Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
    • Українська
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Studia Pigoniana

From Shame and Ressentiment to Peasant Pride.: A Literary Account of Stanisław Pigoń’s Social Rise
  • Home
  • /
  • From Shame and Ressentiment to Peasant Pride.: A Literary Account of Stanisław Pigoń’s Social Rise
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 9 No. 9 (2026): Studia Pigoniana /
  4. Articles

From Shame and Ressentiment to Peasant Pride.

A Literary Account of Stanisław Pigoń’s Social Rise

Authors

  • Bartosz Piech Uniwersytet Jagielloński w Krakowie https://orcid.org/0000-0001-7900-5469

DOI:

https://doi.org/10.12775/SP.2026.005

Keywords

Stanisław Pigoń, ressentiment, peasant identity, social mobility, nationalism

Abstract

From Shame and Ressentiment to Peasant Pride. A Literary Account of Stanisław Pigoń’s Social Rise

This article offers an interpretation of the autobiographical writings of Stanisław Pigoń through the lens of the ressentiment theory, understood primarily as a consequence of peasant shame and the experience of being “oppressed by the oppressed.” The author asks whether, and in what ways, literature may become a space for recollections of social mobility, ressentiment-driven revenge, critique of post-serfdom dependencies, and the reproduction of shame. The article also examines the role played in the transformation of peasant shame into peasant pride by the nationalist discourse and by the post-mobility authorial figures who embodied it, such as Charles Péguy and Maurice Barrès. One of the central claims advanced in this paper is that the presence of ressentiment in the texts under discussion does not diminish their cognitive value, nor does it discredit the legitimate critical conclusions they formulate regarding twentieth-century social phenomena.

Author Biography

Bartosz Piech, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Bartosz Piech – mgr filologii polskiej nauczycielskiej, aktualnie kończy również polonistykę antropologiczno-kulturową na Wydziale Polonistyki UJ. W ostatnich latach pełnił funkcję przewodniczącego Koła Naukowego Młodej Polski i Modernizmu UJ oraz wiceprzewodniczącego Koła Naukowego Historii Literatury Polskiej XX Wieku UJ. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół problematyki postpańszczyźnianej i post­chłopskiej (zdobył pierwsze miejsce w konkursie prac dyplomowych WP UJ (2022/23), za pracę licencjacką pt. Doświadczenie wstydu chłopskiego – postzależność i postpańszczyzna w literaturze polskiej XX i XXI wieku). Prezentowany artykuł jest częścią większej całości – pracy magisterskiej pt. Auto-klaso-biografie – na tropach resentymentu, która zajęła drugie miejsce w konkursie na najlepszą pracę dyplomową WP UJ (2025/2026). Autor publikował, między innymi, w „Kontekstach Kultury”, „Zeszytach Towarzystwa Doktorantów UJ” oraz „Polisemii”.

References

Baranowska M., 2024, Nacjonalizm jako manipulacja zbiorowymi wyobrażeniami (stereotypami) o swoich i obcych w Megalomanii narodowej Jana Stanisława Bystronia, „Studia Iuridica Lublinensia”, nr 1, s. 12–13.

Barrès M., 1899, La Terre et les morts, Bureaux de «La Patrie Française» 1899, URL: https://fr.wikisource.org/wiki/La_Terre_et_les_morts, (dostęp 15.02.2025).

Barrès M., 1904, Wyrwani z gruntu ojczystego, cz. 1–2, przeł. J. Paszkiewiczówna, Drukarnia Aleksandra Tadeusza Jezierskiego, Warszawa, s. 167.

Barrès M., 1920, Introduction [w:] Œuvres complètes de Charles Péguy, t. 2, Gallimard, Paryż, s. 7.

Bojko J., Dwie dusze, URL: https://malyformat.com/2021/07/dwie-dusze/, (dostęp. 7.06.2025).

Bourdieu P., 2005, Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, przeł. P. Biłos, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 383.

Brzozowski S., Pamiętnik, URL: https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/brzozowski-pamietnik.pdf, (dostęp 7.02.2025), s. 36.

Bujak F., 1946, Przedmowa, [w:] Pigoń S., Z Komborni w świat. Wspomnienia młodości, z przedmową Franciszka Bujaka, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Kraków, s. 5.

Deleuze G., 1997, Różnica i powtórzenie, przeł. B. Banasiak i K. Matuszewski, Warszawa, s. 54.

Dunin-Wąsowicz K., 1974, Pamiętnikarstwo polskie, „Dzieje Najnowsze”, 6 (1), s. 199.

Fleury C., 2020, Ci-gît l’amer. Guérir du ressentiment, Gallimard, Paris, s. 26.

Hoffmann K., 2017, Widmo. Instrukcja obsługi (pierwsze uruchomienie), „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka”, nr 30, s. 302.

Hume D., 2023, Traktat o naturze ludzkiej, przeł. C. Znamierowski, wstęp i przypisy J.P. Wright, R. Stecker, G. Fuller, aparat krytyczny przeł. B. Stanosz, Fundacja Aletheia, Warszawa, s. 183.

Jabłonowski W., 1904, Przedmowa, [w:] M. Barrès, Wyrwani z gruntu ojczystego, cz. 1, przeł. J.P., Warszawa, s. 7–10.

Klisiewicz E., 2004, Strukturalny typ nazwisk na -ski jako jeden ze stereotypów polskiego nazwiska, „Studia Linguistica”, nr 2.

Kłoskowska A., Kultury narodowe u korzeni, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s. 10.

Koprowicz A., 2024, Między traumą a resentymentem O pamięci rabacji galicyjskiej i przemocy pańszczyźnianej w dramatach ludowych drugiej połowy XIX wieku, „Pamiętnik Teatralny”, nr 2, s. 83.

Koprowska K., 2023, Wstyd ciała chłopskiego, „Teksty Drugie”, nr 2, s. 244.

Koprowska K., 2024, Miejsce urodzenia jako uwikłanie. Projekty tożsamościowe w literaturze polskiej i żydowskiej, Instytut Badań Literackich Wydawnictwo, Warszawa.

Lundy C., 2019, Charles Péguy, [w:] Deleuze’s Philosophical Lineage II, red. G. Jones, J. Roffe, Edinburgh University Press, Edinburgh, s. 120.

Momro J., 2014, Widmontologie nowoczesności: genezy, Instytut Badań Literackich. Wydawnictwo, Warszawa, s. 473.

Nałkowski W., 1904, Jednostka i ogół: szkice i krytyki psycho-społeczne, nakł. Ursyna Czatowicza, Drukarnia Narodowa, Kraków, s. 401–407.

Nietzsche F., 2011, Z genealogii moralności, przeł. i oprac. G. Sowinski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Orkan W., 1933, Nowele, red. S. Pigoń, Drukarnia Narodowa w Krakowie, Kraków, s. 9.

Péguy C., 1910, Notre jeunesse, „Cahiers de la Quinzaine”, 1910, nr 12/14, Paryż, URL: https://archive.org/details/notrejeunesse00pg/page/8/mode/2up, (dostęp 7.02.2025), s. 9.

Pereira R.K., 1999, Stare i nowe: Charles Peguy – człowiek niemożliwej syntezy, „Collectanea Theologica”, nr 69/2, s. 71.

Pereira R.K., 2005, Charles Péguy i Biblia: lektura symboliczna życia i twórczości Péguy’ego, Warszawa, s. 8–14.

Pigoń S., 1910, Cele i drogi sprawy ludowej, „Łan Młodzieży”, nr 10, s. 218–223.

Pigoń S., 1947, Błędne koło biedy studenckiej, „Dziennik Polski”, Kraków, nr 105.

Pigoń S., 1968, Z przędziwa pamięci. Urywki wspomnień, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Pigoń S., 2019, Z Komborni w świat: wspomnienia młodości oraz Wspominki z obozu Sachsenhausen (1939–1940), wprowadzenie i komentarze w opracowaniu C. Kłaka, Bibliotheca Pigoniana, t. 1, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie, Krosno.

Rowiński T., 2014, Poeta ukrzyżowany. Péguy nasz współczesny, URL: https://christianitas.org/news/peguy-szkic/, (dostęp 15.02.2025).

Scheler M., 2008, Resentyment a moralności, przeł. B. Baran, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.

Sloterdijk P., 2011, Gniew i czas. Esej polityczno-psychologiczny, przeł. A. Żychliński, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 57.

Ujazdowski M.K., 2013, Geneza i tożsamość Konstytucji V Republiki Francuskiej: studium doktrynalno-prawne, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków, s. 21.

Urbanowski M., 2019, Les Déracinés: Brzozowski and Barrès, [w:] Stanislaw Brzozowski and the Migration of Ideas. Transnational Perspectives on the Intellectual Field in Twentieth-Century Poland and Beyond, red. J. Herlth, E. M. Swiderski, D. Kozicka, Bielefeld transcript Verlag, s. 78.

Wołowiec G., 2017, Filologia i nacjonalizm. Stanisław Pigoń jako ideolog kultury ludowo-narodowej, „Teksty Drugie”, nr 6, s. 126.

Studia Pigoniana

Downloads

  • PDF (Język Polski)

The publisher's shop:

Go to shop

Published

2026-09-12

How to Cite

1.
PIECH, Bartosz. From Shame and Ressentiment to Peasant Pride.: A Literary Account of Stanisław Pigoń’s Social Rise. Studia Pigoniana. Online. 12 September 2026. Vol. 9, no. 9, pp. 167-190. [Accessed 17 September 2026]. DOI 10.12775/SP.2026.005.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 9 No. 9 (2026): Studia Pigoniana

Section

Articles

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 34
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Tags

Search using one of provided tags:

Stanisław Pigoń, ressentiment, peasant identity, social mobility, nationalism
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop