„…miejsca starożytność jaką oznaczające…” w szkicach parafialnych. „Geograficzno-statystyczne opisanie parafiów Królestwa Polskiego przez K. Perthéesa geografa J.K.Mci.” jako źródło historyczne
DOI:
https://doi.org/10.12775/SG.2025.06Ključne reči
szkice parafialne, Karol Perthées, notatki historyczne, miejsca pamięci historycznejApstrakt
Artykuł jest pierwszą próbą opracowania notatek historycznych z dwunastu tomów „Geograficzno-statystycznego opisania parafiów Królestwa Polskiego” Karola Perthéesa jako źródła historycznego do dziejów Rzeczypospolitej końca XVIII w. W artykule przedstawiono analizę statystyczną notatek, podano ich klasyfikację oraz odzwierciedlenie na mapach Perthéesa. Oprócz tego artykuł stawia pytania dotyczące pamięci kulturowej elit i kleru parafialnego końca XVIII w.
Reference
Źródła archiwalne
Instytut rękopisów Biblioteki Narodowej Ukrainy im. W.I. Wiernadskiego
Fond I, nr 5975, t. 1–12, „Geograficzno-statystyczne opisanie parafiów Królestwa Polskiego”
Źródła internetowe
Katalog obiektów https://regionwielkopolska.pl/katalog-obiektow/
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 7, s. 369, 1886, http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/369 [dostęp: 27 września 2024].
Opracowania
Assmann J., Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, przeł. A. Kryczyńska-Pham, Warszawa 2008.
Bartkiewicz K., Obraz dziejów ojczystych w świadomości historycznej w Polsce doby Oświecenia, Poznań 1979, s. 277.
Bartkiewicz K., Wyobraźnia i historia w polskim Oświeceniu, w: K. Bartkiewicz, Myśl historyczna w Polsce nowożytnej a dzieje ziem nadodrzańskich. Zbiór studiów, wyd. T. Jaworski, Zielona Góra 2001.
Buczek K., Kartograf króla Stanisława Augusta. Życie i dzieła, w: Karol Perthées (1739–1815), fizjograf pierwszej Rzeczypospolitej. Życie oraz działalność kartograficzna i entomologiczna, red. J. Pawłowski, Warszawa 2003 (Rozprawy z Dziejów Nauki i Techniki, t. 14), s. 21–134.
Buczek K., Pertheés Herman Karol, w: Polski słownik biograficzny, t. 25, Wrocław 1980, s. 638–640.
Buerke P., How to Become a Counter-Reformation Saint, w: The Counter-Reformation. The Essential Readings, red. D. Luebke, Malden (Mass.) 1999, s. 129–133.
Butterwick R., Między oświeceniem a katolicyzmem, czyli o katolickim oświeceniu i oświeconym katolicyzmie, „Wiek Oświecenia”, 30, 2014, s. 11–55, https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/10042250/1/Butterwick%20-%20Pawlikowski%20WO%2030%202014%20R.%20Butterwick-Pawlikowski%20Katolicyzm%20a%20Oswiecenie%20text%20accepted.pdf [dostęp: 25 września 2024].
Ertman A., O Memoriale królewskiego kartografa Karola Perthéesa, „Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki”, 15, 2006, 1–2, s. 243–254.
Halbwachs M., Społeczne ramy pamięci, przeł. M. Król, Warszawa 2008.
Kostkiewiczowa T., Literatura i historia. O przedstawianiu przeszłości w dramatach drugiej połowy XVIII wieku. Zarys problemu, w: „Skłócony naród, król niepewny, szlachta dzika”. Polska stanisławowska w świetle najnowszych badań, red. P. Ugniewski, Warszawa 2020, s. 61–91.
Królik T., Ocena wiarygodności części tzw. szkiców parafialnych Karola Perthéesa na przykładzie sieci osadniczej powiatu gostyńskiego, „Studia Geohistorica”, 10, 2022, s. 53–73.
Łaszkiewicz M., Co za jedni ci Szwedziska? – stereotypowe widzenie Szweda w polszczyźnie potocznej i w polskiej kulturze ludowej, „Adeptus”, 2013, 2, s. 17–30, https://journals.ispan.edu.pl/index.php/adeptus/pl/article/view/a.2013.009/89 [dostęp: 23 sierpnia 2024].
Nora P., Between Memory and History. Les Lieux de Mémoire, „Representations”, 26, special issue: „Memory and Counter-Memory”, 1989, s. 7–24.
Nora P., Czas pamięci, przeł. W. Łuski, „Res Publica Nova”, 23, 2001, 10, s. 134–141.
Olszewicz B., Polska kartografia wojskowa. Zarys historyczny, Warszawa 1921.
Rutkowski H., Mapy Perthéesa, w: Fundamenta Historiae. Pisma wybrane, red. M. Słoń, M. Zbieranowski, Warszawa 2014, s. 269–282.
Słowikowski T., Pijarskie podręczniki do nauczania historii w Polsce w XVIII wieku, „Nasza Przeszłość”, 54, 1980, s. 182–229, http://naszaprzeszlosc.pl/files/tom054_05.pdf [dostęp: 22 września 2024].
Szady B., Działalność Michała Jerzego Poniatowskiego na rzecz rozwoju kartografii polskiej, w: Kamienie milowe w kartografii, red. J. Ostrowski, P.E. Weszpiński, Warszawa 2013, s. 183–192.
Szady B., Mapa województwa lubelskiego Karola Perthéesa z 1786 roku jako źródło kartograficzne i historyczne, w: Dawne mapy jako źródła historyczne, red. B. Konopska i in., Warszawa 2012 (Biblioteka Polskiego Przeglądu Kartograficznego, t. 3), s. 26–35.
Szpociński A., Sites of Memory, „Teksty Drugie”, 2016, 1, s. 245–246, https://rcin.org.pl/Content/64223/WA248_83653_P-I–2524_szpocinski-sites_o.pdf [dostęp: 17 września 2024].
Wernerowa W., Ocena ankiet parafialnych jako źródła wiedzy Karola Perthéesa o fizjografii Rzeczypospolitej przedrozbiorowej, w: Karol Perthées (1739–1815), fizjograf pierwszej Rzeczypospolitej. Życie oraz działalność kartograficzna i entomologiczna, red. J. Pawłowski, Warszawa 2003 (Rozprawy z Dziejów Nauki i Techniki, t. 14), s. 165–192.
Woźny J., Pomniki, miejsca pamięci i domeny symboliczne, w: Kultura pamięci. Studia i szkice, red. A. Chlewicka, T. Kawski, Bydgoszcz 2013, s. 11–17.
Downloads
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Stats
Number of views and downloads: 11
Number of citations: 0
