Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały

Czekając na Balcerowicza. Polityka Białego Domu wobec reform gospodarczych w Polsce w 1989 roku
  • Strona domowa
  • /
  • Czekając na Balcerowicza. Polityka Białego Domu wobec reform gospodarczych w Polsce w 1989 roku
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Nr 23 (2025) /
  4. Studia

Czekając na Balcerowicza. Polityka Białego Domu wobec reform gospodarczych w Polsce w 1989 roku

Autor

  • Tomasz Kozłowski Instytut Studiów Politycznych PAN, Biuro Badań Historycznych IPN https://orcid.org/0000-0002-2354-2342

DOI:

https://doi.org/10.12775/Polska.2025.08

Słowa kluczowe

plan Balcerowicza, George H.W. Bush, Tadeusz Mazowiecki, Leszek Balcerowicz, transformacja gospodarcza, Polska, USA, pomoc międzynarodowa, relacje polsko-amerykańskie

Abstrakt

Artykuł analizuje politykę Stanów Zjednoczonych wobec reform gospodarczych w Polsce w 1989 r., ze szczególnym uwzględnieniem roli administracji George’a H.W. Busha w procesie wprowadzania planu Balcerowicza. Autor opiera się na materiałach archiwalnych z amerykańskich i polskich źródeł, wskazując, że wsparcie Waszyngtonu dla transformacji gospodarczej było warunkowe i powiązane z wdrożeniem reform rynkowych, co miało zasadnicze znaczenie dla powodzenia polskiej transformacji.

Biogram autora

Tomasz Kozłowski - Instytut Studiów Politycznych PAN, Biuro Badań Historycznych IPN

Tomasz Kozłowski – historyk, doktor politologii. Pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN oraz Biura Badań Historycznych IPN. Specjalizuje się w historii Solidarności oraz transformacji politycznej po 1989 r. Ostatnio wydał książkę Koniec imperium MSW. Transformacja organów bezpieczeństwa państwa 1989–1990 (Warszawa 2019).

Bibliografia

Źródła archiwalne

The George H.W. Bush Presidential Library and Museum

Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Archiwum Ministerstwa Finansów

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej

CIA, Freedom of Information Act Electronic Reading Room

National Security Archive

Opracowania i źródła wydane

Balcerowicz L., Trzeba się bić, rozmawia M. Stremecka, Warszawa 2014

Bałtowski M., Miszewski M., Transformacja gospodarcza w Polsce, Warszawa 2006

Bush G., All the Best. My Life in Letters and Other Writings, New York 2013

Bush G., Scowcroft B., Świat przekształcony, Warszawa 2000

Domber G., Empowering Revolution. America, Poland, and the End of the Cold War, Chapel Hill 2014

Dudek A., Od Mazowieckiego do Suchockiej. Pierwsze rządy wolnej Polski, Kraków 2019

Dudek A., Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988–1990, Kraków 2014

Dylematy. Intelektualna historia reform Leszka Balcerowicza, red. J. Luszniewicz, W. Morawski, A. Zawistowski, Warszawa 2021

Friszke A., Kornat M., Stemplowski R., Dwie epoki. O celach w polskiej polityce zagranicznej 1918–1939 i 1989–2015, Warszawa 2020

Grala D., Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Próba uratowania socjalizmu, Warszawa 2005

Hutchings R.L., American Diplomacy and the End of the Cold War. An Insider’s Account of U. S. policy in Europe, 1989–1992, Washington 1997

Kowal P., Koniec systemu władzy. Polityka ekipy gen. Wojciecha Jaruzelskiego w latach 1986–1989, Warszawa 2012

Kowalik T., www.polskatransformacja.pl, Warszawa 2009

Kozłowski T., Koniec imperium MSW. Transformacja organów bezpieczeństwa państwa 1989–1990, Warszawa 2019

Pleskot P., Kłopotliwa panna „S”. Postawy polityczne Zachodu wobec „Solidarności” na tle stosunków z PRL (1980–1989), Warszawa 2013

Pomfret J., Pozdrowienia z Warszawy. Polski wywiad, CIA i wyjątkowy sojusz, Kraków 2022

Przeperski M., Wicenty D., Nowe perspektywy w badaniach transformacji ustrojowej, w: Transformacja ustrojowa w Polsce. Nowe perspektywy, red. M. Przeperski, D. Wicenty, Gdańsk–Warszawa 2022

Rakowski M.F., Dzienniki polityczne 1987–1990, Warszawa 2005

Skórzyński J., Rewolucja Okrągłego Stołu, Kraków 2009

Skórzyński J., Zadra. Biografia Lecha Wałęsy, Gdańsk 2009

Stanisław Gomułka i transformacja polska. Dokumenty i analizy 1968–1989, red. T. Kowalik, Warszawa 2010

Tyszkiewicz J., Rozbijanie monolitu. Polityka Stanów Zjednoczonych wobec Polski 1945–1988, Warszawa 2015

Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały

Pobrania

  • PDF

Opublikowane

2026-01-02

Jak cytować

1.
KOZŁOWSKI, Tomasz. Czekając na Balcerowicza. Polityka Białego Domu wobec reform gospodarczych w Polsce w 1989 roku. Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały [online]. 2 styczeń 2026, nr 23, s. 203–224. [udostępniono 3.1.2026]. DOI 10.12775/Polska.2025.08.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Nr 23 (2025)

Dział

Studia

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 4
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

plan Balcerowicza, George H.W. Bush, Tadeusz Mazowiecki, Leszek Balcerowicz, transformacja gospodarcza, Polska, USA, pomoc międzynarodowa, relacje polsko-amerykańskie
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa