On the Source Reliability of the Crown Metrica. A Contribution to the Problem of Documents Obtained in Bad Faith
DOI:
https://doi.org/10.12775/AKZ.2025.006Keywords
Crown Metrica, Polish royal chancery, falsificationsAbstract
The article demonstrates, through several examples, that even the Crown Metrica, a product of the Polish royal chancery, may contain entries whose authenticity raises doubts. When verifying and assessing their reliability, caution and proper source criticism are essential. Erroneous entries and other inaccuracies found in the Crown Metrica are incidental cases, as it is generally regarded as one of the most reliable sources for the history of the Polish state (the Commonwealth). The few entries whose credibility may be questioned can be divided into three groups: documents legalizing falsified charters allegedly drawn up earlier; entries containing evident scribal errors; and acts obtained through deliberate deception, based on false testimonies used to secure a document in bad faith. The examples provided show that the Crown Metrica – like any other source – requires caution when citing. Assessing the reliability of each entry relies on source criticism, which remains a fundamental tool in the historian’s and archivist’s craft.
References
Akta miasta Przemyśla [1356] 1402–1944 [1950–1983]. Archiwum Państwowe w Przemyślu. 56/129/0.
Archiwum Greckokatolickiego Biskupstwa w Przemyślu 1291–1946. Archiwum Państwowe w Przemyślu. 56/142/0.
Barwiński, Bohdan. Recenzja 3 artykułów: Hruszewskij M.: Czy majemo autentyczni hramoty kn. Lwa? Krytyczno-istoryczna rozwidka. (Zapysky Nauk. Towarystwa im. Szewczenka t. 45, 1–22). Linniczenko I. A.: Gramoty galickawo kniazia Lwa i znaczenije podłożnych dokumientow kak istoriczeskich istocznikow. (Izwiestija otdielienija ruskawo jazyka i słowiesnosti imper. Akadiemii Nauk t. IX. ks. 1, 80–102). Hruszewskij M.S.: Jeszcze o gramotach kn. Lwa galickawo. Po powodu statji prof. Linniczenka (ibid. t. IX. ks. 4, 268–283), Kwartalnik Historyczny 23 (1909): 197–9.
Cynarski, Stanisław. Dzieje rodu Lanckorońskich z Brzezia: od XIV do XVIII wieku. Sprawy kariery urzędniczej i awansu majątkowego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996.
Dobrânskij, Antonìj. Istorìâ episkopovʺ trehʺ soedinennyhʺ eparhìj, peremyšlʹskoj, samborsoj i sanockoj, otʺ najdavnejših vremenʺ vremenʺ do 1794 g. Lʹvovʺ: Tipografìâ Stavropigìjskogo Instituta, 1893.
Drohojowski, Jan Marian. Kronika Drohojowskich. Cz. 1. Kraków: nakład rodziny, 1904.
Gruševsʹkij, Mihajlo. „Či maêmo avtentični gramoti kn. Lʹva? Kritično-istorična rozvidka”. Zapiski tovaristva ìmenì Ševčenka 45 (1902): 1–22.
Gruševsʹkij, Mihajlo. „Eŝe o gramotah kn. Lʹva Galickago (Po povodu statʹi prof. Linničenka)”. Izvestiâ Otdeleniâ russkago âzyka i slovesnosti Imperatorskoj Akademii Naukʺ 9, vyp. 4 (1904): 268–83.
Ìnkìn, Vasilʹ. „Či ê ìstorična osnova v falʹsifìkatah gramot Lʹva Daniloviča?”. Vìsnik Lʹvìvsʹkogo unìversitetu. Serìâ ìstorìâ 24 (1988): 55–68.
Janeczek, Andrzej. „Ząb księcia Lwa. W kwestii wiarygodności przemyskiego przywileju wójtowskiego”. W Civitas & villa. Miasto i wieś w średniowiecznej Europie Środkowej, zredagował Cezary Buśko, 177–89. Wrocław; Praga: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk; Archeologický ústav Akademie věd České Republiky, 2002.
Kamanin, Ivan. „Iz istorii podložnyh dokumentov. Gramota Galičskogo knâzâ Lʹva”. Čteniâ v Istoričeskom obŝestve Nestora-letopisca 20, vyp. 5 (1907): 3–11.
Krochmal, Jacek, red. Akta miasta Przemyśla (1356–1389) 1402–1944 (1945–1983). T. 2. Przemyśl: Archiwum Państwowe w Przemyślu, 2000.
Krochmal, Jacek. Peryferyjna eparchia. Prawosławna diecezja przemyska do roku 1596. Warszawa: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, 2024.
Ks. B.L. „Dyplom księcia halickiego Lwa (Leona) Daniłowicza z roku od stworzenia świata 6778, a od narodzenia Chrystusa 1270”. Biblioteka Naukowego Zakładu imienia Ossolińskich. Pismo poświęcone dziejom, bibliografii, rozprawom i wiadomościom naukowym. 8 (1843): 147–55.
Kupčinsʹkij, Oleg. Akti ta dokumenti Galicʹko-Volinsʹkogo knâzìvstva XIII – peršoï polovini XIV stolìtʹ. Doslìdžennâ. Teksti. Lʹvìv: Naukove tpvaristvo ìmenì Ševčenka u Lʹvovì, 2004.
Lasocki, Zygmunt. „O falsyfikatach w Archiwum Skarbu Koronnego”. Miesięcznik Heraldyczny 9, nr 9 (1930): 177–92.
Lepszy, Kazimierz. „Drohojowski Jan Tomasz”. W Polski słownik biograficzny, zredagował Władysław Konopczyński, 5: 382–5. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1939–1946.
Lewicki, Anatol. Obrazki z najdawniejszych dziejów Przemyśla. Wyd. 2. Zredagował Stanisław Stępień. Przemyśl: P-WIN, 1994.
Linničenko, Ivan Andreevič. „Gramoty Galickogo knâzâ Lʹva i značenie podložnyh dokumentov kak istoričeskih istočnikov”. Izvestiâ Otdeleniâ russkago âzyka i slovesnosti Imperatorskoj Akademii Naukʺ 9, vyp.1 (1904): 80–102.
Linničenko, Ivan Andreevič. Čerty izʺ istorìi soslovìj vʺ Ûgo-zapadnoj Galickoj (Rusi) XIV–XV v. Moskva: Tipografiâ È. Lissnera i Û. Romana, 1894.
Łoziński, Władysław. Prawem i lewem: obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku. Zredagował Janusz Tazbir. Warszawa: „Iskry”, 2005.
Metryka Koronna 1414–1839. Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. 1/4/0.
Micʹko, Ìgor. „Fenomen gramot knâzâ Leva”. Starosambìrŝina 2 (2002): 187–94.
Peremišlʹsʹkij grodsʹkij sud, m. Peremišlʹ, Peremišlʹsʹkoï zemlì, Rusʹkogo voêvodstva (Judicium castrense Premisliense / Sąd grodzki przemyski) 1462–1799. Centralnij deržavnij istoričnij arhiv Ukraïni, Lwów. F. 13.
Petruševič, Antonij, „Peresmotrʺ gramotʺ knâzû Lʹvu pripisyvaemyhʺ”. Galickij istoričeskij sbornik 2 (1854): 81–93, 145–89.
Prawa, Konstytucye y Przywileie Krolestwa Polskiego, y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich Prowincyi należących: na Walnych Seymiech Koronnych Od Seymu Wiślickiego Roku Pańskiego 1347 Aż do ostatniego Seymu Uchwalone. [Vol. 2]. Warszawa: w Drukarni J.K.Mci y Rzeczypospolitey w Collegium Warszawskim Scholarum Piarum Sumptem Publicznym przedrukowane, 1733.
Przyboś, Kazimierz. Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku: ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka. Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII–XVIII wieku 3, z. 1. Wrocław: Zakład narodowy im. Ossolińskich, 1987.
Volumina legum. Przedruk zbioru praw staraniem XX. Pijarów w Warszawie, od roku 1732 do roku 1782, wydanego. Volumen secundum ab anno 1550 ad annum 1609 acta Reipublicae continens. Petersburg: nakładem i drukiem Jozafata Ohryzki, 1859.
Wierzbowski, Teodor. Matricularum Regni Poloniae summaria, excussis codicibus, qui in Chartophylacio Maximo Varsoviensi asservantur. Ps 4, Sigismundi I regis tempora complectens (1507–1548). Vol. 1, Acta cancellariorum, 1507–1548. Warszawa, 1910.
Wierzbowski, Teodor. Matricularum Regni Poloniae summaria, excussis codicibus, qui in Chartophylacio Maximo Varsoviensi asservantur. Ps 4, Sigismundi I regis tempora complectens (1507–1548). Vol. 2, Acta vicecancellariorum, 1507–1535. Warszawa, 1912.
Wierzbowski, Teodor. Matricularum Regni Poloniae summaria, excussis codicibus, qui in Chartophylacio Maximo Varsoviensi asservantur. Ps 4, Sigismundi I regis tempora complectens (1507–1548). Vol. 3, Acta vicecancellariorum, 1533–1548. Warszawa, 1915.
Wierzbowski, Teodor. Matricularum Regni Poloniae summaria, excussis codicibus, qui in Chartophylacio Maximo Varsoviensi asservantur. Ps 5, Sigismundi Augusti regis tempora complectens, 1548–1572. Vol. 1, Acta cancellariorum, 1548–1572. Warszawa, 1919.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Jacek Krochmal

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 15
Number of citations: 0