Skazani na Francję – polskie działania dyplomatyczne w państwach ententy w 1917 roku
DOI:
https://doi.org/10.12775/DN.2017.4.02Słowa kluczowe
Roman Dmowski, Erazm Piltz, polska dyplomacja, stosunki francusko-rosyjskie, cele wojenne ententy w latach 1916–1917, Polish diplomacy, French-Russian, war aims of the Entente in 1916–1917Abstrakt
W artykule zostaną omówione polskie zabiegi dyplomatyczne w państwach ententy, a szczególnie we Francji, na rzecz włączenia sprawy niepodległości Polski do celów wojennych sprzymierzonych. Polskie działania zostaną skonfrontowane z polityką wschodnią Francji w 1917 r., a szczególnie z traceniem przez nią rosyjskiego alianta i znaczeniem tego faktu dla spraw polskich. Zapoczątkowało to drogę do zawartego w 1921 r. polsko-francuskiego sojuszu polityczno-wojskowego.
The article presents Polish diplomatic efforts in the Entente states, in particular France, to include Polish independence to the war aims of the Allies. Polish actions are confronted with the eastern policy of France in 1917, especially in the face of France losing its Russian ally and all significances of the fact for the Polish cause. This paved way for the Polish-French political and military alliance signed in 1921.
Bibliografia
Archiwum polityczne Ignacego Paderewskiego, t. I: 1890–1918, oprac. W. Stankiewicz, A. Piber, Wrocław 1973.
Dmowski R., Polityka polska i odbudowanie państwa, [reprint], Warszawa 2008.
Doise J., Vaïsse M., Politique étrangère de la France. Diplomatie et outil militaire 1871–1991, Paris 1992.
Duroselle J.B., Wielka wojna Francuzów 1914–1918, tłum. A. Ciastek, Warszawa 2006.
Engelgard J., Roman Dmowski wobec Rosji, w: Myśl polityczna Romana Dmowskiego, red. J. Engelgard, Warszawa 2009.
Gmurczyk-Wrońska M., Akt 5 listopada z francuskiej perspektywy, w: Akt 5 listopada 1916 roku i jego konsekwencje dla Polski i Europy, red. J. Kłaczkow, K. Kania, Z. Giżyński, Toruń 2016, s. 309–319.
Gmurczyk-Wrońska M., Czy rok 1916 był istotny dla spraw polskich w polityce Francji?, „Dzieje Najnowsze” 2016, nr 3, s. 37–50.
Gmurczyk-Wrońska M., Francja i jej rosyjski „sojusznik” w latach 1917–1921, w: Yesterday. Studia z historii najnowszej. Księga dedykowana prof. Jerzemu Eislerowi w 65. rocznicę urodzin, red. J. Olaszek, A. Dudek, Ł. Kamiński i in., Warszawa 2017, s. 53–68.
Hogenhuis-Seliverstoff A., Les relations franco-soviétiques 1917–1924, Paris 1981.
Hovi K., Cordon sanitaire or barrière de l’Est? The Emergence of the New French Eastern European Alliance Policy 1917–1919, Turku 1975.
Kawalec K., Roman Dmowski, wyd. 2, Poznań 2016.
Kidzińska A., Stosunki Erazma Piltza z francuskim MSZ podczas I wojny światowej, w: Ku Niepodległej. Ścieżki polskie i francuskie 1795–1918, red. M. Willaume, Lublin 2005, s. 519–527.
Korwin-Milewski H., Siedemdziesiąt lat wspomnień (1855–1925), wstęp A. Szwarc, P. Wieczorkiewicz, Warszawa 1993.
Kozicki S., Pamiętnik 1876–1939, oprac. M. Mroczko, Słupsk 2009.
Leczyk M., Komitet Narodowy Polski a Ententa i Stany Zjednoczone 1917–1919, Warszawa 1966.
Micewski A., Roman Dmowski, Warszawa 1971.
Molenda J., Piłsudczycy a narodowi demokraci 1908–1918, Warszawa 1980.
Mourin M., Les relations franco-soviétiques 1917–1967, Paris 1967.
Niklewska J., Roman Dmowski w Londynie i w Paryżu w świetle jego archiwum z lat 1915–1919, w: Myśl polityczna Romana Dmowskiego, red. J. Engelgard, Warszawa 2009, s. 45–66.
O niepodległą i granice, [t. VI]: Komitet Narodowy Polski. Protokoły posiedzeń 1917–1919, wybór i oprac. M. Jabłonowski, D. Cisowska-Hydzik, Warszawa–Pułtusk 2007.
Pajewski J., Odbudowa państwa polskiego 1914–1918, Warszawa 1985.
Pajewski J., Wokół sprawy polskiej. Paryż – Lozanna – Londyn 1914–1918, Poznań 1970.
Piszczkowski T., Anglia a Polska 1914–1939, Londyn 1975.
Schramm T., Dyplomacja francuska wobec kwestii autonomii Polski w 1916 r., w: Ku Niepodległej. Ścieżki polskie i francuskie 1795–1918, red. M. Willaume, Lublin 2005, s. 501–513.
Seyda M., Polska na przełomie dziejów. Fakty i dokumenty, t. I, Poznań 1927.
Sibora J., Dyplomacja polska w I wojnie światowej, Warszawa 2013.
Soutou G.H., La grande illusion. Quand la France perdait la paix 1914–1920, Paris 2015.
Szczepaniak A., Od autonomii do niepodległości. Działalność polityczna Erazma Piltza w latach 1914–1929, Opole 2015.
Śladkowski W., Opinia publiczna we Francji wobec sprawy polskiej w latach 1914–1918, Wrocław 1976.
Waingertner P., Geneza Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu i jego działalność w latach pierwszej wojny światowej oraz początki kształtowania się granic II Rzeczypospolitej, w: Rządy bez ziemi. Struktury władz na uchodźstwie, red. R.P. Żurawski vel Grajewski, Warszawa 2014, s. 101–114.
Wandycz P., Dmowski’s Policy at the Paris Peace Conference: Success or Failure?, w: The Reconstruction of Poland, 1914–1923, ed. P. Latawski, London 1992, s. 117–132.
Wandycz P., France and her Eastern Allies 1919–1925. French-Czechoslovak-Polish Relations from the Paris Peace Conference to Locarno, Minneapolis 1962.
Wandycz P., The French Barrière de l’Est or Cordon Sanitaire, w: Wilsonian East Central Europe. Current Perspectives, ed. J.S. Micgiel, New York 1995, s. 45–99.
Wandycz P., Z Piłsudskim i Sikorskim. August Zaleski minister spraw zagranicznych w latach 1926–1932 i 1939–1941, Warszawa 1999.
Wapiński R., Czy głównie rzecznicy sojuszu z Francją kierowali się sympatiami, czy racjami politycznymi?, w: Ku Niepodległej. Ścieżki polskie i francuskie 1795–1918, red. M. Willaume, Lublin 2005, s. 529–535.
Wapiński R., Roman Dmowski, Lublin 1988.
Zamoyski J., Powrót na mapę. Polski Komitet Narodowy w Paryżu 1914–1919, Warszawa 1991.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 569
Liczba cytowań: 0
