Principia Mathematica and The Lvov-Warsaw School
Słowa kluczowe
logicyzm, logika, paradoksy, podstawy matematyki, teoria typów logicznychAbstrakt
Principia Mathematica A. N. Whiteheada i B. Russella (PM, I wyd. 1910-1913; II wyd. 1925-1927) jest jednym z najważniejszych dzieł w historii logiki. Zważywszy rozwój logiki w Lwowsko-Warszawskiej Szkole Filozoficznej recepcja PM w tej szkole jest rzeczą interesującą. Artykuł omawia okresy 1910-1920 i 1921–1939 oraz przytacza fakty (także z okresu po 1945 r.) świadczące o znajomości PM w lwowsko-warszawskim środowisku logicznym. Była ona większa niż w innych ośrodkach badań logicznych w świecie.
Słowa kluczowe: logicyzm, logika, paradoksy, podstawy matematyki, teoria typów logicznych
Bibliografia
Ajdukiewicz Kazimierz. 1921. Z metodologii nauk dedukcyjnych. Lwów: Wydawnictwa Pol-skiego Towarzystwa Filozoficznego we Lwowie.
Ajdukiewicz Kazimierz. 1928. Główne zasady metodologii nauk i logiki formalnej. Warszawa: Nakładem Komisji Wydawniczej Koła Matematyczno-Fizycznego Słuchaczów Uniwer-sytetu Warszawskiego.
Ajdukiewicz Kazimierz. 1936. „Die syntaktische Konnexivität”. Studia Philosophica 1. Prze-kład w: Ajdukiewicz Kazimierz. 1960. Język i poznanie, t. 1, 222–242. Warszawa: PWN.
Ajdukiewicz Kazimierz. 1960. Język i poznanie, t. 1. Warszawa: PWN.
Bocheński Józef. 1956. Formale Logik. Geschichte. Freiburg: Alber.
Carnap Rudolf. 1963. „Philosophical Autobiography”. W: The Philosophy of Rudolf Carnap, red. Paul Arthur Schilpp. La Salle: Open Court.
Church Alonzo. 1976. „Comparison of Russell’s Resolution of the Semantical Antinomies with That of Tarski”. Journal of Symbolic Logic 41: 447–460. Przedruk w: Church Alonzo. 2019. Collected Works, 794–806. Cambridge, Mass.: The MIT Press.
Chwistek Leon. 1912. Zasada sprzeczności w świetle nowszych badań Bertranda Russella. Kraków: Polska Akademia Umiejętności.
Czeżowski Tadeusz. 1918. Teorya klas. Lwów: Towarzystwo dla Popierania Nauki Polskiej.
Czeżowski Tadeusz. 1949. Logika. Podręcznik dla studiujących nauki filozoficzne. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych. Wyd. 2: 1968. Warszawa: PWN.
Estreicher Kazimierz. 1971. Leon Chwistek. Biografia artysty (1884–1944). Kraków: Wydaw-nictwo Literackie.
Janiszewski Zygmunt. 1901. „Logistyka”. W: Poradnik dla samouków, t. 1, 449–461. War-szawa: Wydawnictwo Heflicha i Michalskiego.
Jaśkowski Stanisław. 1934. „On Rules of Suppositions in Formal Logic”. Studia Logica: 5–32. Przedruk w: Polish Logic 1920–1939. , red. Storrs McCall, 232–258. Oxford: At the Clarendon Press.
Kaczorowski Stanisław. 1938. Logika matematyczna, cz. 2: Logika nowoczesna. Zarys dzie-jów. Lwów: Lwowska Biblioteczka Pedagogiczna.
Kotarbiński Tadeusz. 1929. Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk. Lwów: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Przedruk tego wydania: 1990. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk. Wydanie rozszerzone: 1961. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo.
Kotarbiński Tadeusz. 1957. Wykłady z dziejów logiki. Łódź: Zakład Narodowy im. Os-solińskich. Wyd. 2: 1990. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Lejewski Czesław. 1960. „A Re-Examination of the Russellian Theory of Descriptions”. Phi-losophy 35: 14–29.
Leśniewski Stanisław. 1914. „Czy klasa klas nie podporządkowanych sobie jest podporząd-kowana sobie?”. Przegląd Filozoficzny 17: 63–75. Przedruk w: Leśniewski Stanisław. 2015. Pisma zebrane, t. 1, 223–235. Warszawa: Semper.
Leśniewski Stanisław. 1916. Podstawy ogólnej teorii mnogości I. Moskwa: Prace Polskiego Koła Naukowego w Moskwie. Przedruk w: Leśniewski Stanisław. 2015. Pisma zebrane, t. 1, 256–294. Warszawa: Semper.
Leśniewski Stanisław. 1927. „O podstawach matematyki”. Przegląd Filozoficzny 30: 164–206. Przedruk w: Leśniewski Stanisław. 2015. Pisma zebrane, t. 1, 295–337. Warszawa: Semper.
Leśniewski Stanisław. 2015. Pisma zebrane, t. 1. Warszawa: Semper.
Lindenbaum Adolphe. 1936. „Sur la simplicité formelle des notis”. W: Acter du Congrés In-ternational de Philosohie Scientifique. Sorbonne, Paris 1935, VII Logique, 29–38. Paris: Hermann & Cie.
Łukasiewicz Jan. 1916. „O pojęciu wielkości. (Z powodu dzieła Stanisława Zaremby Arytme-tyka teoretyczna)”. Przegląd Filozoficzny 19: 1–70. Przedruk w: Łukasiewicz Jan. 1998. Logika i metafizyka, 267–322. Warszawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Łukasiewicz Jan. 1922–1923. „Interpretacja liczbowa teorii zdań”. Ruch Filozoficzny 7: 92b–93a. Przedruk w: Łukasiewicz Jan. 1998. Logika i metafizyka, 125–126. Warszawa: Wy-dział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Łukasiewicz Jan. 1924. „Dowód spójności teorii dedukcji”. Rocznik Polskiego Towarzystwa Matematycznego 3: 149. Przedruk w: Łukasiewicz Jan. 1998. Logika i metafizyka, 127. Warszawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Łukasiewicz Jan. 1929. Elementy logiki matematycznej. Warszawa: Nakładem Komisji Wy-dawniczej Koła Matematyczno-Fizycznego Słuchaczów Uniwersytetu Warszawskiego. Wyd. 2: 1958. Warszawa: PWN. Przedruk wyd. 1: 2008. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Łukasiewicz Jan. 1941. „Die Logik und das Grundlagenproblem”. W: Les entretiens de Zurich sur les fondements et la méthode des sciences mathématiques. 6–9 Décembre 1938. Ex-poses et discussions, red. Ferdinand Gonseth, 82–100. Zurich: Editeurs S.A. Leemann frères & Cie. Przekład polski: Łukasiewicz Jan. 1998. Logika i metafizyka, 70–85. Wars-zawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Łukasiewicz Jan. 1961. Z zagadnień logiki i filozofii. Warszawa: PWN.
Łukasiewicz Jan. 1998. Logika i metafizyka. Warszawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwer-sytetu Warszawskiego.
Łukasiewicz Jan. 2013. Pamiętnik. Warszawa: Semper.
Mostowski Andrzej. 1938. „O niezależności definicji skończoności w systemie logiki”. Doda-tek do Rocznika Polskiego Towarzystwa Matematycznego 11: 1–54.
Mostowski Andrzej. 1965. „Thirty Years of Foundationl Studies. Lectures on the Develop-ment of Mathematical Logic and the Study of the Foundations of Mathematics in 1930–1964”. Acta Philosophica Fennica. Helsinki. Przedruk w: Mostowski Andrzej. 1979. Se-lected Works, t. 1, 1–176. Warszawa: PWN.
Russell Bertrand. 1903. The Principles of Mathematics. Cambridge: Cambridge University Press.
Russell Bertrand. 1959. My Philosophical Development. London: George Allen and Unwin. Wyd. polskie: Russell Bertrand. 1971. Mój rozwój filozoficzny, przeł. Hanna Krahelska, Czesław Znamierowski. Warszawa: PWN.
Salamucha Jan. 1997. „O możliwości ścisłego formalizowania pojęć analogicznych”. Studia Gnesnensia (Myśl katolicka wobec logiki współczesnej) 15: 122–153. Przedruk w: Sala-mucha Jan. 1997. Wiedza i wiara. Wybrane pisma filozoficzne, 205–225. Lublin: Towa-rzystwo Naukowe KUL.
Smolka Franciszek. 1920. „Paradoksy logiczne a logika trójwartościowa”. Ruch Filozoficzny 5: 171a–171 b.
Smolka Franciszek. 1920. „Krytyka Russellowskiej zasady błędnego koła”. Przegląd Filozo-ficzny 23: 227–244.
Sobociński Bolesław. 1949–1950. „L’analyse de l’antinomie Russellienne par Leśniewski”. Methodos 1: 94–107, 220–228, 308–316; 2: 237–257. Przekład angielski: Sobociński Bolesław. 1984. „Leśniewski’s Analysis of Russell’s Paradox”. W: Leśniewski’s Sys-tems: Ontology and Mereology, red. Jan Tadeusz Srzednicki, Francis Rickey, Jan Czelakowski, 11–44. The Hague: Nijhoff.
Tarski Alfred. 1924. „Sur les «truth-functions» au sens de MM. Russell et Whitehead”. Fun-damenta Mathematicae 5: 59–74. Przedruk w: Tarski Alfred. 1986. Pisma logiczno-filozoficzne , tom 1: Pisma analityczne i historyczne, Warszawa: PWN, 23–38.
Tarski Alfred. 1933. Pojęcie prawdy w językach nauk dedukcyjnych. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Przedruk w: Tarski Alfred. 1995. Pisma logiczno-filozoficzne, t. 1: Prawda, 13–172. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tarski Alfred. 1934. „Z badań metodologicznych nad definiowalnością terminów”. Przegląd Filozoficzny 37: 438–460. Przedruk w: Tarski Alfred. 2001. Pisma logiczno-filozoficzne, t. 2: Metalogika, 114–146. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tarski Alfred. 1936. „O ugruntowaniu naukowej semantyki”. Przegląd Filozoficzny 39: 50–57. Przedruk w: Tarski Alfred. 1995. Pisma logiczno-filozoficzne, t. 1: Prawda, 173–185. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tarski Alfred. 1936. O logice matematycznej i metodzie dedukcyjnej. Warszawa–Lwów: Książnica-Atlas. Wyd. 2: 1998. Białystok: Philomath.
Tarski Alfred. 1941. Introduction to Logic and to the Methodology of Deductive Sciences. New York: Oxford University Press; wyd. 4: 1994. Oxford: Oxford University Press.
Tarski Alfred. 1944. „The Semantic Conception of Truth and the Foundations of Semantics”. Philosophy and Phenomenological Research 4: 341–375; przeł. Jan Zygmunt, w: Tarski Alfred. 1995. Pisma logiczno-filozoficzne, t. 1: Prawda, 228–282. Warszawa: Wydaw-nictwo Naukowe PWN.
Tarski Alfred. 1986. „What Are Logical Notions?”. History and Philosophy of Logic 7: 143–154; przeł. Jan Zygmunt, w: Tarski Alfred. 2001. Pisma logiczno-filozoficzne, t. 2: Meta-logika, 396–413. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tarski Alfred. 1995. Pisma logiczno-filozoficzne, t. 1: Prawda. Warszawa: Wydawnictwo Na-ukowe PWN.
Tarski Alfred. 2001. Pisma logiczno-filozoficzne, t. 2: Metalogika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Whitehead Alfred North, Bertrand Russell. 1910–1913. Principia Mathematica. Cambridge: Cambridge University Press. Wyd. 2: 1925–1927. Cambridge: Cambridge University Press.
Woleński Jan. 2013. „Principia Mathematica in Poland”. W: The Palgrave Centenary Com-panion to Principia Mathematica, red. Nicholas Griffin, Bernard Linsky, 35–55. Houndmills: Palgrave Macmillan.
Woleński Jan. 2022. „Russell i Polacy”. Przegląd Filozoficzny 31(4): 93–111.
Zawirski Zygmunt. 1927. „Stosunek logiki do matematyki w świetle badań współczesnych”. W: Księga pamiątkowa ku czci Prof. W. Heinricha, 171–206. Kraków: Księgarnia Jagiel-lońska.
Zawirski Zygmunt. 1936. L’Évolution de la notion du temps. Cracovie: Librairie Gebethner et Wolff.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Jan Woleński
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 0
Liczba cytowań: 0
