Rymanów-Zdrój jakim go widział Stanisław Wyspiański latem 1901 oraz 1903 roku

Abstract

Rymanów-Zdrój jakim go widział Stanisław Wyspiański latem 1901 oraz 1903 roku

Początki rymanowskiego uzdrowiska odnoszą się do 16 sierpnia 1876 roku, kiedy to Stanisław hr. Potocki – właściciel miejscowych dóbr, przypadkowo odkrył źródliska wód mineralnych w dolinie potoku Taba. Kilkakrotnie dokonywane analizy chemiczne tych źródeł potwierdziły jednoznacznie, że wody rymanowskie są bardzo podobne składem do tych eksploatowanych od ćwierćwiecza w Iwoniczu-Zdroju, stanowią zatem doskonały punkt wyjścia do organizacji na południe od miasteczka Rymanów bliźniaczego ośrodka balneologicznego. Już w pięć lat później usilne starania Potockich uwieńczyła formalna koncesja ck Namiestnictwa we Lwowie, zezwalająca na utworzenie oraz funkcjonowanie rymanowskiego Zakładu Zdrojowo-Kąpielowego. Od początku jego działalności kuracjusze przybywający do Rymanowa korzystać mogli z kąpieli w pobudowanych wkrótce Łazienkach, ponadto trzy różne wody mineralne – o nazwach Tytus, Celestyna oraz Klaudia – wykorzystywano do picia, a także produkcji soli jodowo-bromowych.

W kolejnych latach pusta do tej pory dolina rzeki Taba, przy ujściu do niej Czarnego Potoku, poczęła zapełniać się drewnianymi willami dla kuracjuszy oraz niezbędnymi budynkami użyteczności publicznej, służącymi sezonowemu funkcjonowaniu uzdrowiska. Pomyślny zbieg okoliczności stanowiło też ukończenie w roku 1884 budowy linii kolejowej Stróże-Zagórz, przebiegającej na północ od Rymanowa, której stacja o tej samej nazwie, niezwykle ułatwiała dojazd do Zdroju, nawet z bardzo odległych miejscowości galicyjskich. Rosnąca z roku na rok frekwencja kuracjuszy przekroczyła na przełomie XIX i XX wieku liczbę 2300 osób, leczących się wodami rymanowskimi w trakcie sezonu kąpielowego trwającego od maja do września.

W lipcu 1901 roku lekarze krakowscy zaordynowali Stanisławowi Wyspiańskiemu uzdrowiskowe leczenie wodami jodowo-bromowymi w Rymanowie-Zdroju. Wraz z całą rodziną – ciężarną żoną i trójką dzieci – Artysta przybył koleją z Krakowa do stacji Rymanów. Następnie – powozem konnym – udał się do wynajętego mieszkania w domu dla gości, należącym do Mikołaja Śliwki, w północnej części Deszna, wsi graniczącej od południa z uzdrowiskiem. Wyspiańscy przebywali tu ponad miesiąc, do 24 sierpnia 1901.

W roku 1903 zdrowie Artysty upomniało się o następne zabiegi. Lekarze ponownie skierowali Wyspiańskiego do Rymanowa, dokąd przyjechał tym razem sam i zatrzymał się w willi Leliwa, w samym centrum Zdroju. Pobyt uzdrowiskowy w roku 1903 przebiegał jednak zupełnie inaczej niż ten sprzed dwóch lat. Artyście dokuczała samotność, dotkliwe poczucie znudzenia spowodowane lekarskim zakazem wykonywania czegokolwiek poza zabiegami leczniczymi, ciążąca świadomość nieuchronności losu w obliczu postępów nieuleczalnej choroby, apatia i rezygnacja.