Ocena poziomu lęku pacjentek w związku z planowaną operacją ginekologiczną
DOI:
https://doi.org/10.21784/IwP.2025.015Słowa kluczowe
lęk przedoperacyjny, skala VAS, skala APAIS, operacja ginekologiczna, opieka przedoperacyjnaAbstrakt
Wstęp. Lęk przedoperacyjny jest powszechnym zjawiskiem występującym u pacjentów przygotowujących się do zabiegów chirurgicznych. Jego nasilenie istotnie wpływa na przebieg leczenia oraz proces rekonwalescencji. W przypadku operacji ginekologicznych, lęk ten może być szczególnie silny i wieloaspektowy. Zrozumienie źródeł i poziomu lęku przedoperacyjnego ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia pacjentkom odpowiedniego wsparcia psychicznego oraz poprawy wyników leczenia.
Cel. Celem pracy jest ocena poziomu lęku pacjentek w związku z planowaną operacją ginekologiczną.
Materiał i metody. Badanie przeprowadzono z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety własnego autorstwa, z wykorzystaniem skali VAS oraz APAIS. W okresie od listopada do grudnia 2024 roku badaniem objęto 160 pacjentek hospitalizowanych w Klinice Położnictwa, Chorób Kobiecych i Ginekologii Onkologicznej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Toruniu. Badanie było anonimowe, dobrowolne i bezpłatne. Analizę przeprowadzono w pakiecie Statistica 13.3, stosując testy nieparametryczne, test U Manna-Whitneya, Kruskala-Wallisa oraz współczynnik korelacji rang Spearmana. Wszystkie testy statystyczne przeprowadzono przy założonym poziomie istotności α = 0,05.
Wyniki. W grupie badanej średni poziom lęku w skali VAS wyniósł 5,84, a w skali APAIS – 11,40. Większość zmiennych demograficznych nie różnicowała istotnie poziomu lęku. 35% pacjentek wykazywało wysokie zapotrzebowanie na informacje i wykazano, że większa potrzeba wiedzy wiąże się z wyższym lękiem.
Wnioski. Wykazano istotnie wyższy poziom lęku u pacjentek, które jako największe źródło lęku wskazały aspekty związane ze znieczuleniem. Czynniki demograficzne i kliniczne nie różnicowały istotnie poziomu lęku. Wykazano istotną zależność pomiędzy nasileniem lęku a zapotrzebowaniem na informacje. Źródło uzyskanych informacji oraz stopień satysfakcji z zakresu uzyskanej informacji nie różnicowały istotnie poziomu lęku przedoperacyjnego.
Bibliografia
1. Bączyk G., Talarska D., Szubert J. Przyczyny lęku przedoperacyjnego chorych leczonych chirurgicznie. Promocja zdrowia w chorobie i niepełnosprawności. Ann. UMCS Sect. D 2006; 60(Supl. 16, 1): 152–156.
2. Caumo, W., Schmidt, A. P., Schneider, C. N., Bergmann, J., Iwamoto, C. W., Adamatti, L. C., ... & Ferreira, M. B. C., Risk factors for preoperative anxiety in adults. Acta Anaesthesiologica Scandinavica, 2001, 45(3), 298–307.
3. Derewianka-Polak M, Polak G, Bobiński M et al., Evaluation of a level of preoperative anxiety patients undergoing gynaecological surgeries, GinPolMedProjekt 2016; 2(40): 20–34.
4. Śniecikowska B., Czynniki generujące poziom lęku w okresie okołooperacyjnym u pacjentek zakwalifikowanych do operacji w obrębie gruczołu tarczowego, Problemy pielęgniarstwa, 2013, tom 21, zeszyt nr 2
5. Pilewska A., Jakiel G., Oczekiwanie na interwencję chirurgiczną, jako sytuacja trudna dla kobiet. Prz. Menopauz. 2005; 5: 37–41.
6. Sioma-Markowska U., Kubaszewska S., Nowak-Brzezińska A., Machura M., ,Skrzypulec-Plinta V., Lęk przed operacją ginekologiczną a przebieg okresu pooperacyjnego, Onkologia i Radiologia, 3 (41) 2017: 062–069
7. Napora J., i wsp., Ocena reakcji emocjonalnych towarzyszącym pacjentom poddanym zabiegom chirurgii ręki w procedurze jednodniowej. Konferencja XI Zjazd Polskiego Towarzystwa Chirurgii Ręki, 04/ 2021
8. Motyka M., Obawy pacjentów przygotowywanych do zabiegu operacyjnego. Sztuka Leczenia 2001; 4: 23–26.
9. Łepecka-Klusek C., Pilewska-Kozak A., Syty K., Jakiel G., Potrzeba wsparcia psychicznego kobiet w okresie oczekiwania na operację ginekologiczną, Przegląd Menopauzalny 2010; 5: 309–314.
10. Augustyniuk K. i wsp., Ocena poziomu lęku pacjentów hospitalizowanych, Family Medicine & Primary Care Review 2013; 15, 2: 73–75
11. Seredyńska M., Ocena poziomu lęku przed zabiegami neurochirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym, Lekarz Wojskowy, 3/2017
12. Mavridou P, Dimitriou V, Manataki A et al., Patient’s anxiety and fear of anesthesia: effect of gender, age, education, and previous experience of anesthesia. A survey of 400 patients. J Anesth 2013; 27: 104–108.
13. Lewicka M., Makara-Studzińska M., Sulima M et al. Anxiety levels in women in the perioperative period. Post Psy chiatr Neurol 2012; 21, 3: 183–189.
14. Kubaszewska S., Sioma-Markowska U., Krawczyk P., Machura M., Ocena lęku przed zabiegiem operacyjnym w ginekologii, Czasopismo Psychologiczne–Psychological Journal 2018; 24, 1: 189–194.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Justyna Zarębska, Grażyna Chojnacka-Kowalewska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 23
Liczba cytowań: 0