„Dziennik” i dziennik Jana Lechonia. Wstępne wnioski z kontrolnej lektury autografu
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2026.0004Słowa kluczowe
Jan Lechoń, Mieczysław Grydzewski, Roman Loth, dziennik, polska emigracja po II wojnie światowej (1945–1989), „Wiadomości”Abstrakt
W artykule omówiono wstępne wnioski z lektury porównawczej fragmentu rękopisu dziennika Jana Lechonia (właśc. Leszka Serafinowicza) znajdującego się w zbiorach Biblioteki Polskiej POSK w Londynie (sygn. rps 191, z. 3: 26 grudnia 1949 do 17 marca 1950 roku), z dwoma edycjami Dziennika: londyńską z lat 1967–1973 przygotowaną pod kontrolą Mieczysława Grydzewskiego, redaktora londyńskich „Wiadomości”, oraz warszawską z lat 1992–1993 opracowaną przez Romana Lotha. Autor konfrontuje deklaracje wydawców edycji londyńskiej z odnalezionymi opustkami, dzieląc je przy tym na te obejmujące pojedyncze wyrazy oraz całe zapisy, a także – na celowe i omyłkowe. Poza tym wskazuje na niekonsekwencję wydawców (np. brak korekty wszystkich cytatów), ich nieuprawnione ingerencje w tekst (dopisywanie słów, których nie ma w rękopisie, czy naruszenie struktury akapitowej) oraz błędne lekcje. Najważniejszym wnioskiem płynącym z kontrolnej lektury autografu jest jednak hipoteza, że w całym udostępnionym czytelnikowi tekście dziennika Lechonia może być nawet ok. 480 ingerencji, w zdecydowanej większości nieoznaczonych ani w edycji londyńskiej, ani w edycji warszawskiej.
Bibliografia
Archiwalia
Biblioteka Polska POSK w Londynie, sygn. rps. 191.
Literatura
Dorosz B., 2023, Archiwa Jana Lechonia w Nowym Jorku i Kazimierza Wierzyńskiego w Londynie – nieco o historii i niektórych ineditach, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica”, nr 2 (67).
Grydzewski M., Lechoń J., 2006, Listy 1923–1956, t. 1–2, z autografu do druku przygotowała, wstępem i przypisami opatrzyła B. Dorosz, Warszawa.
Klas W., 2026, Rękopis dziennika Jana Lechonia w zbiorach Biblioteki Polskiej POSK w Londynie, „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie”, nr 1 (29): Jak wydawać klasyków literatury? Z warsztatu edytora, pod red. M. Strzyżewskiego.
Kulisy twórczości. Listy 14 pisarzy emigracyjnych do Juliusza Sakowskiego. 1945–1977, [1977], Paryż.
Lechoń J., 1967, Dziennik, t. 1, Londyn.
Lechoń J., 1970, Dziennik, t. 2, Londyn.
Lechoń J., 1973, Dziennik, t. 3, Londyn.
Lechoń J., 1992, Dziennik, t. 1–2, wstęp i konsultacja edytorska R. Loth, Warszawa.
Lechoń J., 1993, Dziennik, t. 3, wstęp i konsultacja edytorska R. Loth, Warszawa.
Lechoń J., 1954, Kartki z dziennika, „Wiadomości”, nr 51–52.
[Norwid C.], 1934, Krakus, książę nieznany, w: idem, Dzieła Cyprjana Norwida, wyd., objaśnił i wstępem krytycznym poprzedził T. Pini, Warszawa.
Osiński J., 2018, „Dziennik” i dziennik Jana Lechonia, „Konteksty Kultury”, z. 4.
Osiński J., 2021, Halina z Pfefferów Wierzyńska (1903–1980), w: Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej. Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork, t. 3: Wybitne postaci kobiece, red. A. Janicka, E. Rogalewska i V. Wejs-Milewska, Warszawa–Białystok.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Jakub Osiński
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 18
Liczba cytowań: 0
