Powojenne sprawy personalne Romana Witolda Ingardena

Radosław Kuliniak, Mariusz Pandura

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RF.2020.014

Abstrakt


Niniejszy artykuł ukazuje kwestie awansu naukowego i zatrudnienia Romana Witolda Ingardena. Był to okres niezwykle ciężki dla filozofa. Został on w tym czasie poddany wielu represjom ze strony zarówno władz uniwersyteckich, jak i kolektywu partyjnego. Wiązało się to z prowadzoną zaraz po II wojnie światowej na polskich uniwersytetach walką ideologiczną, skierowaną przede wszystkim przeciwko uczniom z filozoficznej szkoły lwowskiej Kazimierza Twardowskiego. Ingarden stał się jedną z ofiar tej nagonki ze strony komunistów i marksistów. Skutkowało to odsunięciem go od zajęć dydaktycznych oraz karnym przeniesieniem z Uniwersytetu Jagiellońskiego na Uniwersytet Warszawski. W tym czasie filozof wykazał się niebywałą odwagą i nie uległ komunistycznemu reżimowi.


Słowa kluczowe


Roman Witold Ingarden; komunizm; marksizm; inwigilacja; represje

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Legitymacja tymczasowa Nr 380 Romana Ingardena, wydana przez prorektora Uniwersytetu Jagiellońskiego Tadeusza Dziurzyńskiego 1 lutego 1945 r.).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Odpis z 12 kwietnia 1946 r. umowy o pracę zawartej między Rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego Tadeuszem Lehrem-Spławińskim a Romanem Witoldem Ingardenem w Krakowie 1 grudnia 1945 r.).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Niepodpisana przez rektora umowa o pracę między Rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego a Romanem Witoldem Ingardenem z 15 lipca 1946 r.).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III, 246 (List Ingardena do dziekana Wydziału Humanistycznego o warunkach zatrudnienia).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo Rady Wydziału Humanistycznego o przyjęciu Ingardena w poczet swoich członków).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Nominacja Ingardena na II Katedrę Filozofii w Uniwersytecie Jagiellońskim).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III, 246 (Deklaracja osobowa Ingardena o sobie i rodzinie).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo wspierające Rady Wydziału i zatwierdzenie nominacji Ingardena z Ministerstwa Oświaty).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Dokumenty dotyczą okresu pracy w Lublinie, Warszawie, Toruniu i Lwowie w okresie przedwojennym).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Ingarden z trudem zyskał te dokumenty i z potwierdzeniem notarialnym złożył ostatecznie w UJ).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Rektorat uznał, że Ingarden jest zbyt opieszały w gromadzeniu i przedłożeniu stosownych dokumentów i w 1947 wysłał do niego stosowne ponaglenie).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III, 246 (Nominacja Ingardena na profesurę zwyczajną).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III, 246 (Pismo służbowe Ingardena do dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Jagiellońskiego w sprawie rezygnacji z zajęć i funkcji służbowych).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III, 246 (Pismo dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Jagiellońskiego do prof. Heinricha w sprawie objęcia przez niego stanowiska zwolnionego po Ingardenie).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III, 246 (Postanowienie rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego o urlopowaniu Ingardena do czasu likwidacji zajmowanej przez niego katedry).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo wiceminister Krassowskiej o urlopowaniu Ingardena do czasu likwidacji zajmowanej przez niego katedry).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pisma o czasowym zatrudnieniu Ingardena na Katedrze Filologii Germańskiej oraz pismo rektora odstępujące od zatrudnienia Ingardena na tej katedrze na czas nieokreślony).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego o płatnym urlopowaniu Ingardena przez Ministerstwo Oświaty).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo prodziekana Wydziału Humanistycznego UJ do J. Kleinera o odmowie zatrudnienia Ingardena w Katedrze Logiki Uniwersytetu Jagiellońskiego).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego do Ministerstwa Szkół Wyższych i Nauki w sprawie Romana Ingardena).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo Ministerstwa Oświaty w sprawie Ingardena).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo Ministerstwa Oświaty zezwalające Ingardenowi na podjęcie pracy dodatkowej poza przyznanym mu urlopem).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo ministra Rapackiego przenoszące Ingardena z Uniwersytetu Jagiellońskiego do pracy w Uniwersytecie Warszawskim).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w sprawie odstąpienia od wydania opinii o zatrudnieniu Ingardena w Uniwersytecie Jagiellońskim).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo minister Krassowskiej o przywróceniu Ingardena do pracy na Uniwersytecie Jagiellońskim i zatrudnieniu go w Katedrze Logiki).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III, 246 (Pismo minister Krassowskiej o przywróceniu Ingardena do pracy na Uniwersytecie Jagiellońskim i zatrudnieniu go w Katedrze Logiki).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo dziekana Wydziału Historyczno-Filozoficznego o przywróceniu Ingardena na zajmowaną przez niego wcześniej II Katedrę Filozofii wraz z Zakładem).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego o odstąpieniu od wydania opinii w sprawie zatrudnienia Ingardena na II Katedrze Filozofii wraz z Zakładem).

„Akta Osobowe – Roman Witold Ingarden (1893–1970)”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, S III 246 (Pismo rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego powołujące Ingardena na zajmowaną przez niego wcześniej II Katedrę Filozofii wraz z Zakładem).

„Akta Prof. Roman Ingarden”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, WHm 41 (Wypis z posiedzenia Rady Wydziału Filozoficznego UJ w dniu 15 maja 1945).

„Akta Prof. Roman Ingarden”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, WHm 41 (List Ingardena do dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w sprawie pracy w nowym roku akademickim).

Dyplom doktorski (kopia) Romana Witolda Ingardena, potwierdzona przez Władysława Podlachę, dziekana Wydziału Humanistycznego UJK 6 marca 1931 r., Archiwum Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Iwana Franki, оп. 1, ед. хр. 73: Личное дело профессора немецкой литературы Ингардена Романа Романовича, k. 10r.

Kuliniak Radosław, Pandura Mariusz, Ratajczak Łukasz. 2019. Filozofia po ciemnej stronie mocy. Krucjaty marksistów i komunistów polskich przeciwko Lwowskiej Szkole Filozoficznej Kazimierza Twardowskiego. Część II: Problem reformy szkolnictwa wyższego w świetle partyjnej ofensywy ideologicznej. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Protokół ze 173 posiedzenia Wydziału Polskiego Towarzystwa Filozoficznego we Lwowie, „Księga protokołów Polskiego Towarzystwa Filozoficznego we Lwowie od dn. 12 lutego 1930 roku”, zawiera: Protokoły od 170 Posiedzenia Wydziału od dn. 9. V 1930 roku do Protokołu 198 Posiedzenia Wydziału z dn. 30. VI 1939 roku, w: Archiwum Ośrodka Lwowskiego w zbiorach Połączonych Bibliotek WFiS UW, IFiS PAN i PTF. Przyczynek do inwentarza, opracował Łukasz Ratajczak, Rkp. 2 PAN.

„Roman Ingarden”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, WMP 78 (List dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego do Ingardena z podziękowaniami za współpracę).

„Roman Ingarden”, „Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego”, WMP 78 (List Ingardena do dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Jagiellońskiego w sprawie przydziału zajęć z filozofii na tym wydziale). List został błędnie datowany „5 VI 1950” (właściwa data: 5 lipca 1950 r.).

„Ku uczczeniu pamięci Kazimierza Twardowskiego”. 1938. Ruch Filozoficzny 1–3, XIV: 40–45.

Studia Philosophica. Commentarii Societatis Philosophicae Polonorum”. 1939–1946, vol. 3, wyd. 1948: „In memoriam philosophorum Polonorum qui inde ab A. D. MCMXXXVIII mortui sunt”.

„W pierwszą rocznicę zgonu Kazimierza Twardowskiego”. 1939. Ruch Filozoficzny 1/2, 15: 5–8.

„Wstęp” do Korespondencji Romana Witolda Ingardena. Z dziejów „Studia Philosophica. Commentarii Societatis Philosophicae Polonorum”, listy przeczytali, przepisali oraz wstępem poprzedzili Radosław Kuliniak, Dorota Leszczyna, Mariusz Pandura, Łukasz Ratajczak, Kęty, 2018, 7–165.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN 0035-9599 (print)  
ISSN 2545-3173 (online)

Partnerzy platformy czasopism