Od przyszłości / ku przyszłości – fantazmaty tytułowej bohaterki powieści "Ania z Zielonego Wzgórza" Lucy Maud Montgomery

Dorota Pielorz

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LL.2.2019.003

Abstrakt


Mimo że o znaczeniu fantazmatów w życiu Anne Shirley nie trzeba chyba nikogo przekonywać, rzadko mówi się o tym, jakie dokładnie przybierały one postaci. Podejmując próbę zebrania oraz klasyfikacji efektów pracy bujnej wyobraźni bohaterki powieści Montgomery, można zastanowić się również nad ich odniesieniem do czasu. Bowiem, choć owe fantazje w dużej mierze dotyczą przyszłości, w interesujący sposób splatają się także z przeszłością dziewczynki. Jej sytuacja, początkowo trudna, skłaniająca do ucieczki w świat wyobraźni, stopniowo zaczyna rysować się w coraz jaśniejszych barwach. Jednak Anne nadal tworzy wizje dotyczące tego, co będzie/co chciałaby, żeby było, a kiedy je werbalizuje, okazuje się, że w jej wypowiedziach słychać zapowiedź mających wkrótce nastąpić przemian społecznych dotyczących m.in. emancypacji kobiet, edukacji, religii... Ta nieustannie popularna powieść już od ponad stu lat zdaje się więc pokazywać, że „wszystko przed nami” – nawet tymi na różne sposoby wykluczanymi, pomijanymi, marginalizowanymi. Jednak czy te marzenia rzeczywiście się spełnią?


Słowa kluczowe


Lucy Maud Montgomery; Ania z Zielonego Wzgórza; przyszłość; fantazmaty; wyobraźnia; emancypacja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


AHMANSSON, G. (1991). A Life and Its Mirrors. A Feminist Reading of L.M. Montgomery’s Fiction. Uppsala: Almqvist & Wiksell Internat.

BARTOSZYŃSKI, K. (1976). Problem konstrukcji czasu w utworach epickich. W: H. Markiewicz (red.). Problemy teorii literatury 2. Wrocław: Ossolineum.

FREUD, A. (2012). Przykłady unikania przykrości i niebezpieczeństw pochodzących ze świata zewnętrznego. W: A. Freud, Ego i mechanizmy obronne (przeł. M. Ojrzyńska). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

GAMMEL, I. (red.) (2002). Making Avonlea. L.M. Montgomery and Popular Culture. Toronto: University of Toronto Press.

GAMMEL, I., EPPERLY, E.R. (1999). L.M. Montgomery and Canadian Culture. Toronto: University of Toronto Press.

GAMMEL, I., LEFEBVRE, B. (2010) Anne's World: A New Century of Anne of Green Gables. Toronto: University of Toronto Press.

GERSON, W. (1893). Fantazja czy wyobraźnia twórcza? W: Upominek. Książka zbiorowa na cześć Elizy Orzeszkowej (1866-1891). Kraków: Gebethner i Spółka.

Pozyskano z: https://pl.wikisource.org/wiki/Fantazja_czy_wyobra%C5%BAnia_tw%C3%B3rcza%3F.

GŁOWIŃSKI, M. (1976) Czas fabuły; Czas narracji. W: J. Sławiński (red.). Słownik terminów literackich. Wrocław: Ossolineum.

JANION, M. (1991). Projekt krytyki fantazmatycznej. Warszawa: Wydawnictwo PEN.

KATZ, E., GUREVITCH, M., HAAS, H. (1973). On the Use of the Mass Media for Important Things. „American Sociological Review” 38/2. Doi: 10.2307/2094393.

KLEINER, J. (1925/26). Rola czasu w rodzajach literackich. „Pamiętnik Literacki” 22/23/1/4.

KULICZKOWSKA, K., TYLICKA, B. (red.) (1979). Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży. Warszawa: Wiedza Powszechna.

KWIATEK, P., WILCZEWSKA, K. (2015). Czym jest, a czym nie jest psychologia pozytywna? Poszukiwanie paradygmatu. „Seminare. Poszukiwania naukowe” 34/4. Doi: 10.21852/sem.2015.4.10.

LEFEBVRE, B. (2011). Pożegnanie z Wyspą Księcia Edwarda, czyli zamiast posłowia. W: L.M. Montgomery, Ania z Wyspy Księcia Edwarda (przeł. P. Ciemniewski). Kraków: Wydawnictwo Literackie.

LEFEBVRE, B. (red.) (2013-2015). The L.M. Montgomery Reader. T. 1–3. Toronto: University of Toronto Press.

MARKOWSKI, M.P. (2012). Antropologia, humanizm, interpretacja. W: M. P. Markowski, R: Nycz (red.). Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy. Kraków: Universitas.

MONTGOMERY, L.M. (2011). Ania z Wyspy Księcia Edwarda (przeł. P. Ciemniewski). Kraków: Wydawnictwo Literackie.

MONTGOMERY, L.M. (2007). Anne of Green Gables (ed. M.H. Rubio, E. Waterston). New York: Norton & Company.

MONTGOMERY, L.M. (2013). Ania z Zielonego Wzgórza (przeł. P. Beręsewicz). Kraków: Wydawnictwo Skrzat.

OCZKO, P. (2013). Anna z domu o zielonym dachu. O cyklu powieściowym Lucy Maud Montgomery. „Teksty Drugie” nr 5.

OCZKO, P. (2018). Tajemnice Ani z Zielonego Wzgórza. Czego nie wiemy o powieści Lucy Maud Montgomery? [nieopublikowany wykład otwarty wygłoszony w ramach IV Dyktanda Krakowskiego 3.03.2018 r.].

OCZKO, P., NASTULCZYK, T., POWIEŚNIK, D. (2018). Na szwedzkim tropie Ani z Zielonego Wzgórza. O przekładzie Rozalii Bernsteinowej. „Ruch Literacki” nr 3.

Słownik Języka Polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/szukaj/fantazmat.html.

Słownik Języka Polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/szukaj/eskapizm.html.

TOLKIEN, J.R.R. (2000). O baśniach. W: J. R. R. Tolkien, Drzewo i liść oraz Mythopoeia. Poznań: Zysk i S-ka.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN 2544-2872 (online)

ISSN 0024-4708 (print)

Partnerzy platformy czasopism