Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
    • Українська

Akademicka Platforma Czasopism

  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • Przesyłanie tekstów
  • O czasopiśmie
    • Przedmiot i zakres czasopisma
    • Zespół redakcyjny
    • Rada naukowa
    • Kolegium recenzentów
    • Wytyczne dla autorów
    • Proces recenzji
    • Polityka antyplagiatowa
    • Standardy etyczne
    • Informacja o niepobieraniu opłat za zgłaszanie i publikację artykułów
    • Polityka prywatności
    • Serwisy abstraktowe i indeksowe
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski
  • Українська
Proces aktotwórczy w Urzędzie Wojewódzkim w Tarnowie na przykładzie Wydziału do Spraw Wyznań (1975–1989)
  • Strona domowa
  • /
  • Proces aktotwórczy w Urzędzie Wojewódzkim w Tarnowie na przykładzie Wydziału do Spraw Wyznań (1975–1989)
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Nr 10(12) (2019) /
  4. STUDIA

Proces aktotwórczy w Urzędzie Wojewódzkim w Tarnowie na przykładzie Wydziału do Spraw Wyznań (1975–1989)

Autor

  • Barbara Teresa Bielaszka-Podgórny Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie Instytut Historii i Archiwistyki Katedra Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii Ul. Podchorążych 2 30-084 Kraków https://orcid.org/0000-0002-9001-0098

DOI:

https://doi.org/10.12775/AKZ.2019.007

Słowa kluczowe

Wydział do Spraw Wyznań, Urząd Wojewódzki w Tarnowie, Polska Ludowa, procesy aktotwórcze, obieg dokumentacji, czynności kancelaryjne, przepisy kancelaryjne,

Abstrakt

Proces aktotwórczy jest integralną częścią szerzej rozumianych procesów archiwotwórczych, stanowiąc, obok procesu archiwizacji, jeden z etapów tych procesów. Badanie kancelarii, polegające na rekonstrukcji procesów archiwotwórczych, odgrywa istotną rolę w poznaniu zakresu kompetencji twórcy zespołu, jego funkcji i rzeczywistego charakteru działalności. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie procesów aktotwórczych, w wyniku których doszło do powstania akt Wydziału do Spraw Wyznań (WdSW) funkcjonującego w strukturze Urzędu Wojewódzkiego w Tarnowie. W artykule zarysowano zakres formalnych kompetencji WdSW i jego działalność w zakresie realizacji polityki wyznaniowej na terenie województwa tarnowskiego. W oparciu o analizę bogatej pozostałości aktowej wydziału przedstawiono organizację pracy kancelaryjnej, obieg dokumentacji jawnej, proces tworzenia dokumentów i formowania jednostek kancelaryjnych. Niniejszy artykuł kończy się omówieniem zasad przekazywania akt spraw ostatecznie zakończonych do archiwum zakładowego. Omawiane zagadnienia zostały przedstawione na tle analizy obowiązujących przepisów kancelaryjnych i praktycznej działalności referentów wydziału. W artykule zwrócono uwagę na brak dbałości w prawidłowym wykonywaniu czynności kancelaryjnych przez referentów wydziału, a w niektórych przypadkach na niestosowanie się przez nich do przepisów kancelaryjnych, co negatywnie wpłynęło na proces powstawania i narastania dokumentacji WdSW . Podstawę źródłową artykułu w pierwszej kolejności stanowią archiwalia wytworzone i zgromadzone w toku funkcjonowania WdSW Urzędu Wojewódzkiego w Tarnowie. Wykorzystano również wszelkie dostępne akty prawne, zwłaszcza zarządzenia i decyzje Wojewody Tarnowskiego, normatywy kancelaryjne i archiwalne oraz archiwalia wytworzone przez inne wydziały tarnowskiego urzędu wojewódzkiego, mające znaczenie dla omawianej problematyki.

Biogram autora

Barbara Teresa Bielaszka-Podgórny - Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie Instytut Historii i Archiwistyki Katedra Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii Ul. Podchorążych 2 30-084 Kraków

Barbara Bielaszka-Podgórny, historyk i archiwista, asystent w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Zainteresowania naukowe: kancelaria XX i XXI w., w tym urzędów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w okresie Polski Ludowej, zarządzanie dokumentacją współczesną z uwzględnieniem systemów elektronicznego zarzadzania dokumentacją i kształcenie archiwistów.

 E-mail: barbara.bielaszka-podgorny@up.krakow.pl

ORCID ID: 0000-0002-9001-0098

Bibliografia

Bagieński, Włodzimierz. Procesy archiwotwórcze akt miejskich na Mazowszu na przykładzie Piaseczna w latach 1815–1950. Warszawa: DiG, 1999.

Barszcz, Anna. Prezydium Rady Ministrów i Urząd Rady Ministrów jako wytwórcy państwowego zasobu archiwalnego (1945–1996). Warszawa: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, 2014.

Bielaszka-Podgórny, Barbara. „Wartość badawcza archiwaliów Wydziału do spraw Wyznań Urzędu Wojewódzkiego w Tarnowie jako źródła do dziejów aparatu wyznaniowego PRL”. Pamięć i Sprawiedliwość, nr 33 (2019): 438–57.

Bielaszka-Podgórny, Barbara. „Organizacja i zakres kompetencji Wydziału do Spraw Wyznań Urzędu Wojewódzkiego w Tarnowie w świetle archiwaliów zespołu «Urząd Wojewódzki w Tarnowie»”. W Urząd do spraw Wyznań: struktury, działalność, ludzie, zredagował Rafał Łatka, 1 [w druku].

Bunkowska, Paulina, Marlena Jabłońska, i Halina Robótka. Współczesna dokumentacja typowa. Biblioteka Zarządcy Dokumentacji 5. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2014.

Chmielewski, Zdzisław. Procesy aktotwórcze w polskich urzędach miejskich 1918–1939. Szczecin; Warszawa: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, 1983.

Degen, Robert. „Zarządzanie dokumentacją w polskich badaniach”. W Zarządzanie dokumentacją. Badania i dydaktyka, zredagowali przez Robert Degen i Marlena Jabłońska, 37–58. Biblioteka Zarządcy Dokumentacji 7. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2016.

Szpor, Grażyna, red. Dokumentacja elektroniczna w podmiotach publicznych: zagadnienia podstawowe. Stan prawny na 1 lipca 2013 r. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2013.

Duranti, Luciana, i Patricia C. Franks, red. Encyclopedia of archival science. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield, 2015.

„Instrukcja kancelaryjna dla urzędów terenowych organów administracji państwowej.” Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, 1975.

„Instrukcja kancelaryjna dla urzędów terenowych organów administracji państwowej”. Urząd Rady Ministrów, 1987.

„Jednolity rzeczowy wykaz akt dla terenowych organów administracji państwowej”. Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, 1975.

Karpiński, Tomasz. „Procesy akto- i archiwotwórcze w sądownictwie wojskowym w latach 1945–2010 na przykładzie sądów poznańskich.” Rozprawa doktorska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2013. http://hdl.handle.net/10593/8779

Krystek, Henryk. „Organizacja pracy kancelaryjnej.” W Kancelaria i archiwum zakładowe: podręcznik, zredagował Zbigniew Pustuła, 63–89. Warszawa: Stowarzyszenie Archiwistów Polskich, 2006

Leśkiewicz, Rafał. Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu (1946–1955): organizacja, funkcjonowanie, procesy archiwotwórcze. Monografie / Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu 58. Poznań: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2009.

Misztal, Henryk, i Artur Mezglewski. „Zarys kompetencji, styl działania i cele Urzędu ds. Wyznań.” W Prawo i polityka wyznaniowa w Polsce Ludowej: materiały z II Ogólnopolskiego Sympozjum Prawa Wyznaniowego (Kazimierz Dolny, 26–28 października 2004), zredagowali Artur Mezglewski, Piotr Stanisz i Marta Ordon, 33–70. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2005.

Perłakowska, Ewa. „Ewolucja zarządzania dokumentacją w podmiotach publicznych.” W Dokumentacja elektroniczna w podmiotach publicznych, zredagowane przez Grażyna Szpor, 23–29. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.

Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości. Formularze – Blankiety korespondencyjne firmowe. PN-76/P-55315. Warszawa, ustanowiona 07.07.1976; wycofana 16.01.2006.

Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości. Numeryczne zapisywanie dat i czasu dnia. PN-N-01204:1982. Warszawa, ustanowiona 26.01.1982; wycofana 08.10.1990.

Pudłowski, Leszek. „Archiwistyka a zarządzanie dokumentacją: rola modeli cyklu życia i continuum dokumentacji w postrzeganiu wzajemnych związków.” W Zatrzymać przeszłość, dogonić przyszłość: pamiętnik VI Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich, Wrocław 5–7 września 2012 r., zredagowali Waldemar Chorążyczewski i Krzysztof Stryjkowski, 51–78. Warszawa: Stowarzyszenie Archiwistów Polskich, 2013.

Pudłowski, Leszek. „Model cyklu życia dokumentacji.” Archeion 115 (2014): 177–225.

Radtke, Irena. „Kancelaria współczesna.” Archeion 100 (1999): 28–49.

Radtke, Irena. „Narastanie zespołów akt w zakładach pracy w świetle obowiązujących przepisów kancelaryjnych.” Archeion 48 (1968): 7–23.

Radtke, Irena. „Organizacja pracy kancelaryjnej.” W Archiwistyka praktyczna dla archiwistów zakładowych, zredagował Czesław Kłys, 26–83. Poznań: Zakład Doskonalenia Zawodowego, 1986.

Robótka, Halina. Kancelaria urzędów administracji państwowej II Rzeczypospolitej: procesy aktotwórcze. Toruń: Wydawnictwo UMK, 1993.

Robótka, Halina. Opracowanie i opis archiwaliów: podręcznik akademicki. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2010.

Robótka, Halina. Współczesna biurowość: zagadnienia ogólne. Biblioteka Zarządcy Dokumentacji 1. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2010.

„Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zasad organizacji urzędów terenowych organów administracji państwowej.” Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, nr 17, poz. 93 (1975).

„Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1975 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska.” Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, nr 26, poz. 136 (1975).

Ryszewski, Bohdan. Problemy i metody badawcze archiwistyki. Rozprawy / Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1985.

Ryszewski, Bohdan. „Rozwój form kancelaryjnych w Polsce XIX i XX w.” W Nauki pomocnicze historii na XI Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich w Toruniu, zredagował Andrzej Tomczak, 74–89. Warszawa; Łódź: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976.

„Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.” Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, nr 16, poz. 91 (1975).

Urząd Wojewódzki w Tarnowie. Archiwum Zakładowe Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie Delegatura w Tarnowie.

Urząd Wojewódzki w Tarnowie [1945] 1975–1998. Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział w Tarnowie.

Pobrania

  • PDF

Opublikowane

23.01.2020

Jak cytować

1.
BIELASZKA-PODGÓRNY, Barbara Teresa. Proces aktotwórczy w Urzędzie Wojewódzkim w Tarnowie na przykładzie Wydziału do Spraw Wyznań (1975–1989). Archiwa – Kancelarie – Zbiory [online]. 23 styczeń 2020, nr 10(12), s. 123–146. [udostępniono 20.4.2026]. DOI 10.12775/AKZ.2019.007.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Nr 10(12) (2019)

Dział

STUDIA

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 1217
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski
  • Українська

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

Wydział do Spraw Wyznań, Urząd Wojewódzki w Tarnowie, Polska Ludowa, procesy aktotwórcze, obieg dokumentacji, czynności kancelaryjne, przepisy kancelaryjne,
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

 

 


© 2021 Akademicka Platforma Czasopism Sklep wydawnictwa