz MBI.

Wyniki. Strategie radzenia sobie ze stresem i poziom wypalenia zawodowego pielęgniarek z oddziałów zabiegowych i niezabiegowych podlegają zróżnicowaniu w zależności od zmiennych socjodemograficznych, stażu pracy i warunków zatrudnienia badanych.

Wnioski. 1. Strategie radzenia sobie ze stresem istotnie różnią się w zależności od płci, wieku, wykształcenia, miejsca zamieszkania, stażu pracy pielęgniarek.
2. Poziom wypalenia zawodowego pielęgniarek podlegał istotnemu zróżnicowaniu w skali poczucia osiągnięć osobistych i wyczerpania emocjonalnego w zależności od wybranych płci. Mężczyźni częściej odczuwali średni poziom wypalenia zawodowego w ramach skali poczucia osiągnięć osobistych.
3. Strategie radzenia sobie ze stresem korelują z ogólnym poziomem wypalenia zawodowego pielęgniarek w ramach skali wyczerpania emocjonalnego. Dokonują one istotnie częściej wyboru strategii radzenia sobie ze stresem o charakterze aktywnego radzenia sobie, ale także unikowych.
4. Pielęgniarki z oddziałów zabiegowych częściej dokonywały wyboru strategii radzenia sobie ze stresem o charakterze aktywnego radzenia sobie, poszukiwania wsparcia. Natomiast pielęgniarki oddziałów niezabiegowych istotnie częściej wybierały strategie świadczące o bezradności.
5. Poziom wypalenia zawodowego pielęgniarek w ramach skali poczucia osiągnięć osobistych podlegał istotnemu zróżnicowaniu ze względu na miejsce zatrudnienia pielęgniarek. W oddziałach niezabiegowych dominują osoby o średnim poziomie wypalenia zawodowego w porównaniu do pielęgniarek z oddziałów zabiegowych, gdzie przeważają osoby z wysokim poziomem wypalenia zawodowego.