Antoni Małecki as a forgotten grammarian
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2012.010Keywords
Antoni Małecki, Polish language, nineteenth-century punctuation system, modern historical and comparative method, syntactic system, logical punctuation system, intonation, declamation, Lviv UniversityAbstract
The article is devoted to Antoni Małecki, a professor of the Lviv University for many years whose great achievements in the spheres of science, publishing, literature and translations are an example of combining of various interests and activities, which was characteristic of scholars in the nineteenth-century. The attention is focused predominantly on Małecki’s accomplishments in the sphere of Polish linguistics, to which he introduced – mainly with his two grammar textbooks published in 1863 – a then modern historical and comparative method. The emphasis is put on Małecki’s thorough observation and description of the Polish language in the second half of the nineteenth-century, the innovative character of some of his orthographic suggestions and the significance of grammar in the process of introducing and consolidating new syntactic and logical punctuation system, which replaced the old punctuation, based on intonation and declamation.References
Angełowa I., 1985, Charakterystyka interpunkcji polskiej w świetle normy i praktyki, Wrocław.
Bajerowa I., 1987, Językoznawstwo polonistyczne, w: Historia nauki polskiej, t. 4: 1863–1919, cz. 3, red. B. Suchodolski, Wrocław.
Bajerowa I., 1986, Polski język ogólny XIX wieku. Stan i ewolucja, t. 1: Ortografia, fonologia z fonetyką, morfonologia, Katowice.
Bajerowa I., 1964, Współczesna Mickiewiczowi norma ortograficzna, „Pamiętnik Literacki”, t. 55, z. 1.
Bentkowski F., 1830, O znakach przecinkowych w piśmie, czyli znakach pisarskich, Warszawa.
Bieńkowski B., 1901, Gramatyka polska, w: Encyklopedia wychowawcza, t. 5, red. R. Plenkiewicz, Warszawa.
Br. Tr. [B. Trzaskowski?], 1864, Uwagi nad krytyką „Gramatyki polskiej” Dr Małeckiego umieszczoną przez p. Rychlickiego w N. 10 i 11 „Dziennika Literackiego”, „Chwila”, nr 65.
Brückner A., 1913, Kilka słów o „Małeckim”, „Kronika Powszechna”, nr 42.
Czajkowski J., 1865, Przegląd „Gramatyki języka polskiego” Dra Antoniego Małeckiego, „Biblioteka Warszawska”, t. 1.
Furmanik S., 1955, O interpunkcji w drukach staropolskich, „Pamiętnik Literacki”, t. 46, z. 3/4, s. 426–468.
Gruszczyński S., 1861, Nauka o zdaniu, Poznań.
Handke K., E. Rzetelska-Feleszko, 1977, Przewodnik po językoznawstwie polskim, Wrocław.
I. B. [I. Boczyliński], 1863, „Gramatyka języka polskiego większa” przez Dra Ant. Małeckiego..., „Biblioteka Warszawska”, t. 4.
Kąsinowski, 1913, Gramatyka Małeckiego, „Kronika Powszechna”, nr 42, s. 694–69.
Kleiner J., 1913, Antoni Małecki, „Kronika Powszechna”, nr 42.
Klemensiewicz Z., 1999, Historia języka polskiego, Warszawa.
Kołodziejczyk H., 1989, Samogłoska »e« pochylone w świetle przepisów ortograficznych i ortoepicznych (od II połowy XVIII w. do roku 1964), „Poradnik Językowy”, z. 7, s. 484–487.
Kopczyński O., 1817, Grammatyka języka polskiego. Dziéło pozgonné, Warszawa.
Korbut G., 1930, Literatura polska od początku do wojny światowej, t. 3: Od roku 1820 do roku 1863, Warszawa.
Kozak A., 1969, Norma teoretyczna ortografii polskiej pierwszej połowy XIX wieku, „Prace Językoznawcze. 1. Uniwersytet Śląski w Katowicach”.
Krasnowolski A., 1898, Systematyczna składnia języka polskiego, Warszawa.
Kryński A. A., 1916, Antoni Małecki 1821–1913, „Prace Filologiczne”, t. 8.
Kryński A. A., 1912, Szkic językoznawstwa polskiego od początku wieku XIX, w: Księga pamiątkowa ku uczczeniu 250-tej rocznicy założenia Uniwersytetu Lwowskiego przez króla Jana Kazimierza, Lwów.
Kudasiewicz A., 1864, Ocena „Gramatyki polskiej” Małeckiego, „Biblioteka Warszawska”, t. 1.
Kulka B., 1984, Nauka o języku polskim w szkole średniej w latach 1830–1872, „Poradnik Językowy”, nr 1, s. 34–46.
Lewenstam F. H., 1863, Małecki Antoni. Szkic biograficzno-literacki, „Tygodnik Ilustrowany”, nr 221.
Łagowski F., 1895, O znakach pisarskich, Warszawa.
Małecki A., 1879, Gramatyki historyczno-porównawczej, Lwów.
Małecki A., 1863, Gramatyka języka polskiego mniejsza, Lwów.
Małecki A., 1863, Gramatyka języka polskiego większa, Lwów.
Małecki A., 1868, O naturze głoski „j” i praktycznych stąd następstwach dla ortografii polskiej, Lwów.
Małecki A., 1868, Wyjaśnienie natury głoski „j” – praktyczne stąd następstwa dla ortografii, „Szkoła”, z. 2.
Mecherzyński K., 1841, Prawidła pisowni, Kraków.
Przyłubski F., 1953, Kilka słów o historii przecinka, „Poradnik Językowy”, z. 8, s. 11–17 i z. 9, s. 27–32.
Rudnicki M., 1921, Z dziejów polskiej myśli językoznawczej i wychowawczej, Poznań.
Šlosar D., 1965, Z zagadnień interpunkcji staroczeskiej i staropolskiej, „Poradnik Językowy”, s. 354–362.
Sochański E., 1861, Brzmienie głosek polskich i pisownia polska, Kraków.
Suchecki H., 1859, Zwięzła gramatyka polska do użytku w szkołach. Kurs niższy i Kurs wyższy, Praga.
Suchecki H., 1853, Zwięzła gramatyka polska do użytku w szkołach. Kurs wyższy, Lwów.
Szlifersztejnowa S., 1969, Kategoria strony. (Z historii myśli lingwistycznej), Wrocław–Warszawa–Kraków.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 701
Number of citations: 0
