The new Przybyszewski: an 11-volume edition of his "Dzieła literackie" from the perspective of a scholarly editor
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2026.0001Keywords
Stanisław Przybyszewski, scholarly edition, the literary works of PrzybyszewskiAbstract
The article was written by the scholarly editor of the 11-volume edition of Stanisław Przybyszewski’s Dzieła literackie [Literary works], in which the author sets out the principles behind the edition, describes the work involved from the perspective of the person responsible for ensuring its overall coherence, and shares her own experiences of working on the publication (the author prepared three volumes). Mention is also made here of an earlier, incomplete edition by “Lektor”, as well as Russian and German collected publications of Przybyszewski’s works. The author explains why it is worthwhile or necessary to publish Przybyszewski’s writings and then provides a concise account of the work involved in the edition, beginning with the initial stage – the drafting of detailed editorial guidelines to ensure uniformity and consistency. The principles adopted for the edition are set out, along with the reasons for opting for a combination of a type A scholarly edition and a type B educational edition. It has been pointed out that the edition is based on the traditional model, in which literary texts are preceded by a historical-literary introduction, the works are accompanied by commentaries, and the editor’s notes are included in a critical appendix; however, it also goes beyond this model by introducing new approaches that make it reader-friendly. The text contains a range of information concerning comparisons between Polish and German versions of the works; it recounts discoveries, mysteries and investigations; it outlines successes in elucidating annotations and gaps; and it discusses the role of the academic editor, reviewers and the publisher in the process of its creation, etc.
References
Anonim, 1933, Ten, który zhańbił dobre imię brata. Prokurator na tropie oszukańczej afery Leona Przybyszewskiego. W przededniu niezwykle sensacyjnego procesu, „Nowy Kurier”, nr 148.
Baranow A., 2019, Stanisław Przybyszewski i Fiodor Dostojewski. Kontrasty i zbliżenia, „Bibliotekarz Podlaski”, nr 1.
Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut”. Literatura pozytywizmu i Młodej Polski, 1977, oprac. zespół pod kierownictwem Z. Szweykowskiego i J. Maciejewskiego, Warszawa.
Boy-Żeleński T., 1928, Blaski i nędze mowy polskiej, „Wiadomości Literackie”, nr 30; cyt. za przedrukiem w: idem, 1956, Ludzie żywi, Warszawa.
Burek T., 1982, Przybyszewski kusiciel, w: Stanisław Przybyszewski. W 50-lecie zgonu pisarza. Studia, pod red. H. Filipkowskiej, Wrocław.
Gabryś-Sławińska M., 2017, Wstęp, w: E. Skorupa, G. P. Bąbiak, M. Gabryś-Sławińska, „Kroniki Tygodniowe” Bolesława Prusa – edytor, recenzent, czytelnik, Lublin.
Helsztyński S., 1968, Bibliografia pism Stanisława Przybyszewskiego w 100. rocznicę urodzin, Warszawa.
Listy wybrane Ludwika van Beethovena, 1927, tłum., wstęp i oprac. W. Fabry, Warszawa.
Loth R., 2006, Podstawowe pojęcia i problemy tekstologii i edytorstwa naukowego, Warszawa.
Ludwig van Beethovens Sämtliche Briefe und Aufzeichnungen, 1907, I–III Band, C. W. Stern, Wien–Leipzig, http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/lookupid?key=olbp67369 (dostęp: 2.07.2023).
Matuszek G., 1993, „Der geniale Pole”? Niemcy o Stanisławie Przybyszewskim (1892–1992), Kraków (wyd. 2 rozszerzone: Kraków 1996).
Przybyszewski LO., 1932, Czary i czarownice. Studium historyczne, Poznań.
Przybyszewski S., 2022–2025, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, t. 1–11, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, Kraków.
Przybyszewski S., 2024, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 2: Dzieci szatana, Il regno doloroso, wstęp, edycja, komentarze i dodatek krytycznym K. Badowska i G. Matuszek-Stec, Kraków.
Przybyszewski S., 2022, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 3: Homo sapiens. Trylogia, wstęp, edycja, komentarze i dodatek krytyczny E. Skorupa, Kraków.
Przybyszewski S., 2025, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 4: Synowie ziemi, edycja, komentarze i dodatek krytyczny G. P. Bąbiak i D. Dziurzyński, wstęp L. Kamińska, Kraków.
Przybyszewski S., 2023, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 8: Dramaty. „Dla szczęścia”, „Złote runo”, „Goście”, „Matka”, „Śnieg”, wstęp, edycja, komentarze i dodatek krytyczny H. Ratuszna, Kraków.
Przybyszewski S., 2025, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 11: Inedita i varia, oprac. G. P. Bąbiak, Kraków.
Przybyszewski S., 1937, Listy, t. 1, zebrał, życiorysem, wstępem i przypisami opatrzył S. Helsztyński, Warszawa.
Przybyszewski S., 1954, Listy, t. 3, zebrał, życiorysem, wstępem i przypisami opatrzył S. Helsztyński, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
Przybyszewski S., 1905–1911, Połnoje sobranije soczinienij, t. 1–10, Moskwa.
Przybyszewski S., 2023, Sobranie sočinenij v šesti tomah, Moskva.
Przybyszewski S., 1904–1906, Sobranije soczinienij, t. 1–4, Moskva.
Przybyszewski S., 1990–1999, Studienausgabe. Werke, Aufzeichnungen und ausgewälte Briefe, in acht Bänden und einem Kommentarband, hg. von. M. M. Schardt, I. Verlag, Paderborn.
Przybyszewski S., 1932, U wrót Twoich, „Dwutygodnik Literacki”, nr 5, s. 3.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Gabriela Matuszek-Stec

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 9
Number of citations: 0