“True Is the Pole when He Gets Drunk”. On the Persistence of Romantic Sarmatism in a Contemporary Liquor Store
DOI:
https://doi.org/10.12775/LL.3.4.2025.008Słowa kluczowe
Romanticism, Neo-Sarmatism, alcohol, vodka, Adam Mickiewicz, Juliusz SłowackiAbstrakt
Drawing upon inspirations from anthropology of everyday, visual studies and analyses of Neo-Sarmatian issues, the article is devoted to the subject of vodka (and, in its broader context, also the motif of consuming strong alcohol) in Polish literature of the first half of the 19th century, especially in reference to works by Adam Mickiewicz and Juliusz Słowacki. The impulse for analysis was the appearance of vodkas whose names are connected with the figures and the oeuvre of both Romantic poets in the Polish alcohol market. Tracing their oeuvres with regard to the motif of vodka, the attitudes of the writers to alcohol, reconstructed on the basis of (auto)biographical documents, as well as analyzing visual and textual elements of the vodkas made it possible to pose a thesis concerning the durability of social influence of Romantic Sarmatism in commercial space.
Bibliografia
Baron, A., Klesyk, Ł. (2017). Między wódką a zakąską. Pascal.
Bąk, M. (2010). Jak Słowacki „zdradzał” Moore’a, czyli o sztuce przekładu na dwóch przykładach. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Filologiczna, 65, 171–178.
Bohuszewicz, P. (2021). Neosarmatyzm i nowoczesność – próba doprecyzowania zagadnienia. Prace Polonistyczne. Seria LXXVI. 75-93.
Bubczyk, R., Hołub, B., Sołtys, J. (red.) (2015). Oblicza alkoholu w kulturze elit od średniowiecza do współczesności. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Burszta, W. J. (1996). Czytanie kultury. Pięć szkiców. Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM w Poznaniu.
Cynarski, S. (1969). Sarmatyzm – ideologia i styl życia. W: J. Tazbir (red.), Polska XVII wieku. Państwo – społeczeństwo – kultura. Wiedza Powszechna.
Frąckowiak, M., Krajewski M. Olechnicki, K. (2011). Wstęp. W: M. Frąckowiak, M. Krajewski, K. Olechnicki (red.), Badania wizualne w działaniu. Antologia tekstów (s. 9–19). Bęc Zmiana.
Gately, I. (2009). Drink. A Cultural History. Gotham Books.
Godlewski, G. (1989). Bachus w kontuszu. Z dziejów motywu alkoholu w literaturze polskiej. Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe.
Górski, J., Moczarski, K. (red.) (1972). Alkohol w kulturze i obyczaju. Wiedza Powszechna.
Heck, D. (red.) (2003). Kosmopolityzm i sarmatyzm. Antologia powojennego eseju polskiego. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Jarosińska, I. (red.) (1994). Kuchnia polska i romantyczna. Wydawnictwo Literackie.
Kuziak, M. (red.) (2002). Sztuczne raje… Używki w literaturze. Pomorska Akademia Pedagogiczna.
Libera, L. (2015). Mickiewicz. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Maciejewski, J. (2006). Sarmatyzm [hasło]. W: T. Kostkiewiczowa (red.), Słownik literatury polskiego oświecenia (s. 548–554). Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Mickiewicz, A. (1833). The Books and the Pilgrimage of the Polish Nation (bez informacji o tłumaczu). James Ridgway, Piccadilly.
Mickiewicz, A. (1993). Wiersze. W: A. Mickiewicz, Dzieła (t. 1, red. Cz. Zgorzelski). Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik.
Mickiewicz, A. (1994). Poematy. W: A. Mickiewicz, Dzieła (t. 2, red. W. Floryan). Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik.
Mickiewicz, A. (1995). Pan Tadeusz. W: A. Mickiewicz, Dzieła (t. 4, red. Z. J. Nowak). Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik.
Mickiewicz, A. (1996). Proza artystyczna i pisma krytyczne. W: A. Mickiewicz, Dzieła (t. 5, red. Z. Dokurno). Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik.
Mickiewicz, A. (2017). Adam Mickiewicz. Collected Poetical Works. Delphi Publishing Ltd.
Mickiewicz, A. (2025). Twardowski’s Wife. All Poetry blog. https://allpoetry.com/Twardowski’s-Wife
Miłosz, Cz. (1981). Poezje (cz. 1). Instytut Literacki w Paryżu.
Nawarecki, A. (2009). Sarmatyzm [hasło]. W: J. Bachórz, A. Kowalczykowa (red.), Słownik literatury polskiej XIX w. (s. 858–862). Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo.
Plata, T. (2017). Pośmiertne życie romantyzmu. Wydział Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego.
Rzewuski, H. (2009), Pamiątki Soplicy (oprac. Z. Szweykowski). Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Słowacki, J. (1959a). Dramaty. W: J. Słowacki, Dzieła (t. 7, red. M. Grabowska). Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Słowacki, J. (1959b). Dramaty. W: J. Słowacki, Dzieła (t. 8, red. W. Hahn). Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Słowacki, J. (1959c). Dramaty. W: J. Słowacki, Dzieła (t. 9, red. E. Sawrymowicz). Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Słowacki, J. (1959d). Listy do matki. W: J. Słowacki, Dzieła (t. 13, red. Z. Krzyżanowska). Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Słowacki, J. (2009a). Poematy. Nowe wydanie krytyczne (t. 1: Poematy z lat 1828–1839, red. J. Brzozowski, Z. Przychodniak). Wydawnictwo Naukowe UAM.
Słowacki, J. (2009b). Balladina. In P. Cochran et al. (eds.), Poland’s Angry Romantic: Two Poems and a Play by Juliusz Słowacki (transl. B. Johnston, pp. 31–155). Cambridge Scholars Publishing.
Słowacki, J. (2009c). Beniowski. In P. Cochran et al. (eds.), Poland’s Angry Romantic: Two Poems and a Play by Juliusz Słowacki (transl. P. Cochran, M. Modrzewska, pp. 171–305). Cambridge Scholars Publishing.
Słowacki, J. (2014). Beniowski. Poemat z roku 1841 i dalsze pieśni (red. J. Brzozowski, Z. Przychodniak). Wydawnictwo Naukowe UAM.
Słowacki, J. (2025). Dramaty. W: J. Słowacki, Dzieła zebrane (t. 7, red. M. Troszyński, E. Kiślak). Państwowy Instytut Wydawniczy.
Smoczyński, R., Zarycki, T. (2017). Totem inteligencki. Arystokracja, szlachta i ziemiaństwo w polskiej przestrzeni społecznej. Instytut Filozofii i Socjologii PAN.
Sulima, R. (2000). Antropologia codzienności. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Sulima, R. (2022). Powidoki codzienności. Obyczajowość Polaków na progu XXI w. Iskry.
Tuwim, J. (1959). Polski słownik pijacki i antologia bachiczna. Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik.
Waśko, A. (1995). Romantyczny sarmatyzm. Tradycja szlachecka w literaturze polskiej lat 1831–1863. Arcana.
Wierzbicki, A. (2019). Jak powstało państwo polskie? Hipoteza podboju w historiografii polskiej XIX i XX wieku. Instytut Historii PAN.
Witkowska, A. (1997). Cześć i skandale. O emigracyjnym doświadczeniu Polaków. Słowo obraz / terytoria.
Zajączkowski, A. (1993). Elity urodzenia. Szkic. Semper.
Zieliński, J. (1999). Słowacki narkotyczny. W: M. Troszyński (red.), Słowacki współczesny (s. 237–250). Instytut Badań Literackich PAN.
Ziołowicz, A. (2011). Poszukiwanie wspólnoty. Estetyka dramatyczności a więź międzyludzka w literaturze polskiego romantyzmu (preliminaria). Księgarnia Akademicka.
Żbikowski, P. (1999). Juliusz Słowacki wobec Sarmatów i sarmatyzmu. W: M. Troszyński (red.), Słowacki współczesny (s. 251–274). Instytut Badań Literackich PAN.
Żychlińska, J., Głowacka-Penczyńska, A. (red.) (2016). Używki w literaturze (t. 3: Jedzą, Piją, Lulki Palą. Kulturowe Aspekty Korzystania z Używek na Przestrzeni Dziejów). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie/Copyright Notice
1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);
c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;
e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 3.0).
2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.
3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 110
Liczba cytowań: 0
