ANALIZA PROBLEMÓW OPIEKUNÓW RODZINNYCH OSÓB PRZEWLEKLE CHORYCH ORAZ CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA ICH WYSTĘPOWANIE
DOI:
https://doi.org/10.12775/4096Słowa kluczowe
opiekunowie rodzinni, problemy opiekunów, obciążenie opiekunów, depresja opiekuna, opieka długoterminowaAbstrakt
Wstęp. Na całym świecie opiekunowie rodzinni stanowią główny filar systemu opiekuńczego państwa, mimo to zazwyczaj nie otrzymują oni dostatecznego wsparcia instytucjonalnego w realizacji opieki wobec swoich bliskich. Stąd też podjęto próbę identyfikacji najczęściej występujących problemów u opiekunów oraz określenia czynników mających wpływ na ich występowanie.
Materiałimetody. Badania zostały przeprowadzone wśród 300 opiekunów sprawujących opiekę nad przewlekle chorymi członkami rodziny przebywającymi w środowisku domowym. Badanie przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego, natomiast do zebrania materiału badawczego zostały wykorzystane 4 narzędzia badawcze: zmodyfikowana Skala Bartel, Skala obciążenia opiekuna, Skala Depresji Becka oraz autorski kwestionariusz ankiety.
Wyniki. Mimo wysokiej samooceny badanych w zakresie przygotowania do sprawowania opieki większość z nich zgłaszało liczne problemy związane z codzienną opieką nad przewlekle chorym. Badani najczęściej wskazywali na: trudności w przemieszczaniu chorego (55,7%), brak czasu (50,0%), trudności w wykonywaniu czynności higienicznych (49,3%), a także problemy z pozyskaniem wsparcia finansowego (38,7%). Większość opiekunów (69,3%) wykazywało duży stopień poczucia obciążenia, a 43,7% badanych rozpoznało u siebie łagodną postać depresji. Występowanie poczucia obciążenia i depresji oraz ich nasilenie pozostawało w istotnym związku ze stopniem deficytu w zakresie samoobsługi podopiecznego, intensywnością opieki oraz stopniem przygotowania do pełnienia roli opiekuna. Większość opiekunów (76%) negatywnie oceniło funkcjonowanie instytucji powołanych do wspierania osób przewlekle chorych i ich rodzin.
Wnioski. Opiekunowie rodzinni osób przewlekle chorych wskazywali na liczne problemy związane z codzienną opieką oraz wykazywali duży stopień obciążenia. Na trudną sytuację opiekunów wpływa wiele czynników, jednym z nich jest brak interdyscyplinarnego wsparcia w realizacji funkcji opiekuńczej, stąd też istnieje pilna potrzeba zmiany dotychczasowego systemu opieki państwa, które umożliwiałyby skuteczne sprawowanie opieki w warunkach domowychBibliografia
Szczerbińska K.: Udział rodziny w realizacji opieki nad osobami starszymi. Zesz. Nauk. Ochr. Zdr., Zdr. Pub. Zarz. 2003, 1,1, 77-87.
Główny Urząd Statystyczny:Stan zdrowia Polaków w 2004, Warszawa 2006: 24-26.
Główny Urząd Statystyczny: Rocznik Demograficzny 2008, Warszawa 2008: 58.
Bień B., Wojszel Z., Doroszkiewicz H.: Poziom niesprawności osób w starszym wieku jako wskazanie powspierania opiekunów rodzinnych. Gerontol. Pol. 2008, 16,1: 25-34.
van Exel N. J. A. i wsp.: Burden of informal caregiving for stroke patients. Cerebrovasc. Dis. 2005, 19: 11-17.
van Exel N. J. A. i wsp.: Instruments for assessing the burden of informal caregiving for stroke patients in clinical practice: a comparison of CSI, CRA, CSQ and self-raterd burden. Clin. Rehabil. 2004, 18: 203-214.
Jaracz K., Grabowska-Fudala B.: Źródła obciążenia opiekunów nad chorymi po przebytym udarze mózgu - analiza jakościowa. Pielęg. Pol., 2007, 24-25, 2-3: 116-119.
Kachaniuk H. i wsp.: Zakres działań podejmowanych przez opiekunów na rzecz osób starszych. Probl. Pielęg. 2008, 16,3: 255-258.
Witusik A., Pietras T.: Lęk i depresja u opiekunów osób chorych na otępienie - badanie pilotażowe. Psychogeriat. Pol. 2007, 4,1: 1-6.
Cooper C, Katona C, Orrell M et al.: Coping strategies, anxiety and depression in caregivers of people with Alzheimer's disease. Int. J. Geriatr. Psychiatry 2008, 23: 929-936.
Haley W. E.: The family caregiver's role in Alzheimer's disease. Neurology 1997, 48 (suppl. 6): 25-29. DOI: http://dx.doi.org/10.1212/WNL.48.5_Suppl_6.25S
Wade D. T., Legh-Smith J., LangtonHewer R.: Effects of living with and looking after survivors of a stroke. BMJ, 1986, 16: 418-420. DOI: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.293.6544.418
Berg A. i wsp.: Depression among caregivers of stroke survivors. Stroke, 2005, 36: 639-643. DOI: http://dx.doi.org/10.1161/01.STR.0000155690.04697.c0
Morimoto T., Schreiner A. S., Asano H.: Caregiver burden and health-related quality of live among Japanese stroke caregivers. Age Ageing, 2003, 32: 218-223.
Gustaw K., Bełtowska K., Makara-Studzińska M.: Reakcje emocjonalne opiekunów z demencją - potrzeba pomocy społecznej. Przegl. Lek. 2008, 65,6: 304-307.
Palczewska A.: System opieki długoterminowej a zapotrzebowanie na ten rodzaj świadczeń. Probl. Pielęg. 2010, 18,2: 198-206.
Kaczmarek M., Durda M., Skrzypczak M., Szwed A.: Ocena jakości życia opiekunów osób z chorobą Alzheimera. Gerontol. Pol. 2010, 18,2:86-94.
Morawska J. M., Gutysz-Wojnicka A.: Problemy opiekunów chorych po udarze mózgu. Udar Mózgu. 2008, 10,2: 83-90.
World Alzheimer Report 2009 - Alzheimer's Disease International. http://www.alz.co.uk/research/world-*report
Wojcierowska A.: Wpływ umieszczenia chorego z chorobą Alzheimera w ośrodku pobytu dziennego na samopoczucie opiekuna. Probl, Pielęg. 2008, 16,3: 269-272.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 0
Liczba cytowań: 0
