The Faces of Natalia Gorbaniewska. Part 3
Encounters with Polish Poetry – with Miłosz at the Centre
DOI:
https://doi.org/10.12775/SP.2026.001Keywords
Natalia Gorbanevskaya, literary translation, Polish poetry, Czesław Miłosz, reception of Polish literature in Russia, twentieth-century poetry, translation studies, literary exile, intercultural dialogue, lyric poetryAbstract
The Faces of Natalia Gorbaniewska. Part 3: Encounters with Polish Poetry – with Miłosz at the Centre
This article is the third part of a planned four-part series devoted to Natalia Gorbanevskaya – a human rights activist in Brezhnev’s USSR, journalist, poet and translator of belles-lettres, in particular Polish poetry and prose. This text attempts to describe, analyze and partially evaluate her achievements in the field of Polish poetry translation, carried out from 1973, while still in the Soviet Union, until the last months of her life in exile in Paris in November 2013. Undoubtedly, Gorbanevskaya’s most important translation achievement – not only in terms of the reception of Polish literature, but in her entire translation oeuvre – was the translation and publication of Czesław Miłosz’s Poetic Treatise in the United States in 1982. Her last translations, published posthumously in the Moscow Novy Mir monthly in December 2013, also included works by Miłosz – this time poems from the volume Wiersze ostatnie [Last Poems]. The work of the author of Poetic Treatise thus occupies a central place in Gorbaniewska’s translation activity. At the same time, Krzysztof Kamil Baczyński’s poetry played an important role in her career as a translator, marking the beginning of her forty years of consistent work on translating Polish poetry. During her mature life, working in Moscow, Paris and partly in New York – with the support of Josif Brodsky, among others – she translated the works of almost thirty Polish poets, including Czesław Miłosz, Krzysztof Kamil Baczyński, Cyprian Kamil Norwid, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Kazimierz Wierzyński, Wisława Szymborska, Wiktor Woroszylski, Jarosław Marek Rymkiewicz, Zbigniew Herbert, Stanisław Barańczak, Ryszard Krynicki, Jerzy Ficowski, Kazimierz Wierzyński, Jacek Kaczmarski, Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, and Adam Zagajewski.
Natalia Gorbaniewska collected her translations of Polish poetry in the anthology “I Then Fell in Love with These Foreign Poems…” (2006), which contains both her translations and the original versions of the works, as well as in the fundamental collection My Miłosz (2012), which includes poems by the Polish Nobel Prize winner in her translations into Russian. The aforementioned article can be treated not only – as in this context – as a fragment of a biographical narrative, but also as an introduction to a systematic description and analysis of Natalia Gorbaniewska’s lyrical work, which has so far been relatively rarely undertaken in literary studies, despite its undoubted scale, originality and significance.
References
Cywiński, Henryk [Przebinda, Grzegorz]. “Rozmowa z Natalią Gorbaniewską.” Arka, 1987, no 20.
Gorbaniewska, Natalia (Горбаневская, Наталья). “I wtedy pokochałam te wiersze obce…”. Wybór przekładów z poezji polskiej (“И тогда я влюбилась в чужие стихи…”. Избранные переводы из польской поэзии). Warszawa – Kraków (Варшава – Краков): Biblioteka miesięcznika NOWAJA POLSZA (Библиотека журнала НОВАЯ ПОЛЬША), 2006.
Gorbaniewska, Natalia. “Szkoła wolności.” Aneks, 1978, no 18.
Gorbaniewska, Natalia. Drewniany anioł. Wiersze. Transl. Barańczak, Stanisław, Drawiucz, Andrzej, Jagiełło, Michał B., Nowak, Radosław, Woroszylska, Natalia, Woroszylski, Wiktor, Kraków: Oficyna Literacka, 1990.
Gorbaniewska, Natalia. Wiersze wybrane 1956–2007. Ed. Pomorski, Adam. Transl. Barańczak, Stanisław, Jagiełło, Michał B., Łobodowski, Józef, Nowak, Radosław, Pomianowski, Jerzy, Pomorski, Adam, Woroszylski, Wiktor, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2008.
Ignatowicz, Karolina. Natalia Gorbaniewska jako tłumaczka poezji polskiej. Rola tłumacza – koncepcja przekładu – kryteria wyboru autorów. PhD diss. Białystok: Uniwersytet w Białymstoku. Wydział Filologiczny, 2013.
Illg, Jerzy. Rozmowy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2014.
Kachel, Katarzyna. “Nikita Kuznetsov. Rosjanin w Krakowie: Gdy nie tłumaczymy polskich autorów na język rosyjski, szkodzimy przede wszystkim polskiej kulturze.” Dziennik Polski. Magazyn, 23.02.2024 <https://plus.dziennikpolski24.pl/nikita-kuznetsov-rosjanin-w-krakowie-gdy-nie-tlumaczymy-polskich-autorow-na-jezyk-rosyjski-szkodzimy-przede-wszystkim-polskiej/ar/c15–18331993>.
Jabłońska Katarzyna. “Dusza przetłumaczona? Rozmowa z Gorbaniewską, Natalią (poetką i tłumaczką) i Pomorskim, Adamem (tłumaczem).” Więź, 2006, no 1 (577).
Miłosz, Czesław. Poezje. Warszawa: Czytelnik, 1981.
Miłosz, Czesław, Rozmowy zagraniczne 1979–2003. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2013.
Miłosz, Czesław. Rozmowy polskie 1979–1998. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2006.
Miłosz, Czesław. Rozmowy polskie 1999–2004. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2006.
Przebinda, Grzegorz. “Dzięki czemu jesteśmy ludźmi (Paryż, luty 1987 roku). Rozmowa z Gorbaniewską, Natalią.” Studia Pigoniana, 2024, no 7.
Przebinda, Grzegorz. “Oblicza Natalii Gorbaniewskiej. Część 1: Lata w ZSRR (1936–1975).” Studia Pigoniana, 2024, no 7.
Przebinda, Grzegorz. „Oblicza Natalii Gorbaniewskiej. Część 2: Pierwsze trzynaście lat w Paryżu (1976–1988).” Studia Pigoniana, 2025, no 8.
Przebinda, Grzegorz. Umarli są szczęśliwi. Dziennik trzeciego roku wojny. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2025.
Różewicz po rosyjsku. Ружевич по-русски. Wrocław: Wydawnictwo GAJT 1991, 2015.
Rudziewicz, Irena. “Наталия Горбаневская как переводчик польских текстов.” Acta Neophilologica, 2016, XVIII (1).
Sobolewska, Justyna. “‘Pokochałam te wiersze obce’. Rozmowa z Gorbaniewską, Natalią.” Polityka, 2010, no 17 (2053).
Strzałka, Jan. “Sztuka zewnętrznego chłodu. Rozmowa z Natalią Gorbaniewską.” Tygodnik Powszechny, 1997, no 49.
Zagajewski, Adam. Dzikie czereśnie. Wybór wierszy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1992.
Астафьева, Наталья, Британишский, Владимир. Польские поэты XX века, vol. 1–2. Санкт-Петербург: Издательство “Алетейя,” 2000.
Горбаневская, Наталья. “Венок полегшим. Один давний московский вечер.” Новая Польша, 2004, no 11 (58).
Горбаневская, Наталья. “Кто с кем дружит. Заметки ‘польки honoris causa’.” Новая Польша, 2006, no 5 (75).
Горбаневская, Наталья. “Милошевский конкурс для русских переводчиков. Заметки председателя жюри.” Новая Польша, 2012, no 1 (137).
Горбаневская, Наталья. “Мой Милош: Продолжение следует.” Cogita.ru!, <https://cogita.site/polskii-peterburg/nauka/natalya-gorbanevskaya.-moi-milosh-prodolzhenie-sleduet>.
Горбаневская, Наталья. “Сойтись ли вместе Востоку и Западу? Заметки с краковской встречи поэтов.” Русская мысль, 1997, no 4193.
Горбаневская, Наталья. Ангел деревянный. Из ранних стихов. Ann Arbor, Michigan: Ardis, 1982.
Горбаневская, Наталья. Мой Милош. Балтрус, Новое издательство: Москва 2012.
Горбаневская, Наталья. Прозой о поэзии и поэтах. Москва: “Русский Гуливер,” Центр Современной Литературы, 2016.
Горбаневская, Наталья. Цвет вереска. Tenafly N.J.: Эрмитаж, 1993.
Корни, побеги, плоды… Мандельштамовские дни в Варшаве. Ed. Нерлер, Павел Маркович, Поморский, Адам, Сурат, Ирина Захаровна, vol. 1–2. Москва: Российский государственный гуманитарный университет, 2015,.
Милош по-русски. Ed. Горбаневская, Наталья. Москва: Летний сад, Фонд “За вашу и нашу свободу”, 2013.
Милош, Чеслав (Miłosz, Czesław). Поэтический трактат (Traktat poetycki). Transl. Горбаневская, Наталья. Ann Arbor, Michigan: Ardis, 1982.
Милош, Чеслав. “Богословский трактат.” Transl. Горбаневская, Наталья. Новая Польша, 2002, no 2 (28).
Милош, Чеслав. “Стихи разных лет.” Transl. Горбаневская, Наталья, Куллэ, Виктор, Тимофеевский, Александр. Новый мир, 2013, no 12 <https://nm1925.ru/articles/2013/201312/stikhi-raznykh-let-1003/>.
Милош, Чеслав. “Так мало” и другие стихотворения 1934–1991, Москва: “Вахазар,” 1993.
Мицкевич, Адам. Пан Тадеуш или последний наезд на Литве. Шляхетская история 1811–1812 годов в двенадцати книгах стихами. Transl., afterword, and comments Свяцкий, Святослав. Foreword Милош, Чеслав. Санкт-Петербург: Всемирное слово, 1998.
Норвид, Циприан Камиль. Пилигримм или Последняя сказка. Стихотворения. Поэмы. Проза. Ed. Базилевский, Андрей. Москва: Рипол Классик, Вахазар, 2002.
Павлетко, Беата. “Встречи Виктора Ворошильского с Россией.” Новая Польша, 2012, no 3 (139).
Поморский, Адам. “Как следует дать вещи – слово!” Новая Польша, 2007, no 6 (87).
Улицкая, Людмила. Поэтка. Книга о памяти: Наталья Горбаневская. Москва: АСТ, 2014.
Сталя, Мариан. “О ‘Последних стихотворениях’ Чеслава Милоша,” Новая Польша, 2007, no 2 (83).
“Я очень не люблю об этом говорить… Беседа Пшебинды, Гжегожа (под псевдонимом Цивинский, Генрик) с Горбаневской, Натальей.” Новая Польша, 2009, no 12 (114).
Downloads
The publisher's shop:
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 20
Number of citations: 0