Appraisal of Records in the Military Archival Network: The Case of the Military Archive in Toruń
DOI:
https://doi.org/10.12775/AKZ.2025.001Keywords
separate archives, Military Archive in Toruń, Polish People’s Army, records appraisal, archival selectionAbstract
The article attempts to present the issue of records appraisal in the military archival network using the example of the Military Archive in Toruń, with particular emphasis on two levels at which the archive carried out the evaluation of records. The first shows the appraisal of records when the archive functioned as a quasi-in-house archive of the Command of the Pomeranian Military District or as a “transitional archive” for units subordinate to the Pomeranian Military District, and the second shows the appraisal of records when the archive became an independent institution, began to supervise organisational units itself, and was given specific tools to do so.
References
Bartnik, Andrzej. „Kształtowanie narastającego zasobu archiwalnego w siłach zbrojnych”. Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej 15 (1992): 7–23.
Borodij, Eugeniusz. „Kryteria wartościowania współczesnej dokumentacji aktowej – stan obecny i perspektywy”. W Archiwa polskie wobec wyzwań XXI wieku: Pamiętnik III Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich, Toruń, 2–4 września 1997, t. 1, zredagowała Daria Nałęcz, 141–50. Radom: Stowarzyszenie Archiwistów Polskich, 1997.
Chorążyczewski, Waldemar. Zachęta do archiwistyki. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, 2022.
„Decyzja nr 108/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie trybu wprowadzania jednolitego rzeczowego wykazu akt w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych”. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej, poz. 61 (2016). https://www.dz.urz.mon.gov.pl/u/dziennik/pozycje/tresc-aktow/pdf/2016/04/Poz._61_dec._Nr_108.pdf.
„Decyzja Dyrektora WBH Nr 83/24 z dnia 12 czerwca 2024 r. w sprawie wprowadzenia nowego podziału jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez archiwa wojskowe podległe Dyrektorowi WBH”.
Degen, Robert. „Garść uwag na temat selekcji w Polsce”. W Toruńskie konfrontacje archiwalne, t. 1, Archiwistyka na uniwersytetach, archiwistyka w archiwach, zredagowali Waldemar Chorążyczewski i Agnieszka Rosa, 133–43. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, 2009.
Degen, Robert. „Kształtowanie państwowego zasobu archiwalnego w Polsce w latach 1945–1989”. W Archiwa – Kancelarie – Zbiory 2, zredagowali Waldemar Chorążyczewski, Robert Degen i Krzysztof Syta, 13–38. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, 2008.
Degen, Robert. „Selekcja archiwalna jako konstruowanie zbioru źródeł historycznych w Polsce”. Archiwista Polski 16, nr 2 (2011): 11–7.
Fabijański, Henryk. „Kształtowanie narastającego zasobu aktowego i selekcja materiału archiwalnego LWP w świetle założeń i praktyki”. W Wybrane zagadnienia z teorii i praktyki Wojskowej Służby Archiwalnej, zredagował Leszek Lewandowicz, 109–16. Warszawa: Centralne Archiwum Wojskowe, 1967.
Gołębiowski, Zygmunt. „Archiwum Pomorskiego Okręgu Wojskowego w latach 1947–1969”. Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej 3 (1971): 158–166.
Górak, Artur, i Dariusz Magier. „Selekcja archiwalna jako konstruowanie zasobu źródeł historycznych”. Archiwa – Kancelarie – Zbiory 2 (4) (2011): 131–43.
Grobelny, Stanisław. „Wpływ wojskowych przepisów kancelaryjnych i archiwalnych na kształtowanie zasobu archiwalnego w latach 1945–1955”. Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej 12 (1984): 17–26.
Instrukcja o biurowości jawnej we władzach naczelnych i okręgowych. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1948.
Instrukcja o przechowywaniu, wydzielaniu i niszczeniu akt w archiwum (Szt. Gen. 9/48).
Instrukcja o postępowaniu z wojskowymi materiałami archiwalnymi (Szt. Gen. 171/56).
Instrukcja o postępowaniu z wojskowymi materiałami archiwalnymi (Szt. Gen. 388/66).
Instrukcja o zasadach archiwalizacji dokumentacji wojskowej (Szt. Gen 1344/88).
Jaskółka-Leśniak, Katarzyna. „Wartościowanie dokumentacji – pomiędzy potrzebami administracji a oczekiwaniami nauki”. Przegląd Archiwalno-Historyczny 9 (2022): 31–48.
Kozak, Zygmunt, i Elzbieta Młynarska-Kondrat. „Archiwa okręgów wojskowych i rodzajów sił zbrojnych w wojskowej sieci archiwalnej”. Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej 19 (1996): 5–18.
Kwiatkowska, Wiesława. „Co mogą, a co powinny wiedzieć o naszych czasach przyszłe pokolenia? Kulturowe aspekty selekcji dokumentacji”. Archeion 112 (2011): 191–204.
Malczewski, Juliusz. „Dzieje akt Ludowego Wojska Polskiego wytworzonych w okresie wojny 1943–1945”. Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej 1 (1969): 122–34.
Maciejewska, Wanda, red. Polski słownik archiwalny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe Oddział Łódź, 1974.
Raniszewska, Elżbieta. „Archiwum Pomorskiego Okręgu Wojskowego 1970–1982”. Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej 12 (1983): 99–100.
Rejestry spisów akt za lata 1949–2016. Archiwum Wojskowe w Toruniu.
Rosa, Agnieszka. „Archiwa między historią i pamięcią. Antropologizowanie archiwistyki”. W Archiwa – Kancelarie – Zbiory 2, zredagowali Waldemar Chorążyczewski, Robert Degen i Krzysztof Syta, 99–127. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, 2008.
Snopkowska, Małgorzata, i Szymon Różyński. „Zasób Archiwum Wojskowego w Toruniu oraz jego kształtowanie”. W Archiwa wyodrębnione w polskiej sieci archiwalnej. Materiały z XIV Ogólnopolskiego Seminarium Archiwalnego Sekcji Archiwa Zakładowe Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, Oddziału w Płocku Stowarzyszenia Archiwistów Polskich i Archiwum Państwowego w Płocku, zredagował Andrzej Jabłoński: 105–34. Studia. Materiały. Konferencje Stowarzyszenia Archiwistów Polskich 8., Szczecin: Stowarzyszenie Archiwistów Polskich, 2020.
Spisy akt wydzielonych do zniszczenia z lat 1959–1999. Archiwum Wojskowe w Toruniu.
Sprawozdania z wykonania planu działań z lat 2013–2023. Archiwum Wojskowe w Toruniu
Teczka zespołu archiwalnego nr 190 – 3 Pułk Drogowo-Mostowy, Włocławek. Archiwum Wojskowe w Toruniu.
Wytyczne o brakowaniu akt w archiwach wojskowych. Warszawa, Ministerstwo Obrony Narodowej, 1959.
„Zarządzenie nr 3/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 2005 r. w sprawie zasad i trybu postępowania z materiałami archiwalnymi i inną dokumentacją w resorcie obrony narodowej”. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej, nr 2, poz. 4 (2005). https://www.infor.pl/akt-prawny/U23.2005.002.0000004,zarzadzenie-3mon-ministra-obrony-narodowej-w-sprawie-zasad-i-trybu-postepowania-z-materialami-archiwalnymi-i-inna-dokumentacja-w-resorcie-obrony-narodowej.html
„Zarządzenie 42/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie postępowania z dokumentacją, zasad jej klasyfikowania i kwalifikowania oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych”. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej, poz. 368 (2013). https://www.dz.urz.mon.gov.pl/u/dziennik/pozycje/tresc-aktow/pdf/2013/12/Poz._368_zarz._Nr_42.pdf.
„Zarządzenie Nr 9/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie postępowania z materiałami archiwalnymi i dokumentacją niearchiwalną w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych”. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej, poz. 32 (2016). https://www.dz.urz.mon.gov.pl/u/dziennik/pozycje/tresc-aktow/pdf/2016/03/Poz._32_zarz._Nr_9.pdf.
„Zarządzenie Nr 19/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie organizacji archiwów wyodrębnionych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych oraz zakresu ich działania”. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej, poz. 118 (2016), z póżn. zm. https://www.dz.urz.mon.gov.pl/u/dziennik/pozycje/tresc-aktow/pdf/2016/07/Poz._118_zarz._Nr_19.pdf.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Szymon Różyński
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 116
Number of citations: 0
