Misja Mariana Seydy do Stanów Zjednoczonych Ameryki w 1918 roku
DOI:
https://doi.org/10.12775/DN.2026.1.01Słowa kluczowe
Komitet Narodowy Polski, Centralna Agencja Polska, Marian Seyda, Ignacy Jan Paderewski, Roman Dmowski, I wojna światowa, działalność niepodległościowaAbstrakt
W połowie 1918 r. Marian Seyda, członek Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu, odbył podróż do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Jej celem było spotkanie z przedstawicielem Komitetu w USA, Ignacym Janem Paderewskim, a także zaprezentowanie programu politycznego i działalności Komitetu Polonii amerykańskiej, która wspierała politycznie i finansowo działalność niepodległościową prowadzoną u boku ententy. Brak spójnej organizacji i łączności pomiędzy największą organizacją polonijną – Wydziałem Narodowym – a KNP skutecznie utrudniał prowadzenie akcji politycznej, natomiast głosy krytyki podważały zaufanie do polskich polityków pracujących w Paryżu. Podróż Seydy miała temu przeciwdziałać.
Bibliografia
Źródła archiwalne
Archiwum Akt Nowych
Archiwum Ignacego Jana Paderewskiego
Centralna Agencja Polska w Lozannie
Komitet Narodowy Polski w Paryżu
Biblioteka Ossolineum
Archiwum Macieja Loreta
Materiały Erazma Piltza (Zbiór rękopisów akcesyjnych)
Prasa
„Wici”
Źródła opublikowane
Archiwum polityczne Ignacego Jana Paderewskiego, t. 1, oprac. W. Stankiewicz, A. Piber, Wrocław–Warszawa–Kraków 1973.
Czyn zbrojny wychodźstwa polskiego w Ameryce. Zbiór dokumentów i materiałów historycz-nych, red. J. Walter, New York–Chicago 1957, oprac. wyd. kraj. J. Praga, Z.B. Kumoś, Warszawa 2001.
Dmowski R., Wybór pism, t. 1, Poznań 2014.
Kozicki S., Pół wieku polityki demokratyczno-narodowej (1887–1939), red. T. Sikorski, A. Wątor, Kraków 2019.
O niepodległą i granice, t. 6, red. M. Jabłonowski, D. Ciskowska-Hydzik, Warszawa–Pułtusk 2007.
Polskie dokumenty dyplomatyczne 1918 listopad–grudzień, red. S. Dębski, współpr. P. Dłu-gołęcki, Warszawa 2008.
Seyda M., Polska na przełomie dziejów. Fakty i dokumenty, t. 2: Od zbrojnego wystąpienia Stanów Zjednoczonych do końca wojny, Poznań 1931.
Opracowania
Bazylow L., Odrodzenie sprawy polskiej w kraju i w świecie, w: Historia dyplomacji pol-skiej, t. 3: 1795–1918, red. idem, Warszawa 1982, s. 745–937.
Biskupski M.B., Prezydent Woodrow Wilson a odrodzenie państwa polskiego (1914–1918), Warszawa 2023.
Bułhak W., Lednicki, Paderewski, Dmowski. Sprawa misji Stanisława Gutowskiego i genezy Polskiej Narodowej Komisji Wykonawczej oraz Komitetu Narodowego Polskiego (sier-pień – wrzesień 1917 r.), „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 1992, t. XXVII, s. 45–56.
Calder K.J., Britain and the Origins of the New Europe 1914–1918, Cambridge 1976.
Drozdowski M.M., Działalność Polonii amerykańskiej w walce o niepodległość Polski w latach 1910–1918, w: Polonia wobec niepodległości Polski w czasie I wojny świato-wej, red. H. Florkowska-Frančić, M. Frančić, H. Kubiak, Wrocław–Warszawa–Kraków 1979, s. 63–87.
Florkowska-Frančić H., Amerykańska misja Jana Rozwadowskiego (Jordana) w 1916 r., „Przegląd Polonijny” 2001, t. XXVII, nr 3, s. 5–18.
Florkowska-Frančić H., Między Lozanną Fryburgiem i Vevey. Z dziejów polskich organizacji w Szwajcarii w latach 1914–1917, Kraków 1997.
Frančić M., Komitet Obrony Narodowej w Ameryce 1912–1918, Wro-cław–Warszawa–Kraków 1983.
Kawalec K., Roman Dmowski, Poznań 2016.
Latawski P., Count Horodyski’s Plan „To Set Europe Ablaze”, „The Slavonic and East Eu-ropean Review” 1987, t. LXV, nr 3, s. 391–398.
Leczyk M., Komitet Narodowy Polski a ententa i Stany Zjednoczone 1917–1919, Warszawa 1966.
Orłowski J.K., Ignacy Jan Paderewski i odbudowa Polski, t. 2, Chicago 1940.
Wapiński R., Roman Dmowski, Lublin 1989.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Piotr Siewak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 16
Liczba cytowań: 0
