Obraz zaboru rosyjskiego w oczach żołnierzy i urzędników państw centralnych w latach 1914–1917
DOI:
https://doi.org/10.12775/DN.2018.3.02Słowa kluczowe
zabór rosyjski, tygiel narodów, Ober-Ost, rosyjski odwrót, front wschodni, polonizacja, ofensywa letnia 1915, Russian partition of Poland, melting pot, Russian retreat, Eastern Front, polonization, summer offensive of 1915Abstrakt
Podczas I wojny światowej wojska Niemiec i Austro-Węgier zajęły całe terytorium zaboru rosyjskiego dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Pod ich kontrolą znalazły się terytoria całkowicie odmienne pod kątem ludnościowym, kulturowym czy przyrodniczym. Doświadczenie kontaktu z rzeczywistością Królestwa Polskiego, guberni suwalskiej, Białostocczyzny, Litwy, Kurlandii, Białorusi, Polesia i Wołynia w latach 1914–1918 stało się nieodłącznym tematem wspomnień, dzienników, listów, tekstów publicystycznych i naukowych oraz artykułów w prasie żołnierskiej, sporządzanych przez żołnierzy i urzędników administracji okupacyjnej państw centralnych. Poniższy artykuł jest próbą syntetycznego ujęcia obrazu „porosyjskiego Wschodu” w ich oczach.
During World War I the German and Austrian troops annexed the whole territory of the Russian partition of the Polish-Lithuanian Commonwealth. Thus, they took control over the lands that were totally different as regards population, culture or natural environment. Experiences of the reality of the Kingdom of Poland, Guberniya of Suwałki, Region of Białystok, Lithuania, Courland, Belarus, Polesie and Volhynia in 1914–1918 became inseparable part of memories, journals, letters, journalistic or scholarly texts, and articles in the military press, written by soldiers and officials of the administration of Central Powers. The present article attempts at a synthetic presentation of the “pro-Russian East” seen through their eyes.
Bibliografia
Grysińska-Jarmuła K., Hrabia Bogdan Hutten-Czapski (1851–1937). Żołnierz, polityki dyplomata, Toruń 2011.
Horn E., Im Osten nichts Neues. Deutsche Literatur und die Ostfront des Ersten Weltkriegs, w: Die Vergessene Front. Der Osten 1914/15. Ereignis, Wirkung, Nachwirkung, Hrsg. G.P. Groß, Paderborn–München–Wien–Zürich 2006.
Kasperavičius A., Rozwój dążeń niepodległościowych Litwinów na litewskiej prowincji w latach okupacji niemieckiej (1915–1918), w: Lata Wielkiej Wojny. Dojrzewanie do niepodległości 1914–1918, red. D. Grinberg, J. Snopko, G. Zackiewicz, Białystok 2007.
Lehnstaedt S., Der Koloniale Blick? Polen und Juden in der Wahrnehmung der Mittelmächte, w: Jenseits des Schützengrabens. Der Erste Weltkrieg im Osten: Erfahrung – Wahrnehmung – Kontext, Hrsg. B. Bachinger, W. Dornik, Innsbruck–Wien–Bozen 2013.
Liulevicius V.G., Der Osten als apokalyptischer Raum. Deutsche Frontwahrnehmungen im und nach dem Ersten Weltkrieg, w: Traumland Osten. Deutsche Bilder vom östlichen Europa im 20. Jahrhundert, Hrsg. G. Thum, Göttingen 2006.
Liulevicius V.G., Kriegsland im Osten. Eroberung, Kolonisierung und Militärherrschaft im Ersten Weltkrieg, Hamburg 2002.
Michaluk D., Formowanie się podstaw państwowych Białoruskiej Republiki Ludowej w latach 1918–1919, w: Lata Wielkiej Wojny. Dojrzewanie do niepodległości 1914–1918, red. D. Grinberg, J. Snopko, G. Zackiewicz, Białystok 2007.
Mühle E., Der europäische Osten in der Wahrnehmung deutscher Historiker. Das Beispiel Hermann Aubin, w: Traumland Osten. Deutsche Bilder vom östlichen Europa im 20. Jahrhundert, Hrsg. G. Thum, Göttingen 2006.
Münch Ph., Bürger in Uniform. Kriegserfahrungen von Hamburger Turnern 1914 bis 1918, Freiburg im Breisgau–Berlin–Wien 2009.
Nelson R.L., German Soldier Newspapers of the First World War, New York 2011.
Richter S., Der Krieg als Fremderfahrung. Das Rußlandbild in den Feldpostbriefen des Soldaten Friedrich Grelle (1914/15), w: Verführungen der Gewalt – Russen und Deutsche im Ersten Weltkrieg und Zweiten Weltkrieg, Hrsg. K. Eimermacher, A. Volpert, unter Mitarb. G. Bordjugow, München 2005.
Schreiber J., Vier Jahre als Infanterist im Ersten Weltkrieg. Ein Tagebuch, Dresden 1998.
Volkmann H.E., Der Ostkrieg 1914/15 als Erlebnisund Erfahrungswelt des deutschen Militärs, w: Die Vergessene Front. Der Osten 1914/15. Ereignis, Wirkung, Nachwirkung, Hrsg. G.P. Groß, Paderborn–München–Wien–Zürich 2006.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 582
Liczba cytowań: 0
