Próba charakterystyki materiałów archiwalnych Studium Wojskowego Uniwersytetu Wrocławskiego
DOI:
https://doi.org/10.12775/AKZ.2025.002Słowa kluczowe
studium wojskowe, wojskowy zasób archiwalny, Uniwersytet Wrocławski, szkolenie rezerw, ludowe Wojsko PolskieAbstrakt
Artykuł stanowi zarys dziejów Studium Wojskowego Uniwersytetu Wrocławskiego. Omówienie najważniejszych wydarzeń z jego ponad czterdziestu lat funkcjonowania (1949–1991) jest okazją do ukazania możliwości, jakie dają badaczom akta studiów wojskowych przy cywilnych uczelniach wyższych z okresu PRL. Tym bardziej że potencjał tej dokumentacji jest w niewielkim stopniu wykorzystany. Dodatkowo Autor wysuwa przypuszczenie, że mało osób wie, że materiały te są dostępne w archiwach wojskowych. Akta studium wojskowego zawierają szereg informacji na temat studentów i środowiska naukowego. Odnotowano tam przejawy niezadowolenia czy krytyki ówczesnej sytuacji społeczno-politycznej Polski. Dzięki temu w dokumentacji można znaleźć analizy protestów studenckich w roku 1968 lub wiadomości o działalności opozycji demokratycznej (Niezależnego Zrzeszenia Studentów, NSZZ „Solidarność”). Oprócz tego jest tam wiele informacji o bieżących wydarzeniach, jakie miały miejsce w murach wrocławskiej uczelni. Część z nich była inicjowana przez studium wojskowe (m.in. zawody sportowe, akcje społeczne).
Bibliografia
Barankiewicz, Dorota, Michał Gordon, Karolina Pawłowska, Joanna Rochnińska, i Anna Szczepańska, red. Informator o zasobie archiwalnym Archiwum Wojskowego w Toruniu. (Stan na 31 grudnia 2013 r). Praca zbiorowa. Toruń: Archiwum Wojskowe w Toruniu, 2014.
Będźmirowski, Jerzy. „System szkolenia oficerów rezerwy dla Marynarki Wojennej PRL w latach 1945–1991 a wybrane elementy tego systemu w niektórych państwach NATO i Układu Warszawskiego (cz. I)”. Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej 169 (2007): 5–18.
Blot, Andrzej, Monika Bodurka, Agnieszka Daniłkiewicz, Ilona Ładak, Małgorzata Puchała, Anna Suchocka, Łukasz Trznadel, i Agnieszka Zalewska-Turkiewicz, red. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. Informator o zasobie archiwalnym. Praca zbiorowa. Oleśnica: Archiwum Wojskowe, 2014.
Bujniewicz, Natalia, red. Informator o zasobie archiwalnym Centralnego Archiwum Wojskowego. Praca zbiorowa. Warszawa: Centralne Archiwum Wojskowe, 2008.
Chmieliński, Bogdan. „Szkolenie wojskowe studentów i absolwentów szkół wyższych w latach 1945–2015”. W Wpływ doświadczeń II wojny światowej na przemiany organizacyjne i doktrynalne Wojska Polskiego w systemie obronnym państwa w nowej rzeczywistości społeczno-politycznej, zredagował Wiesław Bolesław Łach, 279–95. Olsztyn: Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2015.
Dowództwo Warszawskiego Okręgu Wojskowego, Warszawa 1945–1999. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 1065.
Dworaczek, Kamil. „Studenci 1981. Strajk radomski”. Wolność i Solidarność 4 (2012): 51–64. https://ejournals.eu/czasopismo/wolnosc-i-solidarnosc/artykul/studenci-1981-strajk-radomski.
Eisler, Jerzy. „Polskie miesiące”, czyli kryzys(y) w PRL. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2008. https://przystanekhistoria.pl/download/166/72139/JerzyEislerPolskieMiesiace.pdf.
„Instrukcja o zasadach archiwalizacji dokumentacji wojskowej” (Szt. Gen. 1344/88).
Jankowiak, Stanisław, i Tomasz Schramm, red. Dzieje Uniwersytetu w Poznaniu w latach 1945–2019. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2019. https://amu.edu.pl/__data/assets/pdf_file/0019/122932/UP_Dzieje-Uniwersytetu-1945-2019_Seria-UP-1919-2019.pdf.
KW. „Tydzień Ziem Zachodnich”. Przegląd Zachodni 4 (1958): 387–388. http://archiwumpz.iz.poznan.pl/Content/2614/C_II_472-C_II_473BP-1958_4-178.pdf.
Markiewicz, Wojciech. „Kultowe studium wojskowe”. Polityka, 29. 05. 2019. https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/klasykipolityki/1793492,1,kultowe-studium-wojskowe.read.
Mateusiak, Renata. „Dzieje Biblioteki Studium Wojskowego w Uniwersytecie Śląskim”. Nowa Biblioteka 1 (2011): 107–25. https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/13004/1/Mateusiak_Dzieje_Biblioteki_Studium_Wojskowego.pdf.
Młynarczyk-Tomczyk, Anita. „Księgi protokołów rad pedagogicznych jako źródło do poznania praktyki nauczania (przykład liceów pedagogicznych 1944–1970)”. Przegląd Archiwalno-Historyczny 11 (2025): 241–263. https://doi.org/10.4467/2391-890XPAH.24.010.21072.
Ogonowski, Zdzisław, i Bronisław Pędzik. „Studium Wojskowe”. W Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie w latach 1961–1971. Główne kierunki działalności dydaktycznej i naukowej, zredagował Zbigniew Tabaka, 278–98. Kraków: Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie, 1973. https://rep.up.krakow.pl/xmlui/bitstream/handle/11716/4001/23--Studium-Wojskowe--Ogonowski--Pedzik.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
Pękala, Władysław. Studium wojskowe Politechniki Łódzkiej 1949–1991. Łódź: Politechnika Łódzka. Rektorska Komisja Historyczna, 2010.
Rajfur, Maciej. „Bohaterowie spod Monte Cassino spoczywają we Wrocławiu”. Gość Niedzielny Wrocławski, 23. 05. 2024. https://wroclaw.gosc.pl/gal/pokaz/8817842.Oznaczenie-grobow-zolnierzy-spod-Monte-Cassino/4#gt.
„Rozkaz Personalny Szefa Departamentu Kadr MON nr PF 79 z dnia 24 lipca 1987 r.”.
„Rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr 057 z dnia 11 maja 1957 r.”.
Studium Wojskowe Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego, Wrocław 1951–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnica. 277.
Studium Wojskowe Akademii Medycznej, Wrocław 1952–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 284.
Studium Wojskowe Akademii Rolniczej, Lublin 1955–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 1504.
Studium Wojskowe Akademii Rolniczej, Wrocław 1951–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 280.
Studium Wojskowe przy Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica, Kraków 1952–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 1495.
Studium Wojskowe przy Szkole Głównej Planowania i Statystyki, Warszawa 1950–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 1517.
Studium Wojskowe Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 1951–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 271.
Studium Wojskowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 1954–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 269.
Studium Wojskowe Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1953–1991. Archiwum Wojskowe w Oleśnicy. 268.
Suleja, Włodzimierz. Dolnośląski Marzec '68: anatomia protestu. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2006.
Tatczyn, Bartosz. „Szkolenie kadr rezerwy w Wojsku Polskim w latach 1945–2010”. W Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej 18 (2022): 147–59.
„Uchwała nr 240 Rady Ministrów z dnia 8 września 1972 r. w sprawie przeszkolenia w jednostkach wojskowych osób podlegających wojskowemu szkoleniu studentów oraz w sprawie szkolenia obronnego studentów”. Monitor Polski, nr 45, poz. 239 (1972). https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP19720450239/O/M19720239.pdf.
Wojskowe Biuro Historyczne. „Wykaz zespołów archiwalnych AWG stan na 02.01.2025”. Dostęp 04.03.2025. https://wbh.wp.mil.pl/c/pages/atts/2025/1/bwykaz_zespoow_na_strone_02.01.2025.pdf.
„Zarządzenie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr 75 z dnia 11 maja 1957 r.”.
„Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 3/MON z dnia 2 lutego 2005 r. w sprawie i trybu postępowania z materiałami archiwalnymi i inną dokumentacją w resorcie obrony narodowej”. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej, nr 2, poz. 4 (2005). https://www.infor.pl/akt-prawny/U23.2005.002.0000004,zarzadzenie-3mon-ministra-obrony-narodowej-w-sprawie-zasad-i-trybu-postepowania-z-materialami-archiwalnymi-i-inna-dokumentacja-w-resorcie-obrony-narodowej.html.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Łukasz Trznadel
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 48
Liczba cytowań: 0
