Próba określenia kierunku zmian kolorystyki warstw malarskich obrazu „Ukrzyżowanie” Pietera Coecke’a van Aelst (1502–1550) z Muzeum Narodowego w Warszawie.

Monika Kęsy, Elżbieta Szmit-Naud, Justyna Olszewska-Świetlik

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AUNC_ZiK.2018.007

Abstrakt


W artykule podjęta została próba określenia kierunku zmian kolorystyki warstw malarskich obrazu Ukrzyżowanie Pietera Coecke’a van Aelst (1502–1550), który znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Na podstawie wyników kompleksowych badań techniki i technologii obrazu wykonano próbki warstw malarskich zawierających zidentyfikowane pigmenty i spoiwa. Badaniami objęto szesnaście zestawów próbek w dwóch rodzajach spoiw: olejnym oraz temperowym. Wykonane próbki poddano sztucznemu starzeniu pod wpływem światła w środowisku imitującym warunki panujące we wnętrzach muzealnych oraz wykonano instrumentalne pomiary barwy przed i po starzeniu. Analiza wyników zmian barwy rozpatrywana była w przestrzeni barwnej CIE L*a*b* oraz CIE L*C*h*. Kierunek zmian w badanych zestawach porównywano wizualnie z obecnym stanem zachowania obrazu Ukrzyżowanie.


Słowa kluczowe


Pieter Coecke van Aelst, malarstwo tablicowe XVI wieku, badania starzeniowe, zmiany kolorystyki warstw malarskich, światłotrwałość mieszanin pigmentów, Muzeum Narodowe w Warszawie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Anaf, Willemien, Koen Janssens, i Karolien De Wael. „Formation of Metallic Mercury During Photodegradation / Photodarkening of a-HgS: Electrochemical Evidence”. Angewandte Chemie International Edition 52 (2013): 12568–12571.

Benesz, Hanna, i Maria Klug. Early Netherlandish, Dutch, Flemish and Belgian Paintings 1494–1983 in the Collections of the National Museum on Warsaw and the Palace at Nieborów. Complete Illustrated Summary Catalogue. T. 1 Signed and attributed paintings, red. Agnieszka Morawińska. Warsaw: The National Museum in Warsaw, 2016.

Brochwicz, Zbigniew. „Interpretacja siarczanu ołowiawego PbSO4 w trakcie identyfikacji barwników organicznych w zabytkowych obiektach polichromowanych”. Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku 23 (1977): 44–45.

Burnstock, Aviva. „The Fading of the Virgin’s Robe in Lorenzo Monaco’s ‘Coronation of the Virgin’”. National Gallery Technical Bulletin 12 (1988): 58–65.

Cennini, Cennino. Rzecz o malarstwie. Florencja: Florencka Oficyna Tyszkiewiczów, 1933.

Ciabach, Jerzy. Badania dotyczące starzenia i stabilizacji współczesnych werniksów malarskich. Toruń: Wydawnictwo UMK, 1994.

De la Rie, E. René. „Fluorescence of Paint and Varnish Layers (Part I, II, III). Studies in Conservation 27, no. 1, 2, 3 (1982): 1–7, 65–69, 102–108.

Giles, Charles H., David J. Walsh, i Rou S. Sinclair. „The Relation between Light Fastness of Colorants and their Particle Size”. Coloration Technology 93, no. 9 (1977): 348–352.

Golden Artist Colors. „Product information sheet”. Dostęp October 27, 2017.

Górzyńska, Małgorzata, i Justyna Olszewska-Świetlik. „Wybrane żółte laki: rekonstrukcja technologiczna”. Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki 13, no. 1–2 (2002): 26–33.

Holley, Clifford Dyer. The Lead and Zinc Pigments. New York: John Wiley & Sons, 1909.

Johnston-Feller, Ruth, Robert L. Feller, Catherine W. Bailie, i Mary Curran. „The Kinetics of Fading: Opaque Paint Films Pigmented with Alizarin Lake and Titanium Dioxide”. Journal of the American Institute for Conservation 23, no. 2 (1984): 114–129.

Kęsy, Monika. „Obraz ‘Ukrzyżowanie’ Pietera Coecke’a van Aelst (1502–1550) – analiza technologii i techniki malarskiej jako przyczynek do określenia zmian pierwotnej kolorystyki dzieła”. Praca magisterska, UMK w Toruniu, 2017.

Olszewska-Świetlik, Justyna, i Zuzanna Rozłucka. „Badania czerwonych laserunków metodą mikroskopii fluorescencyjnej UV”. Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo 34 (2005): 141–160.

Prezbiter, Teofil. Diversarum Artium Schedula. Średniowieczny zbiór przepisów o sztukach rozmaitych. Tłumaczenie Stanisław Kobielus. Kraków: Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec, 1998.

Rozłucka, Zuzanna, Maria Roznerska, i Joanna Arszyńska. Mikroskopia fluorescencyjna. Toruń: Wydawnictwo UMK, 2000.

Rudniewski, Piotr. Pigmenty i ich identyfikacja, Warszawa: ASP, 1994.

Saunders, David, i Jo Kirby. “Light-Induced Colour Changes in Red and Yellow Lake Pigments”. National Gallery Technical Bulletin 15 (1994): 79–97.

Szmit-Naud, Elżbieta. „Farby dla konserwatorów malarstwa – właściwości aplikacyjne i stabilność”. Ochrona Zabytków 3 (2007): 59–67.

Szmit-Naud, Elżbieta. „Przyczyny i mechanizmy zmian wyglądu uzupełnień warstw malarskich w obrazach sztalugowych”. Ochrona Zabytków 1-2 (2003): 73–88.

Szmit-Naud, Elżbieta. „Rozpuszczalnikowe farby przeznaczone do uzupełnień ubytków warstwy malarskiej – właściwości aplikacyjne i stabilność w procesie starzenia”. W Badania technologii i technik malarskich, konserwacja dzieł sztuki, kopia. Księga pamiątkowa z okazji jubileuszu 50-lecia pracy dedykowana prof. dr. art. kons. Józefowi Flikowi, red. Justyna Olszewska-Świetlik, 299–309. Toruń: Wydawnictwo UMK, 2007.

Szmit-Naud, Elżbieta. „Uzupełnienia ubytków warstwy malarskiej obrazów – badania materiałów stosowanych współcześnie”. Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo 34 (2005): 65–102.

Szmit-Naud, Elżbieta. Uzupełnienia ubytków warstwy malarskiej obrazów. Zmiany optyczne a stabilność stosowanych materiałów. Toruń: Wydawnictwo UMK, 2006.

Szmit-Naud, Elżbieta. „Wrażenie barwy i klasyfikacja barw. Ocena zmian barwy materiałów stosowanych w konserwacji dzieł sztuki”. Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo 34 (2005): 39–63.

Szmit-Naud, Elżbieta. „Zmiany optyczne retuszy w malarstwie sztalugowym”. Rozprawa doktorska, UMK w Toruniu, 2001.

Whitmore, Paul M., i Catherine Bailie. „Further Studies on Transparent Glaze Fading: Chemical and Appearance Kinetics”. Journal of the American Institute for Conservation 36, no. 3 (1997): 207–230.






Partnerzy platformy czasopism