Dwie próby rozliczenia się środowiska literackiego ze stalinizmem

Jan Olaszek

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/Polska.2019.02

Abstrakt


W artykule zestawione zostały dwie książki, będące próbą rozliczenia się polskiego środowiska literackiego ze stalinizmem: Rachunek pamięci pod redakcją Władysława Bieńkowskiego, Heleny Boguszewskiej, Pawła Jasienicy i Jerzego Kornackiego oraz Hańba domowa Jacka Trznadla. W tekście przedstawiono okoliczności powstania obu prac i ich recepcję. Przeanalizowano zamieszczone w nich wypowiedzi pisarzy pod kątem oceny literatury w czasach stalinowskich i ówczesnej atmosfery w środowisku literackim, stosunku do rozliczenia oraz czynników, które decydowały o poparciu dużej części środowiska dla ustroju komunistycznego w tym okresie.

Słowa kluczowe


Październik 1956; Solidarność; stalinizm; literaci w PRL

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bikont A., Szczęsna J., Lawina i kamienie. Pisarze wobec komunizmu, Warszawa 2006

Błażejowska J., Opozycja antyreżimowa w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w latach 1956–1989, Warszawa 2018

Brandys K., Miesiące, 1985–1987, Warszawa 1989

Broeder J. [J. Gondowicz], Czyściec niewinnych, „Tygodnik Mazowsze” 25 III 1987, nr 204, s. 4

Burek T., Zapomniana literatura polskiego Października, w: T. Burek, Żadnych marzeń, Warszawa 1989

Chciałem poprawić. Rozmowa z profesorem Jackiem Trznadlem, w: M. Bajer, Blizny po ukąszeniu, Warszawa 2005

Czapliński P., Rozmowa przeciw ekstazie. O kłopotach z autobiografią (nie tylko) komunistyczną, „Teksty Drugie” 2018, nr 16, s. 11–30

Dabert D., Między wizją a spełnieniem. Profile ideowe i artystyczne czasopism literackich w drugim obiegu wydawniczym 1982–1989, Poznań 2014

Dąbrowska M., Dzienniki 1914–1965, t. 10: 1956–1957, Warszawa 2009

Fijałkowska B., Polityka i twórcy (1948–1959), Warszawa 1985

Franaszek A., Herbert. Biografia, t. 1–2, Kraków 2018

Friszke A., Czasopisma „drugiego obiegu”, w: Czasopisma społeczno-kulturalne w okresie PRL, red. U. Jakubowska, Warszawa 2011

Friszke A., Czas KOR-u. Jacek Kuroń a geneza Solidarności, Kraków 2011

Friszke A., Jerzy Zawieyski, szkic do portretu, w: J. Zawieyski, Dzienniki, t. 1: Wybór z lat 1955–1959, oprac. A. Knyt, współpr. M. Czoch, Warszawa 2011

Garbal Ł., Jan Józef Lipski. Biografia źródłowa, t. 1–2, Warszawa 2018

Garbal Ł., Noty do tekstów, w: J.J. Lipski, Pisma polityczne, wybór i oprac. Ł. Garbal, Warszawa 2011

Herling-Grudziński G., Szkielet w szafie. List do Jacka Bierezina, „Kultura” 1979, nr 5, s. 85–87

Hirszowicz M., Pułapki zaangażowania. Intelektualiści w służbie komunizmu, Warszawa 2001

Jakowska K., Peerelowska „kariera” socjalistki. Przypadek Heleny Boguszewskiej, w: Kariera pisarza w PRL-u, red. M. Budnik, K. Budrowska, E. Dąbrowicz, K. Kościewicz, Warszawa–Białystok 2014

Jastrun M., Dziennik 1955–1981, oprac. M. Rydlowa, M. Urbanowski, Kraków 2002

Kamińska-Chełmniak K., Cenzura PRL wobec „Hańby domowej” Jacka Trznadla (1989–1989), „Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi” 12, 2018, s. 345–357

Kowalska A., Dzienniki, przedm. J. Hartwig, oprac. P. Kądziela, Warszawa 2008

Larenta B., Rachunek pamięci, „Sztuka Edycji” 7, 2015, s. 168–172

Miłosz C., Zniewolony umysł, Paryż 1953

Nagrody Kulturalne „Solidarności” za rok 1986, „Tygodnik Mazowsze” 11 II 1987, nr 198, s. 1.

Nolbrzak R., Pisma literackie drugiego obiegu „Zapis” i „Puls. Nieregularny kwartalnik literacki”, w: Czas bibuły, [t. 1:] Mechanizmy – ludzie – idee, red. R. Wróblewski, Wrocław 2013

Olaszek J., Jan Walc. Biografia opozycjonisty, Warszawa 2018

Olaszek J., Kultura, która nie kłamie. Szkic o Komitecie Kultury Niezależnej, „Wolność i Solidarność. Studia z dziejów opozycji wobec komunizmu i dyktatury” 2017, nr 10, s. 82–116.

Rachunek pamięci, red. W. Bieńkowski, H. Boguszewska, P. Jasienica, J. Kornacki, Warszawa 2012

Rokicki K., Literaci. Relacje między literatami a władzami PRL w latach 1956–1970, Warszawa 2011

Shore M., Kawior i popiół. Życie i śmierć pokolenia oczarowanych i rozczarowanych marksizmem, tłum. M. Szuster, Warszawa 2008

Skibiński C., Papierowa segregacja. Stosunek Marii Dąbrowskiej do Żydów, „Pamiętnik Literacki” 2015, nr 3, s. 19–36

Skórzyński J., „List 59” i narodziny opozycji demokratycznej w Polsce, „Zeszyty Historyczne” 2008, nr 163, s. 137–158.

Szaruga L. [A. Wirpsza], „Puls”. Alternatywa w alternatywie, w: Piśmiennictwo – systemy kontroli – obiegi alternatywne, t. 2, red. J. Kostecki, A. Brodzka, Warszawa 1992

Szczepański J.J., Dziennik, t. 5: 1981–1989, Kraków 2017

Szumski J., „Puls” wobec Warszawy. Z geografii opozycji politycznej 1977‒1981, w: Przeciw, obok, pomimo. Kultura niezależna w Łodzi w latach 70. i 80. XX wieku, red. K. Tatarowski, A. Barczyk, R. Nolbrzak, Łódź 2013

Tomaszewska W., Biografia literacka jako tekst otwarty (przykład kariery pisarskiej Andrzeja Kijowskiego), w: Kariera pisarza w PRL-u, red. M. Budnik, K. Budrowska, E. Dąbrowicz, K. Kościewicz, Warszawa–Białystok 2014

Trznadel J., Hańba domowa. Rozmowy z pisarzami, Lublin 1990

Trznadel J., Hańba domowa. Rozmowy z pisarzami, Paryż 1986

Trznadel J., Hańba domowa. Rozmowy z pisarzami, Warszawa 2006

Walc J., Wybierane, Warszawa 1989

Waligóra G., Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, Warszawa 2006

Wat A., Mój wiek, Londyn 1977

Woroszylski W., Dzienniki, t. 1: 1953–1982, oprac. A. Dębska, Warszawa 2017

Woroszylski W., Dzienniki, t. 2: 1983–1987, oprac. A. Dębska, Warszawa 2018

Woroszylski W., Dzienniki, t. 3: 1988–1996, oprac. A. Dębska, Warszawa 2019

Zawieyski J., Dzienniki, t. 1: Wybór z lat 1955–1959, oprac. A. Knyt, współpr. M. Czoch, Warszawa 2011


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism