Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych

Wincenty Lutosławski’s vegetarianism in practice – from a personal experiences to a ‘programme of abstinence’
  • Home
  • /
  • Wincenty Lutosławski’s vegetarianism in practice – from a personal experiences to a ‘programme of abstinence’
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 84 (2022) /
  4. Artykuły (Articles)

Wincenty Lutosławski’s vegetarianism in practice – from a personal experiences to a ‘programme of abstinence’

Authors

  • Agata Świerzowska Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji Uniwersytet Jagielloński https://orcid.org/0000-0001-7696-1631

DOI:

https://doi.org/10.12775/RDSG.2022.05

Keywords

Wincenty Lutosławski, Apolinary Tarnawski, Tadeusz Zgierski-Strumiłło, vegetarianism, fasting, Lebensreform

Abstract

The article presents Wincenty Lutoslawski (1863–1954), who, by his actions, contributed to the propagation of the ‘Lebensreform’ diet in Poland. His activities are painted against the background of a brief characterisation of the structure of the Polish ‘Lebensreform’ movement. Lutosławski promoted the vegetarian diet, understood as a lifestyle subject to the rules of abstinence. The article reconstructs the sources from which the philosopher drew his knowledge on the subject of vegetarian food and discusses his views on the importance of a meatless diet not only for the preservation of physical health but, above all, for the spiritual development of man. It also shows how the philosopher propagated these recommendations in a programmatic way and how his followers gathered in the Eleusis Society applied these recommendations.

Author Biography

Agata Świerzowska, Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji Uniwersytet Jagielloński

Agata Świerzowska – PhD with habilitation, religion researcher, historian of ideas, holder of a postdoctoral degree in cultural and religious studies, employee of the Centre for Comparative Studies of Civilisations at the Jagiellonian University. Her research interests include cultural anthropology, theory of religion, myth and ritual, the tradition of Indian yoga with particular emphasis on the history of ideas and practice in Poland, esoteric motifs in Polish religiosity between the two World Wars, as well as the promotion and practice of vegetarianism in Poland up to 1939.

References

Barrett E.R., The Truth about Intoxicating Drinks, London 1899.

Bernard C., Introduction a l’étude de la médecine expérimentale, Paris 1898.

Bertholet E., Végétarisme et occultisme. Vertus curatives des Légumes et des Fruits, Lausanne 1938.

Besant A., Vegetarianism in the Light of Theosophy, Madras (Adyar) 1913.

Bircher-Benner A., Grund-züge der Ernährungstherapie auf Grund der Energiespannung der Nahrung, Berlin 1903.

Bircher-Benner M., Podstawy żywienia leczniczego na zasadach energetyki, tłum. J. Łuszczyński, red. i przedm. W. Miklaszewski, Warszawa 1908.

Carpenter E., The Art of Creation. Essays on the Self and Its Powers, New York 1904.

Carrington H., Vitality, Fasting and Nutrition, London 1908.

Christian E., Uncooked Foods & How to Use Them, New York 1904.

Czarnowska M., Mały kucharz jarski. Książka zawierająca wypróbowane przepisy przyrządzania smacznych a zdrowych potraw roślinnych oraz naukowe uzasadnienie jarstwa, Berlin 1898.

DĄB [T. Zgierski-Strumiłło], Nowa teoria źródeł życiowych, „Eleusis” 3–4, 1908, s. 261–282.

Densmore E., How Nature Cures. New System of Hygiene also the Natural Food of Man, London 1892.

Fletcher H., Menticulture or the A–B–Z of True Living, Chicago 1896.

Haig A., Diet and Food, Blakiston 1904.

Haig A., Health through Diet. A Practical Guide to the Uric-Acid-Free Diet Founded on Eighteen Years’ Personal Experience, London 1913.

Haig A., Uric Acid, an Epitome of the Subject, London 1904.

Historia kultury uzdrowiskowej w Europie, red. B. Płonka-Syroka, A. Kaźmierczak, Wrocław 2012.

Historia polskiej kultury uzdrowiskowej, red. B. Płonka-Syroka, A. Syroka, Wrocław 2012.

Jastrzębowski J., Historja ruchu jarskiego w Polsce, Berlin 1912.

Jastrzębowski J., Precz z mięsożerstwem!, Kraków 1907.

Jaworski W., Metafizyka eleuteryzmu. Podstawowe założenia ontologii Wincentego Lutosławskiego, „Zeszyty Naukowe Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica” 1989, nr 1182, s. 69–95.

Kingsford A., The Perfect Way in Diet, London 1881.

Kneipp S., Ma cure d’eau ou hygiéne et médication, Strasbourg–Paris 1892.

Kosior K., Wincentego Lutosławskiego etyka emanacji woli, natchnienia i narodowego posłannictwa, w: Studia z historii etyki polskiej 1900–1939, red. A. Pawłowski, Z. Zaborowski, Lublin 1990, s. 117–124.

Kosowska kuchnia jarska. Przepisy napisała R. Tarnawska, objaśnienia higjeniczne podał d-r A. Tarnawski, Warszawa 1929.

Kultura uzdrowiskowa na Dolnym Śląsku w kontekście europejskim, t. 1–2, red. B. Płonka-Syroka, A. Kaźmierczak, Wrocław 2013.

Kursa robotnicze, „Eleusis” 3–4, 1908, s. 314–358.

Leadbeater C.W., Vegetarianism and Occultism, Madras (Adyar) 1913.

Lutosławski W., Joga czyli rozwój potęgi woli przez psychofizyczne ćwiczenia (Listy do Elsów), „Eleusis” 2, 1907, s. 79–114.

Lutosławski W., Początki Eleusis, „Eleusis” 1, 1903, s. 269–296.

Lutosławski W., Rozwój potęgi woli przez psychofizyczne ćwiczenia według dawnych aryjskich tradycji oraz własnych swoich doświadczeń podaje do użytku rodaków, Kraków 1909.

[Lutosławski W.], Wskazówki dla pragnących służyć sprawie, „Eleusis” 1, 1903, s. 337–352.

[Lutosławski W.] Elinar, Wstrzemięźliwość jako środek narodowej organizacji, „Eleusis” 3–4, 1908, s. 119–140.

[Lutosławski W.] Egol., Wycinek z dykcyonarza uniwersalnego, „Eleusis” 1, 1903, s. 246–256.

Meyer-Renschhausen E., A. Wirz, Dietetics, Health Reform and Social Order. Vegetarianism as a Moral Physiology. The Example of Maximilian Bircher-Benner (1867–1939), „Medical History” 43, 1999, nr 3, s. 323–341.

Moes-Oskragiełło K., Przyrodzone pokarmy człowieka i ich wpływ na dolę ludzką, Warszawa 1888.

Munde C., Hydrothérapeutique ou l’art de prévenir et de guérir les maladies, Paris 1842.

Pigoń A., Wegetarianizm w stowarzyszeniu Eleusis. Historia, konteksty, funkcje, w: (Nie)smak w tekstach kultury XIX–XXI wieku. Nie tylko o kulturze jedzenia i picia, red. B. Zwolińska, Gdańsk 2019, s. 85–96.

Płonka-Syroka B., Suchecka P., Podróż za marzeniami. Kultura uzdrowiskowa w Europie, Wrocław 2021.

Podgórska T., Stowarzyszenie Patriotyczno-Religijne Eleusis w latach 1902–1914, Lublin 1999.

Purinton E., The Philosophy of Fasting. A Message for Sufferers and Sinners, New York 1906.

Rama-Czaraka Jogi, Filozofja jogi i okultyzm wschodni, tłum. A. Lange, Warszawa 1921.

Ramacharaka Yogi, Hatha Yoga. Or the Yogi Philosophy of Physical Wellbeing, Chicago 1904.

Ramacharaka Yogi, The Science of Breath, Oak Park (Ill.) 1904.

Regulamin i komentarz do statutu tow. „Eleusis” (uchwalony na ogólnem zebraniu członków wolnych dnia 2 lutego 1908 r.), „Eleusis” 3–4, 1908, s. 10–18.

Seminarjum Wychowania Narodowego, „Eleusis” 1, 1903, s. 321–331.

Sosnowska H., Le végétarisme en thérapeutique, Paris 1912.

Sprawozdanie z kursów robotniczych Wszechnicy Mickiewicza, odbytych w Krakowie od listopada 1906 do lipca 1907, „Eleusis” 2, 1907, s. 137–173.

Świerzowska A., Joga w Polsce od końca XIX wieku do 1939 roku. Konteksty ezoteryczne i interpretacje, Kraków 2019.

T. S. [T. Strumiłło], Sprawozdanie z drugich kursów, „Eleusis” 3–4, 1908, s. 326–341.

Tarkowska N., Lecznica narodu. Kulturotwórcza Zakładu Przyrodoleczniczego doktora Apolinarego Tarnawskiego w Kosowie na Pokuciu (1893–1939), Kraków 2016.

Tarnawska R., Kuchnia jarska stosowana w lecznicy dr Apolinarego Tarnawskiego w Kosowie, Lwów 1901.

Tarnawski W., Mój ojciec, Londyn 1966.

Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2023-04-09

How to Cite

1.
ŚWIERZOWSKA, Agata. Wincenty Lutosławski’s vegetarianism in practice – from a personal experiences to a ‘programme of abstinence’. Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych. Online. 9 April 2023. Vol. 84, pp. 145-171. [Accessed 24 January 2026]. DOI 10.12775/RDSG.2022.05.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 84 (2022)

Section

Artykuły (Articles)

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 456
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

Wincenty Lutosławski, Apolinary Tarnawski, Tadeusz Zgierski-Strumiłło, vegetarianism, fasting, Lebensreform
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop