Pieriestrojka pamięci. „Dziennik Telewizyjny” i Nowa Historyczna Polityka (wrzesień 1988 – czerwiec 1989)
DOI:
https://doi.org/10.12775/Polska.2025.07Słowa kluczowe
propaganda, „Dziennik Telewizyjny”, polityka historyczna, transformacja ustrojowa, pamięć zbiorowaAbstrakt
Artykuł analizuje rolę „Dziennika Telewizyjnego” w kształtowaniu nowej polityki historycznej w ostatnich miesiącach PRL. Autor, ukazuje, jak władze PZPR otwierały przestrzeń do publicznej dyskusji o przeszłości. Omawia obecność tematów historycznych w przekazach telewizyjnych, ich funkcję w legitymizacji ustroju, a także wątki nacjonalistyczne i reinterpretacje dziejów. Analiza łączy perspektywę historii politycznej, badań nad pamięcią zbiorową i studiów nad mediami, pokazując, że telewizja była istotnym, a dotąd marginalnie wykorzystywanym źródłem poznania schyłku PRL.
Bibliografia
Źródła
Archiwum TVP, „Dziennik Telewizyjny”, 1988–1989
Jan Pietrzak – Kabaret pod Egidą – 1989 r., https://www.youtube.com/watch?v=rZ8zHu7aHw (dostęp: 2 IV 2025)
Rakowski M.F., Dzienniki polityczne 1987–1990, t. 10, Warszawa 2005
Szczepański J.J., Dziennik, t. 5: 1981–1989, Kraków 2017
Wojtasik L., Podziemie polityczne, Warszawa 1983
Opracowania
Chojnowski A., Piłsudczycy u władzy. Dzieje Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, Wrocław 1986
Dudek A., Wybrane czynniki historyczne wpływające na politykę władz PRL, w: Polityka czy propaganda. PRL wobec historii, red. P. Skibiński, T. Wiścicki, Warszawa 2009, s. 13–36
Fenomen Stalina, wybór A. Proskurin, przeł. M. Kotowska, Warszawa 1989 (wyd. 2)
Garlicki A., Józef Piłsudski 1867–1935, Warszawa 1988
Garlicki A., Od Brześcia do maja, Warszawa 1986
Garlicki A., Od maja do Brześcia, Warszawa 1981
Garlicki A., Przewrót majowy, Warszawa 1979
Garlicki A., U źródeł obozu belwederskiego, Warszawa 1978
Garlicki A., W odpowiedzi Bogdanowi Musiałowi, „Przegląd Historyczny” t. 102, 2011, nr 2, s. 321–324
Habielski R., Przeszłość i pamięć historyczna w życiu kulturalnym PRL. Kilka uwag wstępnych, w: Polityka czy propaganda. PRL wobec historii, red. P. Skibiński, T. Wiścicki, Warszawa 2009, s. 87–115
Kowal P., Cieślik M., Jaruzelski. Życie paradoksalne, Kraków 2015
Kowalski W.T., Skrzypek A., Stosunki polsko-radzieckie 1917–1945, Warszawa 1980
Kowalski W.T., Wielka koalicja, t. 1–3, Warszawa 1972–1977
Kozłowski C., Namiestnik Stalina, Warszawa 1993
Kula M., Narodowe i rewolucyjne, Londyn 1991
Kula M., Religiopodobny komunizm, Kraków 2003
Lesiakowski K., Mieczysław Moczar „Mietek”. Biografia polityczna, Warszawa 1998
Machcewicz P., Narodowy komunizm po polsku. „Partyzanci” Moczara, Warszawa 2025
Majchrowski J., Silni – zwarci – gotowi. Myśl polityczna Obozu Zjednoczenia Narodowego, Warszawa 1985
Miedwiediew R.A., Ludzie Stalina, przeł. T. Kaczmarek, Warszawa 1989
Nowak A., Akcja „biełyje piatna” – temat historyczny z wariacjami, w: idem, Historia i polityka, Kraków 2016
Paczkowski A., Stanisław Mikołajczyk, czyli klęska realisty. Zarys biografii politycznej, Warszawa 1991
Pałka J., Historia pewnej biografii, „Polityka” 2013, nr 34, s. 52
Pałka J., Poksiński J., Michał Żymierski 1890–1989, Warszawa 2015
Polniak Ł., Patriotyzm wojskowy w PRL w latach 1956–1970, Warszawa 2011
Przeperski M., Dziki Wschód. Transformacja po polsku 1986–1993, Kraków 2024
Przeperski M., PRON – nowy pas transmisyjny. Przyczynek do nacjonalistycznej próby legitymizacji ustroju w początku lat 80., „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny” 2010, nr 1, s. 51–80
Przeperski M., Rewolucja nadziei? Polskie emocje w 1988 roku, w: Polski rok 1988, red. M. Przeperski, P. Ruchlewski, Gdańsk 2024, s.441–486
Srokowski S., Repatrianci, Warszawa 1988
Stępień-Kuczyńska A., Michaił Gorbaczow a idea i praktyka pieriestrojki, Łódź 2016
Stola D., Kampania antysyjonistyczna w Polsce 1967–1968, Warszawa 2000
Sumienie pieriestrojki, wybór i przekł. B. Ancyparowicz, Warszawa 1989
Sutowski M., Aleksander Kwaśniewski. Biografia polityczna, t. 1: 1954–1995, Warszawa 2024
Tarka K., „Wrogowie” Polski. Pozbawienie obywatelstwa polskiego oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” t. 14, 2013, nr 4, s. 65–84
Tarkowski J., Socjologia świata polityki, t. 1: Władza i społeczeństwo w systemie autorytarnym, wstęp E. Wnuk-Lipiński, Warszawa 1994
Wawrzyniak J., ZBoWiD i pamięć drugiej wojny światowej 1949–1969, Warszawa 2009.
Weber I.M., How China Escaped Shock Therapy. The Market Reform Debate, London–New York 2021.
Wolff-Powęska A., Polskie spory o historię i pamięć. Polityka historyczna, „Przegląd Zachodni” 2007, nr 1, s. 3–44.
Zaremba M., Komunizm, legitymizacja, nacjonalizm. Nacjonalistyczna legitymizacja władzy komunistycznej w Polsce 1944–1980, Warszawa 2005 (wyd. 2).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 0
Liczba cytowań: 0
