Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Sztuka Edycji

Mylne ścieżki ułatwień. O edycji „Pan Tadeusz w XXI wieku" Joanny Pawłowskiej
  • Strona domowa
  • /
  • Mylne ścieżki ułatwień. O edycji „Pan Tadeusz w XXI wieku" Joanny Pawłowskiej
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 19 Nr 1 (2021): Tradycja a wymogi współczesności w pracy edytora /
  4. Artykuły i rozprawy

Mylne ścieżki ułatwień. O edycji „Pan Tadeusz w XXI wieku" Joanny Pawłowskiej

Autor

  • Sandra Kaszubowska Uniwersytet Gdański https://orcid.org/0000-0001-7653-8315

DOI:

https://doi.org/10.12775/SE.2021.0010

Słowa kluczowe

Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz”, „uwspółcześniona” edycja, epopeja, kanon lektur szkolnych, leksyka

Abstrakt

Pan Tadeusz Adama Mickiewicza jest jednym z najwybitniejszych dzieł literatury polskiej. Nie bez powodu znajduje się w kanonie lektur szkolnych. Jednak napisany prawie dwieście lat temu utwór stwarza wiele kłopotów w szkolnej recepcji, m.in. z powodu trudności związanych ze zmianami w słownictwie rozwijającego się ciągle języka, co sprawia, że może być w znacznym stopniu niezrozumiały dla współczesnego młodego czytelnika. Tym bardziej że według podstawy programowej z 2017 roku realizuje się go z uczniami szkoły podstawowej. Joanna Pawłowska, wieloletnia nauczycielka, postanowiła wyjść naprzeciw tym trudnościom i „napisała” uaktualnioną leksykalnie wersję poematu – „Pana Tadeusza" w XXI wieku. Artykuł stara się odpowiedzieć na pytanie, czy w obliczu wszystkich problemów i niebezpieczeństw związanych z omawianiem epopei w szkole jej „uwspółcześniona” edycja, z uproszczoną leksyką, rzeczywiście umożliwia interpretację dzieła Mickiewicza i przełamuje barierę obcości, której młody człowiek może w kontakcie z nim doświadczyć.

Bibliografia

Biedrzycki K., 2012, Interpretacja – szkoła rozumienia, w: Dydaktyka literatury i języka polskiego. Stan badań i perspektywy badawcze, red. S. J. Żurek, A. Adamczuk-Stęplewska, Lublin, s. 159-168.

Bortnowski S., 2001, Nowe spory, nowe scenariusze, Warszawa.

Bortnowski S., 2005, Przewodnik po sztuce uczenia literatury, Warszawa.

Eliot T. S., 1963, Społeczna funkcja poezji, przeł. H. Pręczkowska, w: idem, Szkice literackie, red., wybór i przypisy W. Chwalewik, Warszawa.

Gombrowicz W., 1986, Ferdydurke, Kraków-Wrocław.

Gulbicka K., "Pan Tadeusz” XXI wieku. Zaskakujący remake dzieła Mickiewicza, https://ksiazki.wp.pl/pan-tadeusz-xxi-wieku-zaskakujacy-remake-dziela-mickiewicza-6291113734309505a (dostęp: 3.03.2021).

Janus-Sitarz A., 2009, Przyjemność i odpowiedzialność w lekturze, Kraków.

Klejnocki J., 2005, Literatura w czasach zarazy, „Tygodnik Powszechny”, nr 50.

Kowalikowa J., 1999, „Pan Tadeusz” w szkole dzisiaj, w: Pan Tadeusz i jego dziedzictwo: recepcja, red. B. Dopart, F. Ziejka, Kraków, s. 445-456.

Lutomierski M., 2011, Wokół dziewiętnastowiecznego streszczenia „Pana Tadeusza”, „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie”, nr 1 (1): Dziewiętnastowieczne edycje, red. M. Strzyżewski, M. Bizior-Dombrowska, s. 57-61.

Ławski J., 2016, „Arcydzieło polszczyzny, epos narodowy”. Tylko?, w: „Pan Tadeusz”. Poemat – postacie – recepcja, red. E. Hoffmann-Piotrowska, A. Fabianowski, Warszawa, s. 167-183.

Norwid C. K., 1953, Vade-mecum, Londyn.

Pawłowska J., 2019, „Pan Tadeusz” w XXI wieku, Gdynia.

Pigoń S., 2002, „Pan Tadeusz”. Wzrost, wielkość i sława. Studium literackie, Kraków.

Podstawa programowa kształcenia ogólnego z komentarzem. Szkoła podstawowa. Język polski, https://www.ore.edu.pl/wp–content/uploads/2018/03/podstawa–programowa–ksztalcenia–ogolnego–z–komentarzem.–szkola–podstawowa–jezyk–polski.pdf (dostęp: 3.03.2021).

Przyboś J., 1950, Czytając Mickiewicza, Warszawa.

Sawicki S., 1994, Norwida wywyższenie tradycji, w: idem, Wartość – sacrum – Norwid. Studia i szkice aksjologicznoliterackie, Lublin, s. 163-179.

Słownik języka polskiego PWN, hasła: karabela, strzelba, https://sjp.pwn.pl/szukaj/karabela%20.html, https://sjp.pwn.pl/szukaj/strzelba.html (dostęp: 12.02.2021).

Sztuka Edycji

Pobrania

  • PDF

Opublikowane

2021-07-30

Jak cytować

1.
KASZUBOWSKA, Sandra. Mylne ścieżki ułatwień. O edycji „Pan Tadeusz w XXI wieku" Joanny Pawłowskiej. Sztuka Edycji [online]. 30 lipiec 2021, T. 19, nr 1, s. 98–104. [udostępniono 7.2.2026]. DOI 10.12775/SE.2021.0010.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 19 Nr 1 (2021): Tradycja a wymogi współczesności w pracy edytora

Dział

Artykuły i rozprawy

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 793
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz”, „uwspółcześniona” edycja, epopeja, kanon lektur szkolnych, leksyka
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa