Polichromie ścienne Jerzego Nowosielskiego w cerkwi w Górowie Iławeckim – zagadnienia technologii i techniki malarskiej

Abstrakt

Twórczość Jerzego Nowosielskiego obejmuje dzieła o zróżnicowanej tematyce oraz technice wykonania. Ważną część tej twórczości stanowi jego malarstwo monumentalne w świątyniach rzymsko i greckokatolickich oraz prawosławnych. Wśród tych realizacji znajdują się malowidła ścienne w wybudowanej w gotyckim stylu cerkwi greckokatolickiej pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Górowie Iławeckim, które malarz wykonał w latach 1984-1985. Artykuł prezentuje wybrane zagadnienia technologii i techniki tych polichromii, których interpretację przeprowadzono na podstawie wyników następujących badań: obserwacji malowideł w świetle VIS oraz promieniowaniu UV, analizy fotografii w bliskiej podczerwieni, fluorescencji UV, rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej (XRF), energodyspersyjnej mikroanalizy rentgenowskiej z zastosowaniem mikrosondy elektronowej (SEM-EDS), spektroskopii w podczerwieni z transformatą Fouriera (FTIR), analizy przekrojów poprzecznych przy użyciu mikroskopii standardowej VIS i mikroskopii fluorescencyjnej UV. Identyfikację pigmentów przeprowadzono również na podstawie interpretacji fotografii wykonanych w technice „fałszywych kolorów” oraz analizy mikrochemicznej pobranych próbek. Badania te pozwoliły sprecyzować charakterystyczne cechy malarstwa Jerzego Nowosielskiego związane z wyborem materiałów malarskich i sposobami ich użycia, szczególnie takimi, które decydują o niepowtarzalności jego stylu i czynią jego dzieła natychmiast rozpoznawalnymi.