Nowy Przybyszewski. O jedenastotomowej edycji „Dzieł literackich” z perspektywy redaktorki naukowej
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2026.0001Słowa kluczowe
Stanisław Przybyszewski, edycja krytyczna, Dzieła literackie PrzybyszewskiegoAbstrakt
Artykuł został napisany przez redaktorkę naukową jedenastotomowej edycji krytycznej Dzieł literackich Stanisława Przybyszewskiego. Autorka przedstawia w nim założenia edycji, opisuje pracę nad nią z perspektywy osoby odpowiedzialnej za spójną całość oraz przedstawia własne doświadczenia (autorka przygotowała w jej ramach trzy tomy). W tekście wspomniano wcześniejszą, niekompletną edycję „Lektora” oraz rosyjskie i niemieckie wydania zbiorowe dzieł Przybyszewskiego. Autorka wskazuje, dlaczego warto/trzeba wydać Przybyszewskiego, następnie syntetycznie relacjonuje pracę nad edycją, zaczynając od etapu początkowego – sporządzenia szczegółowej instrukcji postępowania edytorskiego, by zagwarantować jej jednolitość i spójność. Przedstawiono zasady wydania i powody, dla których zdecydowano się na mariaż edycji krytycznej typu A z edycją naukowo-dydaktyczną typu B. Wskazano, że edycja opiera się na tradycyjnym modelu, w którym teksty literackie poprzedzone są wstępem historycznoliterackim, utwory zostały opatrzone komentarzami, a rozważania edytorskie zamieszczono w dodatku krytycznym, jednak poza ten model również wykracza, wprowadzając nowe rozwiązania, które czynią ją przyjazną dla odbiorcy. Artykuł zawiera wiele informacji dotyczących porównania polskich i niemieckich wersji utworów, opowiada o odkryciach, zagadkach i śledztwach, przedstawia sukcesy w objaśnianiu komentarzy i miejsca puste, mówi o roli redaktora naukowego oraz recenzentów i wydawcy w procesie jej powstawania itd.
Bibliografia
Anonim, 1933, Ten, który zhańbił dobre imię brata. Prokurator na tropie oszukańczej afery Leona Przybyszewskiego. W przededniu niezwykle sensacyjnego procesu, „Nowy Kurier”, nr 148.
Baranow A., 2019, Stanisław Przybyszewski i Fiodor Dostojewski. Kontrasty i zbliżenia, „Bibliotekarz Podlaski”, nr 1.
Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut”. Literatura pozytywizmu i Młodej Polski, 1977, oprac. zespół pod kierownictwem Z. Szweykowskiego i J. Maciejewskiego, Warszawa.
Boy-Żeleński T., 1928, Blaski i nędze mowy polskiej, „Wiadomości Literackie”, nr 30; cyt. za przedrukiem w: idem, 1956, Ludzie żywi, Warszawa.
Burek T., 1982, Przybyszewski kusiciel, w: Stanisław Przybyszewski. W 50-lecie zgonu pisarza. Studia, pod red. H. Filipkowskiej, Wrocław.
Gabryś-Sławińska M., 2017, Wstęp, w: E. Skorupa, G. P. Bąbiak, M. Gabryś-Sławińska, „Kroniki Tygodniowe” Bolesława Prusa – edytor, recenzent, czytelnik, Lublin.
Helsztyński S., 1968, Bibliografia pism Stanisława Przybyszewskiego w 100. rocznicę urodzin, Warszawa.
Listy wybrane Ludwika van Beethovena, 1927, tłum., wstęp i oprac. W. Fabry, Warszawa.
Loth R., 2006, Podstawowe pojęcia i problemy tekstologii i edytorstwa naukowego, Warszawa.
Ludwig van Beethovens Sämtliche Briefe und Aufzeichnungen, 1907, I–III Band, C. W. Stern, Wien–Leipzig, http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/lookupid?key=olbp67369 (dostęp: 2.07.2023).
Matuszek G., 1993, „Der geniale Pole”? Niemcy o Stanisławie Przybyszewskim (1892–1992), Kraków (wyd. 2 rozszerzone: Kraków 1996).
Przybyszewski LO., 1932, Czary i czarownice. Studium historyczne, Poznań.
Przybyszewski S., 2022–2025, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, t. 1–11, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, Kraków.
Przybyszewski S., 2024, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 2: Dzieci szatana, Il regno doloroso, wstęp, edycja, komentarze i dodatek krytycznym K. Badowska i G. Matuszek-Stec, Kraków.
Przybyszewski S., 2022, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 3: Homo sapiens. Trylogia, wstęp, edycja, komentarze i dodatek krytyczny E. Skorupa, Kraków.
Przybyszewski S., 2025, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 4: Synowie ziemi, edycja, komentarze i dodatek krytyczny G. P. Bąbiak i D. Dziurzyński, wstęp L. Kamińska, Kraków.
Przybyszewski S., 2023, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 8: Dramaty. „Dla szczęścia”, „Złote runo”, „Goście”, „Matka”, „Śnieg”, wstęp, edycja, komentarze i dodatek krytyczny H. Ratuszna, Kraków.
Przybyszewski S., 2025, Dzieła literackie. Edycja krytyczna, pod red. naukową G. Matuszek-Stec, t. 11: Inedita i varia, oprac. G. P. Bąbiak, Kraków.
Przybyszewski S., 1937, Listy, t. 1, zebrał, życiorysem, wstępem i przypisami opatrzył S. Helsztyński, Warszawa.
Przybyszewski S., 1954, Listy, t. 3, zebrał, życiorysem, wstępem i przypisami opatrzył S. Helsztyński, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
Przybyszewski S., 1905–1911, Połnoje sobranije soczinienij, t. 1–10, Moskwa.
Przybyszewski S., 2023, Sobranie sočinenij v šesti tomah, Moskva.
Przybyszewski S., 1904–1906, Sobranije soczinienij, t. 1–4, Moskva.
Przybyszewski S., 1990–1999, Studienausgabe. Werke, Aufzeichnungen und ausgewälte Briefe, in acht Bänden und einem Kommentarband, hg. von. M. M. Schardt, I. Verlag, Paderborn.
Przybyszewski S., 1932, U wrót Twoich, „Dwutygodnik Literacki”, nr 5, s. 3.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Gabriela Matuszek-Stec

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 9
Liczba cytowań: 0