Picture booki Iwony Chmielewskiej jako medium otwierające na Innego

Marta Baszewska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/TSB.2016.020

Abstrakt


Picture book to medium epoki obrazu, które na polskim gruncie popularyzuje toruńska artystka Iwona Chmielewska. Jej książki poruszają trudne tematy, często marginalizowane we współczesnym dyskursie literackim, społecznych i artystycznym. Należy wśród nich wymienić: niepełnosprawność, chorobę, śmierć, nierówności społeczne, dojrzewanie kobiece, Holocaust, nietolerancję. Książka obrazowa to gatunek hybrydowy, postrzegany holistycznie jako dzieło autorskie, bliski koncepcji książki artystycznej czy liberatury. Picture book funkcjonuje w złożonym modelu odbioru, nie jest przeznaczony wprost dla dzieci, ale raczej dla ludzi w każdym wieku. Idealnym modelem odbioru książek I. Chmielewskiej jest zespół złożony z rodzica i dziecka (dual audience). Specyficzne połączenie dwóch mediów: słowa i obrazu (ikonotekst) nie tylko tworzy w książce obrazowej nową jakość poznawczą, ale jednocześnie zmusza odbiorców do aktywnego analizowania i interpretowania, nie proponuje zarazem łatwych, oczywistych i jednowymiarowych sensów. Problematyka społeczna zawarta w picture bookach I. Chmielewskiej świadczy o pojmowaniu dzieciństwa przez artystkę jako stanu etycznej i politycznej potencjalności. W ten sposób lektura jej książek niesie humanistyczne przesłanie otwarcia się na Innego, przed którym nie należy ukrywać niewygodnych dla dorosłych tematów i czynić z nich tabu.

Słowa kluczowe


Chmielewska Iwona; dzieło totalne; Inność; książka obrazowa; picture book

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Cackowska Małgorzata, O pojęciu i pojmowaniu książki obrazkowej na świecie i w Polsce, [w:] Przestrzenie teraźniejszości i ich społeczno-edukacyjne sensy, pod red. Marii Szczepskiej-Pustkowskiej, Małgorzaty Lewartowskiej-Zychowicz, Adeli Kożyczkowskiej, Toruń 2010.

Chmielewska Iwona, Do połowy pełne czy do połowy puste?, Seul 2009.

Chmielewska Iwona, Książki dla ludzi, a nie dla dzieci – wywiad z Iwoną Chmielewską. Rozm. przepr. Agnieszka Sikorska-Celejewska (5.02.2013) [online]. Qulturka. Dziecko i Kultura [dostęp 31 lipca 2016]. Dostępny w World Wide Web: http://www.qlturka.pl/czytelnia,sztuki_plastyczne, ksiazki_dla_ludzi_a_nie_dla_dzieci__wywiad_z_iwona_chmielewska,1368.html.

Chmielewska Iwona, Książki na długim sznurku… Rozm. przepr. Anita Jarzyna, „Polonistyka” 2014, nr 2, s. 35–38.

Chmielewska Iwona, Oczy, Wrocław 2014.

Eliade Mircea, Traktat o historii religii, przeł. J. Wierusz-Kowalski, Warszawa 2000.

Gage John, Kolor i kultura. Teoria i znaczenie koloru od antyku do abstrakcji, Kraków 2008.

Gage John, Kolor i znaczenie. Sztuka, nauka i symbolika, Kraków 2010.

Iwona Chmielewska [online] [dostęp 31 lipca 2016]. Dostępny w World Wide Web: http://culture.pl/pl/tworca/iwona-chmielewska.

Lipka-Sztarbałło Krystyna, Przestrzeń zakręcona, czyli między oknem, lustrem a komputerem, „Świat Książki Dziecięcej” 2010, nr 6, s. 1–3.

Lurker Manfred, Przesłanie symboli. W mitach, kulturach i religiach, przeł. Ryszard Wojnakowski, Kraków 1994.

Męczkowska-Christiansen Astrid, Dyskursy dzieciństwa a polityka. Pomiędzy wykluczeniem a obywatelskim uczestnictwem, „Problemy Wczesnej Edukacji” 2010, nr 2, s. 25–38.

Nikolajeva Maria, Scott Carole, How Picturebooks Work, New York 2006.

Popek Stanisław, Barwy i psychika. Percepcja, ekspresja, projekcja, Lublin 2012.

Szyłak Jerzy, To ptak! To samolot! To ikonotekst! Książka – komiks – picturebook (medium czy media?), [w:] Komiks i jego konteksty, pod red. Izoldy Kiec i Michała Traczyk, Poznań 2014, s. 11–22.








ISSN 2080-1807 (print)
ISSN 2392-1633 (online)

Partnerzy platformy czasopism