Tradycyjny model opracowania zasobu archiwalnego i jego znaczenie w dobie współczesnej

Wiesława Kwiatkowska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AKZ.2010.005

Abstrakt


Celem artykułu jest przypomnienie najważniejszych zasad i metod, składających się na tradycyjny model opracowania zasobu archiwalnego. Stanowił on dorobek archiwistów doby międzywojennej, uzupełniony i podsumowany w pierwszych latach powojennych. W jego świetle podstawową zasadą, którą należało respektować przy opracowaniu akt, była zasada proweniencji. Jako jej konsekwencja powstała podstawowa metoda rekonstrukcji zespołu archiwalnego, która składała się z ciągu badań i czynności technicznych, prowadzących od wyodrębnienia zespołu archiwalnego do jego uporządkowania i opracowania pomocy archiwalnych. Ustalono zakres prac porządkowych i formę podstawowej pomocy archiwalnej – inwentarza oraz systematykę innych pomocy. W swoich ogólnych podstawach teoretycznych, nakreślonej metodzie badawczej i sposobach realizacji poszczególnych etapów prac, pozostał on aktualny do dnia dzisiejszego. Mający miejsce w następnych latach rozwój metodyki znacznie poszerzył, a także zmodyfikował niektóre ustalenia klasyków polskiej archiwistyki. Nastąpiła przede wszystkim ewolucja w rozumieniu zasady proweniencji i wynikającego z niej pojęcia zespołu. Rozwinęła się metodyka szczegółowa, dostosowująca ogólny model do specyfiki porządkowania określonych typów zespołów i akt. Ustalone zostały odrębne normy inwentarza dla poszczególnych rodzajów dokumentacji. Nasilające się w ostatnich czasach negatywne zjawisko podważania dotychczasowego dorobku teoretyczno-metodycznego, któremu towarzyszy niejednokrotnie brak rzetelnej wiedzy w tym zakresie, zadecydowały o podjęciu tego zagadnienia w niniejszej pracy.

Słowa kluczowe


model opracowania zasobu; metodyka archiwalna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Altman H., W dziesięciolecie dekretu o archiwach, Archeion, t. 37, 1962.

Archeion, t. 19/20, 1951.

Bachulski A., Brakowanie akt, Archeion, t.19/20, 1951.

Bańkowski P., Porządkowanie archiwaliów prywatnych, Archeion, t.19/20, 1951.

Biernat Cz., Problemy archiwistyki współczesnej, Warszawa 1977.

Gerber R., Cele i zadania służby archiwalnej w Polsce, Archeion, t. 19/20, 1951.

Jankowska J., Państwowy zasób archiwalny i prace nad nim w Polsce Ludowej, Archeion, t. 24, 1955.

Kaczmarczyk K., Karwasińska J., Wolff A., Opracowanie dokumentów pergaminowych w archiwum, Archeion, t.19/20, 1951.

Konarski K., Nowożytna archiwistyka polska i jej zadania, Warszawa 1929.

Konarski K., Podstawowe zasady archiwistyki, Archeion, t. 19/20, 1951.

Konarski K., Wstęp do inwentarza zespołu archiwalnego. Zasady opracowania, Archeion, t. 21, 1952.

Konarski K., Z zagadnień nowożytnej archiwistyki polskiej, Archeion, t. 1, 1927.

Kwiatkowska W., Budowa elektronicznego systemu informacji archiwalnej w Polsce. Stan obecny i perspektywy, Archiwista Polski, nr 2, 2007.

Kwiatkowska W., Miejsce opracowania zasobu we współczesnej myśli i praktyce archiwalnej, [w:] Toruńskie Konfrontacje Archiwalne, t. 1: Archiwistyka na uniwersytetach, archiwistyka w archiwach, red. W. Chorążyczewski, A. Rosa, Toruń 2009.

Kwiatkowska W., Wpływ komputeryzacji archiwów na metodykę archiwalną, Archiwista Polski, nr 3, 2003.

Metodyka pracy archiwalnej, red. S. Nawrocki, S. Sierpowski, Poznań 2004.

Paczkowski J., Zasada archiwalna proweniencji, [w:] Pamiętnik IV Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Poznaniu 6–8 grudnia 1925, t. 1: Referaty, Lwów 1925, sekcja VIB.

Pamiętnik IV Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Poznaniu 6–8 grudnia 1925, t. 1: Referaty, Lwów 1925, sekcja VIB.

Pamiętnik IV Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Poznaniu 6–8 grudnia 1925, t. 2: Protokóły, Lwów 1927, sekcja VIB.

Pamiętnik V Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Warszawie, Lwów 1930.

Polski słownik archiwalny, oprac. A. Bachulski, K. Konarski, A. Wolff, Warszawa 1952.

Polski słownik archiwalny, red. W. Maciejewska, Warszawa 1974.

Przelaskowski R., Program prac wewnętrznych w archiwach nowożytnych, Warszawa 1935.

Robótka H., Ryszewski B., Tomczak A., Archiwistyka, Warszawa 1989.

Ryszewski B., O badaniach i dorobku archiwistyki polskiej z lat 1918–1939, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia 19, 1984.

Ryszewski B., Problem zespołowości w archiwistyce, [w:] Komputeryzacja archiwów, t. 3: Problemy zespołowości w archiwistyce i praktyce archiwów, red. H. Robótka, Toruń 1997.

Ryszewski B., Problemy i metody badawcze archiwistyki, Toruń 1989.

Ryszewski B., Problemy komputeryzacji archiwów, Toruń 1994.

Sekcja Archiwalna Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie 1919–1926–1936, Archeion, t. 14, 1936.

Siemieński J., Roztrząsania terminologiczne, Archeion, t. 3, 1928.

Siemieński J., Roztrząsania terminologiczne, Archeion, t. 4, 1928.

Siemieński J., Roztrząsania terminologiczne, Archeion, t. 5, 1929.

Stebelski A., Porządkowanie akt, Archeion, t. 19/20, 1951.

Tomczak A., Dotychczasowy dorobek archiwistyki polskiej, [w:] Studia Historico-Archivistica, Toruń 2002.

Wolff A., Archiwalne karty inwentarzowe, Archeion, t. 17, 1948.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN print  1895-9075
ISSN online 2544-5685

Partnerzy platformy czasopism