LONG-TERM VARIABILITY IN THE COURSE OF ICE PHENOMENA ON THE VISTULA RIVER IN TORUŃ

Bogusław Pawłowski

DOI: http://dx.doi.org/10.2478/2300

Abstract


Our first information of ice cover on the Vistula River in Poland dates from the Middle Ages. However, only since the 19th century have continuous observations been available. This study makes use of a data series, obtained mainly from IMGW (Institute of Meteorology and Water Management), covering the years 1861–2003 for ice phenomena and 1814–2003 for ice cover. Considerable shortening has been observed in the duration of both ice phenomena (from 60–120 days to 30–80 days) and ice cover (from 40–100 days to 20–60 days). These trends correspond well with the trend in winter temperatures becoming warmer. However, the transformation of the ice regime on the Vistula River in Toruń has also been affected by the river control, the construction and operation of the Włocławek Dam and (to a lesser degree than at Korzeniewo) icebreaking activities.


Keywords


Vistula River; ice phenomena; trends; human impact

Full Text:

PDF

References


Babiński Z., 1992, Współczesne procesy korytowe dolnej Wisły, Prace Geogr. IGiPZ PAN Toruń, 171 pp.

Cyberski J., 1982, Charakterystyka hydrologiczna, [in:] Augustowski B. [ed.], Dolina Dolnej Wisły, Wydawnictwo PAN, Wroscław, 103–153.

Global lake and river ice phenology database, Benson B., Magnuson J., (2006), Boulder, CO: National Snow and Ice Data Center/World Data Center for Glaciology, digital media.

Gołek J., 1957, Zjawiska lodowe na rzekach polskich, Prace PIHM, 48, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 58 pp.

Gołek J., 1964, Zlodzenie rzek polskich, Prace PIHM, 63, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 74 pp.

Grześ M., 1989, Rola zjawisk lodowych w kształtowaniu koryta rzeki na przykładzie dolnej Wisły, Informator Projektanta CBSiPBW „Hydroprojekt”, 1/2, 1–20.

Grześ M., 1991, Zatory i powodzie zatorowe na dolnej Wiśle – mechanizmy i warunki, IGiPZ PAN, Warszawa, 184 pp.

Grześ M., 1997, Monitoring zjawisk lodowych na Dolnej Wiśle, Kaskada 1/97, 8–10.

Grześ M., Pawłowski B., 2005, Monitoring zatorów na dolnej Wiśle, [in:] Kostrzewski A. (ed.), Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego, Poznań, 465–474.

Grześ M., Pawłowski B., 2006, Metody identyfikacji zatorowych odcinków rzek [in:] Idee i praktyczny uniwersalizm geografii – Geografia Fizyczna, Dok. Geogr., 32, 94–98.

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, 1977, Wskazówki dla obserwatora posterunku wodowskazowego, Warszawa, 48 pp.

Kolander R., 2005, Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego – Funkcjonowanie geoekosystemów Polski w warunkach zmian klimatu i różnokierunkowej antropopresji, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Poznań, 465–474.

Kuusisto E., Elo A-R., 1998, Lake and river ice variables as climate indicators in Northern Europe, Internationale Vereinigung fur Theoretische und Angewandte Limnologie, Verhandlungen, 2761–2764.

Lambor J., 1948, Geneza lodu prądowego i jego pojawienie się na rzekach środkowo-europejskich zlewiska Morza Bałtyckiego, Wiad. Służby Hydrol. Met., I, 3, 213–244.

Lambor J., 1959, Zjawiska lodowe na śródlądowych drogach wodnych w Polsce, Prace i Studia Komitetu Gospodarki Wodnej, Prace Hydrol. II, 1, 121–138.

Magnuson J., 2000, Historical Trends in Lake and River Ice Cover in the Northern Hemisphere, Science, 289, 1743–1746.

Makowski J., 1998, Wały przeciwpowodziowe Dolnej Wisły historyczne kształtowanie, obecny stan i zachowanie w czasie znacznych wezbrań, część II, Toruń – Biała Góra, IBW PAN Gdańsk, 469 pp.

Marciniak K., 1996, 50 zim w Toruniu, Głos Uczelni, 3, (121), 8.

Mikulski Z., 1965, O najstarszych systematycznych obserwacjach wodowskazowych na ziemiach polskich, Przegl. Geofiz., 10, 2, 153–169.

Mroziński Ł., 2006, Wieloletnia zmienność zlodzenia Dolnej Wisły, Gazeta Obserw. IMGW, 2/2006, 28–31.

Nenana Ice Classic: Tanana River ice annual breakup dates, 1998, Boulder, CO: National Snow and Ice Data Center/World Data Center, digital media.

Pawłowski B., 2000, Znaki Wielkich Wód Wisły na murach Starego Miasta w Toruniu, Pomorze i Kujawy, 1(8), styczeń-luty 2000, 14–18.

Pawłowski B., 2003, Piętrzenia zatorowe na dolnej Wiśle w świetle blizn lodowych na drzewach poziomu zalewowego, praca doktorska, maszynopis IG UMK, 140 pp.

Russian river ice thickness and duration, Vuglinsky V., 2000, Boulder, CO: National Snow and Ice Data Center/World Data Center, digital media.

Wrycza T., 1998, Lodołamanie, Monolit, Gdańsk – Gdynia, 156 pp.

Yoo J., D’Odorico P., 2002, Trends and fluctuations in the dates of ice break-up of lakes and rivers in Northern Europe: The effect of the North Atlantic, J. Hydrol., 268, 100–112.








ISSN 2080-7686 (print)
ISSN 2300-8490 (online)

 

 

Partnerzy platformy czasopism