„Alchemicy, medycy, uczeni. Medycyna na przestrzeni wieków”. Ze zbiorów Polskiej Akademii Nauk Biblioteki Gdańskiej

Małgorzata Mirek

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/TSB.2018.005

Abstrakt


Dnia 27 lutego 1613 r. Joachim Oelhaf, profesor medycyny i anatomii w Gdańskim Gimnazjum Akademickim, wykonał pierwszą publiczną sekcję zwłok w Polsce. W 400-setną rocznicę tego niezwykle ważnego dla historii i rozwoju medycyny wydarzenia, w Bibliotece Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk prezentowana była wystawa ,,Alchemicy, medycy, uczeni. Medycyna na przestrzeni wieków”. W artykule przedstawiono prezentowane na wystawie bogato ilustrowane rękopisy, inkunabuły i stare druki przybliżające dokonania starożytnych medyków oraz ich średniowiecznych i nowożytnych następców, spośród których wielu praktykowało alchemię.

Słowa kluczowe


Polskiej Akademii Nauk Biblioteka Gdańska; alchemia; medycyna; ziołolecznictwo

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Allgemeines Künstlerlexicon: Die bildenden Künstler aller Zeiten und Völker, Hrsg. Günter Meissner, Bd. 15, München–Leipzig 1997.

Allgemeines Künstlerlexicon: Die bildenden Künstler aller Zeiten und Völker, Hrsg. Günter Meissner, Bd. 16, München–Leipzig 1997.

Barcik Mieczysław, Syreński Szymon, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 46, Warszawa–Kraków 2009–2010, s. 279–281.

Bielawski Józef, Dżabir ibn Hajjan (abu Musa al-Azdi al-Kufi), [w:] Mały słownik kultury świata arabskiego, red. nauk. Józef Bielawski, Warszawa 1971, s. 141–142.

Bieńkowski Wiesław, Mrongowiusz Krzysztof Celestyn, [w:] Słownik pracowników książki polskiej, pod red. Ireny Treichel, Warszawa–Łódź 1972, s. 610.

Brzeziński Tadeusz, U podstaw nowożytnego pojmowania zdrowia i choroby, [w:] Historia

medycyny, red. nauk. Tadeusz Brzeziński, Wyd. 4, Warszawa 2014, s. 114–139.

Brzeziński Tadeusz, Zdrowie i choroba w starożytności i średniowieczu, [w:] Historia medycyny, red. nauk. Tadeusz Brzeziński, Wyd. 4, Warszawa 2014, s. 81–113.

Brzeziński Witold, Chirurgia i specjalności zabiegowe w XIX–XX wieku, [w:] Historia medycyny, red. nauk. Tadeusz Brzeziński, Wyd. 4, Warszawa 2014, s. 318–354.

Czerniakowska Małgorzata, Jan Uphagen (1731–1802) – bibliofil i miłośnik nauk przyrodniczych, ,,Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2002, nr 2, s. 111–122.

Danel Andrzej, Alchemia – prekursor chemii [online [dostęp 25 stycznia 2017]. Dostępny w World Wide Web: https://chemia.zamkor.pl/download/rozne_plik/alchemia_prekursor_chemii_290509.pdf.

Daniels C. E., Paaw Pieter, [w:] Biographisches Lexicon der hervorragenden Ärzte aller Zeiten und Völker, Bd. 4, München–Berlin 1962, s. 535–536.

Drygas Aleksander, Narodziny leku. Dawne terapie. Lek i jego formy, sposoby wytwarzania i dystrybucji, [w:] Historia medycyny, red. nauk. Tadeusz Brzeziński, Wyd. 4, Warszawa 2014, s. 168–216.

Encyclopaedia Britannica [online] [dostęp 21 marca 2017]. Dostępny w World Wide Web: http://www.britannica.com/biography/Mondino-de-Luzzi.

Gesamtkatalog der Wiegendrucke [online] [dostęp 16 lutego 2018]. Dostępny w World Wide Web: www.gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M25670.htm.

Gesamtkatalog der Wiegendrucke, Hrsg. von der Kommission für den Gesamtkatalog der Wiegendrucke, 2 Aufl., Bd. 3, Stuttgart 1968.

Gesamtkatalog der Wiegendrucke, Hrsg. von der Kommission für den Gesamtkatalog der Wiegendrucke, 2 Aufl., Bd. 5, Stuttgart 1968.

Fabiani-Madeyska Irena, Bonifacio Giovanni Bernardino, [w:] Słownik pracowników książki polskiej, pod red. Ireny Treichel, Warszawa–Łódź 1972, s. 81.

Fabiani-Madeyska Irena, Fundator Biblioteki Gdańskiej 1596 Jan Bernard Bonifacio markiz Orii, Wrocław 1991.

Fabiani-Madeyska Irena, Jan Bernard Bonifacio markiz Orii Fundator Biblioteki Gdańskiej 1596, Wyd. 2, Gdańsk 1995.

Gładki Marcin, Skalski Janusz H., Jan Adam Kulmus, [w:] Zasłużeni dla medycyny. Europejczycy związani z polską ziemią, pod red. Janusza H. Skalskiego i Ryszarda W. Gryglewskiego, Poznań 2009, s. 61–63.

Historia nauki polskiej, pod red. Bogdana Suchodolskiego, t. 6: Dokumentacja bio-bibliograficzna,

indeks biograficzny do tomu I i II, oprac. Leszek Hajdukiewicz, Wrocław 1974.

Hudyka-Kurek Ewa, Wskazówki lekarskie Tomasza z Wrocławia, ,,Archiwum Historii i Filozofii Medycyny” 2001, t. 64, z. 2–3, s. 115–125.

Incunabula quae in bibliothecis poloniae asservantur. Inkunabuły w bibliotekach polskich.

Centralny katalog, pod red. Alodii Kaweckiej-Gryczowej, t. 1, oprac. Maria Bohonos i Eliza Szandrowska, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970.

Jędrzejewski Kazimierz S., Andreas Vesalius i jego wielkie dzieło ,,De humani corporis fabrica”, ,,Folia Medica Lodziensia” 2013, t. 40, z. 2, s. 155–206.

Kalwaryjska Halina, Hildebrand Jan Walenty, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 9, Wrocław 1960–1961, s. 515–516.

Kwiatkowski Eugeniusz, Groddeck Gabriel, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 8, Wrocław 1959–1960, s. 602–603.

Łowicka Danuta, Dioskorides Pedanios, [w:] Słownik pisarzy antycznych, pod red. Anny Świderkówny, Wyd. 3 uzup., Warszawa 2001, s. 174.

Łowicka Danuta, Galenos, [w:] Słownik pisarzy antycznych, pod red. Anny Świderkówny, Wyd. 3 uzup., Warszawa 2001, s. 216–217.

Magnowska Klementyna, Macer, [w:] Słownik pisarzy antycznych, pod red. Anny Świderkówny, Wyd. 3 uzup., Warszawa 2001, s. 325–326.

Mała encyklopedia medycyny, t. 2: P–Ż, red. nacz. Tadeusz Rożniatowski, wyd. 2, Warszawa 1982.

Nowak Zbigniew, Cnoeffelius Andrzej młodszy, [w:] Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślanego, t. 1: A–F, pod red. Stanisława Gierszowskiego, Gdańsk 1992, s. 228–229.

Nowak Zbigniew, Heyll Henryk, [w:] Słownik pracowników książki polskiej, pod red. Ireny

Treichel, Warszawa–Łódź 1972, s. 329.

Nowak Zbigniew, Strauch Aegidius, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 44, Warszawa–Kraków 2006–2007, s. 267–269.

Oracki Tadeusz, Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku, t. 1: A–K, Olsztyn 1984.

Pelczar Marian, Oelhaf Joachim, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 23, Wrocław 1978, s. 580–581.

Piotrowska Elżbieta, Biblioteka Jana Uphagena patrycjusza i historyka gdańskiego XVIII wieku, ,,Z Badań nad Polskimi Księgozbiorami Historycznymi” 1985, z. 7, s. 87–114.

Piotrowska Elżbieta, Gdańskie kolekcje biblioteczne XVI–XVIII wieku w zbiorach Biblioteki Gdańskiej PAN, ,,Gdański Rocznik Kulturalny” 1989, t. 12, s. 60–77.

Piotrowska Elżbieta, Jan Uphagen historyk gdański XVIII wieku i jego księgozbiór, ,,Roczniki Biblioteczne” 1983, t. 27, z. 1/2, s. 193–208.

Pszczółkowska Zenobia Lidia, W kręgu Jana Bernardyna Bonifacia, fundatora Biblioteki Senatu Gdańskiego, ,,Rocznik Gdański” 2001, t. 61, z. 2, s. 33–57.

Rostański Krzysztof, Szymon Syreniusz i jego dzieło, ,,Wiadomości Botaniczne” 1997, nr 2, s. 7–12.

Sawicka Maria, Szymon Syreński i jego dzieło, ,,Wszechświat” 1958, z. 2, s. 43–47.

Seyda Bronisław, Dzieje medycyny w zarysie, Wyd. 3 przejrz. i uzup., Warszawa 1977.

Siemigniowska Anna, Groddeck Gabriel, [w:] Słownik pracowników książki polskiej, pod red. Ireny Treichel, Warszawa–Łódź 1972, s. 294.

Sieńkowski Eugeniusz, Kulmus Jan Adam, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 16, Wrocław 1971, s. 164–165.

Skalski Janusz, Medycyna w Polsce od czasów najdawniejszych do upadku I Rzeczypospolitej, Warszawa 2016.

Skalski Janusz, Medycyna w Polsce przedrozbiorowej, [w:] Dzieje medycyny w Polsce, t. 1: Od czasów najdawniejszych do roku 1914, red. nauk. Wojciech Noszczyk, Warszawa 2015, s. 1–121.

Skalski Janusz H., Wronecki Krzysztof, Tomasz z Wrocławia, biskup tytularny Sarepty, [w:] Zasłużeni dla medycyny. Europejczycy związani z polską ziemią, pod red. Janusza H. Skalskiego i Ryszarda W. Gryglewskiego, Poznań 2009, s. 23–25.

Sokół Stanisław, Medycyna w Gdańsku w dobie Odrodzenia, Wrocław 1960.

Sokół Stanisław, Pelczarowa Maria, Księgozbiór gdańskich lekarzy Krzysztofa i Henryka Heyllów, Gdańsk 1963.

Steudel Johannes, Bartisch Georg, [w:] Neue Deutsche Biographie, Bd. 1, Berlin 1953, s. 611.

Szarszewski Adam, Johann Adam Kulmus ,,Tabulae Anatomicae”, Gdańsk 1722 – Sugita Genpaku, ,,Kaitai Shinsho”, Edo 1774, ,,Annales Academiae Medicae Gedanensis” 2009, t. 39, nr 1, s. 133–144.

Tadeusiewicz Hanna, Geret Krzysztof Henryk Andrzej, [w:] Słownik pracowników książki polskiej, pod red. Ireny Treichel, Warszawa–Łódź 1972, s. 254.

Urban Janina, Engelke Adrian, [w:] Słownik pracowników książki polskiej, pod red. Ireny Treichel, Warszawa–Łódź 1972, s. 205.

Urban Janina, Uphagen Jan, [w:] Słownik pracowników książki polskiej, pod red. Ireny Treichel, Warszawa–Łódź 1972, s. 927.

Wallis Stanisław, Życiorysy lekarzy Polaków w ubiegłych wiekach, cz. 3, ,,Śląska Gazeta Lekarska” 1947, nr 9–10, s. 646–647.

Wielka Encyklopedia PWN, t. 8, Warszawa 2002.

Wielka Encyklopedia PWN, t. 10, Warszawa 2002.

Wielka Encyklopedia PWN, t. 17, Warszawa 2003.

Zimmermann Volker, Roederer Johann Georg, [w:] Neue Deutsche Biographie, Bd. 21, Berlin 2003, s. 709–710.

Żurkowa Renata, Wokół ,,Zielnika” Szymona Syreniusza, ,,Rocznik Biblioteki PAN w Krakowie” 1985, s. 169–183.








ISSN 2080-1807 (print)
ISSN 2392-1633 (online)

Partnerzy platformy czasopism