Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Dzieje Najnowsze

Ceny wolnorynkowe produktów pierwszej potrzeby na terenach administrowanych przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego
  • Strona domowa
  • /
  • Ceny wolnorynkowe produktów pierwszej potrzeby na terenach administrowanych przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 57 Nr 4 (2025) /
  4. Studia i artykuły

Ceny wolnorynkowe produktów pierwszej potrzeby na terenach administrowanych przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego

Autor

  • Adrian Świerbutowski Uniwersytet Jagielloński w Krakowie https://orcid.org/0000-0003-3550-6952

DOI:

https://doi.org/10.12775/DN.2025.4.03

Słowa kluczowe

Polska Lubelska, aprowizacja, wolny rynek, ceny, inflacja, żywność

Abstrakt

W lipcu 1944 r. wraz z powstaniem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego przed polskimi komunistami stanęło poważne wyzwanie – aprowizacja. Ludność cywilna poddana ich władzy oczekiwała przyjścia jej z pomocą w zaopatrzeniu w podstawowe produkty, przede wszystkim w żywność, której najbardziej brakowało. Ze względu na słabość tworzącej się dopiero administracji oraz brak planu, problem ten jawił się jako jeszcze trudniejszy do przezwyciężenia. W tej sytuacji rosło znaczenie wolnego rynku, równolegle dopuszczonej do istnienia przez władze komunistyczne. Artykuł stara się przeanalizować sytuację w sklepach i na targowiskach Polski Lubelskiej. Podstawę do tych rozważań stanowią przede wszystkim materiały archiwalne z Archiwum Akt Nowych.

Biogram autora

Adrian Świerbutowski - Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Adrian Świerbutowski – absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych UJ. Zdobywca wyróżnienia w Konkursie na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2024. Zainteresowania badawcze – kształtowanie się reżimu komunistycznego w Polsce i opór wobec niego. E-mail: Adrian.swierbutowski@doctoral.uj.edu.pl

Bibliografia

Źródła archiwalne

Archiwum Akt Nowych w Warszawie

Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, sygn. 185

Archiwum Państwowe w Białymstoku

Urząd Wojewódzki Białostocki, sygn. 71

Archiwum Państwowe w Lublinie

Starostwo Powiatowe w Puławach, sygn. 728

Archiwum Państwowe w Warszawie, Oddział w Pułtusku

Starostwo Powiatowe w Pułtusku, sygn. 31

Archiwum Państwowe w Rzeszowie

Starostwo Powiatowe w Rzeszowie, sygn. 194

Wspomnienia

Białkowski W., Wspomnienia o pracy w województwie białostockim w latach 1944–1949, „Rocznik Białostocki” 1965, nr 5, s. 59–86.

Kaczor J., Wspomnienia ludowego starosty, Warszawa 1961.

Klukowski Z., Zamojszczyzna 1918–1959, Warszawa 2023.

Akty prawne

„Dziennik Ustaw” 1944, nr 3, poz. 11, Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 24 sierpnia 1944 r. o emitowaniu biletów skarbowych.

Prasa

Jurkiewicz J., Problem cen, „Rzeczpospolita”, 3 X 1944, nr 61.

Opracowania

Czekalski T., Aprowizacja ludności cywilnej w okresie I wojny światowej. Wojna jako katalizator zmian kultury kulinarnej w Europie, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne 143” 2016, z. 3, s. 449–462.

Czubara K., Wiącek A., Dziennik czynności Delegatury Powiatowej Rządu Polskiego w Zamościu, „Archiwariusz Zamojski” 2002, t. I, s. 25–50.

Dolata B., Wyzwolenie Polski 1944–1945. Działania wyzwoleńcze Armii Radzieckiej i ludowego Wojska Polskiego, Warszawa 1974.

Dubicki T., Początki władzy ludowej na terenie Polski Lubelskiej w 1944 r., „Acta Universitatis Lodziensis. Politologia” 1981, nr 4, s. 155–178.

Dudek J., Codzienność tużpowojennego Lublina, w: Lublin w kulturze, kultura w Lublinie. Dziedzictwo kulturowe miasta od średniowiecza do współczesności, red. P. Dymmel, R. Jop, Lublin 2018.

Grabowski W., Delegatura Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Kraj, Warszawa 1995.

Kersten K., Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. 22 VII – 31 XII 1944 r., Lublin 1967.

Kersten K., Narodziny systemu władzy. Polska 1943–1948, Warszawa 2018.

Kułak J., Pierwszy rok sowieckiej okupacji. Białystok 1944–1945, Białystok 1996.

Landau Z., Polityka finansowa PKWN. Lipiec–grudzień 1944, Warszawa 1965.

Olszewski E., Początki władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie 1944–1947, Lublin 1974.

Zaremba M., Wielka Trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys, Warszawa 2012.

Zawistowski A., Bilety do sklepu. Handel reglamentowany w PRL, Warszawa 2017.

Żenczykowski T., Polska lubelska 1944, Warszawa 1990.

Dzieje Najnowsze

Pobrania

  • PDF

Opublikowane

2026-01-14

Jak cytować

1.
ŚWIERBUTOWSKI, Adrian. Ceny wolnorynkowe produktów pierwszej potrzeby na terenach administrowanych przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. Dzieje Najnowsze [online]. 14 styczeń 2026, T. 57, nr 4, s. 55–78. [udostępniono 15.1.2026]. DOI 10.12775/DN.2025.4.03.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 57 Nr 4 (2025)

Dział

Studia i artykuły

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 3
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

Polska Lubelska, aprowizacja, wolny rynek, ceny, inflacja, żywność
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa