Przyczynek do badań nad możliwością zastosowania algorytmu k-średnich do typologii postaci z bajek ludowych
DOI:
https://doi.org/10.12775/LL.1.2.2026.009Słowa kluczowe
folklorystyka obliczeniowa, baśń ludowa, analiza postaci, teoria mitu, klastrowanieAbstrakt
Klasyfikacja postaci z baśni ludowych przy użyciu metod statystycznych – zwłaszcza tych związanych z uczeniem maszynowym bez nadzoru – pozostaje w dużej mierze niezbadanym obszarem w ramach folklorystyki. Za koncepcyjne podstawy takich badań można uznać kilka tradycji intelektualnych, w tym formalizm, strukturalizm oraz kognitywne podejścia do badań nad formami mitycznymi, które łączy nacisk na identyfikację powtarzających się wzorców w tekstach folklorystycznych. W ostatnich latach algorytmy klastrowania uległy znacznemu rozwojowi. Ich obecny stan zaawansowania wydaje się wystarczający, by sprostać podstawowym wymaganiom analiz wprowadzających w folklorystyce. Badanie przedstawione w niniejszym artykule zostało zaprojektowane tak, aby dostarczyć jednoznacznych i interpretowalnych wyników, a cel ten został pomyślnie osiągnięty. Chociaż wyniki sugerują, że zastosowanie algorytmów klastrowania w badaniach folklorystycznych jest bardzo obiecujące, kwestia ciągłości między powstałymi grupami pozostaje problematyczna. Rozwiązanie tego wyzwania wymaga dalszej refleksji teoretycznej oraz opracowania ram metodologicznych zdolnych do uwzględnienia płynnego i nakładającego się charakteru klasyfikacji postaci z opowieści ludowych.
Bibliografia
Atran, S. (2013). Ewolucyjny krajobraz religii. Zakład Wydawniczy Nomos.
Czeremski, M. (2011). Oswojenie bajki. Morfologia Władimira Proppa. W: W. Propp, Morfologia bajki magicznej (s. VII–XXXVII). Zakład Wydawniczy Nomos.
Czeremski, M. (2021). Mit w umyśle. Wydawnictwo UJ.
Ezugwu, A. E., Ikotun, A. M., Oyelade, O. O., Abualigah, L., Agushaka, J. O., Eke, Ch. I., Akinyelu, A. A. (2022). A comprehensive survey of clustering algorithms: State-of-the-art machine learning applications, taxonomy, challenges, and future research prospects. Engineering Applications of Artificial Intelligence, 110, 104743. https://doi.org/10.1016/j.engappai.2022.104743
Finlayson, M. A. (2017). ProppLearner: Deeply annotating a corpus of Russian folktales to enable the machine learning of a Russian formalist theory. Digital Scholarship in the Humanities, 2, 284–300.
Grundkiewicz R., Gralinski, F. (2011). How to distinguish a kidney theft from a death car? Experiments in clustering urban-legend texts. In P. Nakov, Z. Kozareva, K. Ganchev, J. Hobbs (eds), Proceedings of the RANLP 2011 Workshop on Information Extraction and Knowledge Acquisition (pp. 29–36). Association for Computational Linguistics.
Lévi-Strauss, C. (2001). Myśl nieoswojona (przeł. A. Zajączkowski). Wydawnictwo KR.
Lévi-Strauss, C. (2010). Surowe i gotowane (przeł. M. Falski). Wydawnictwo Aletheia.
Libera, Z. (2021). Etnografia jest praktykowaniem semiotyki (przykład z polskiej etnografii XIX wieku i później). Prace Etnograficzne, 3, 185–200.
Liszka, J. J. (1989). The Semiotic of Myth. A Critical Study of the Symbol. Indiana University Press.
Lu, M., Qin, Z., Cao, Y., Liu, Z., Wanga, M. (2014). Scalable news recommendation using multi-dimensional similarity and Jaccard–Kmeans clustering. Journal of Systems and Software, 95, 242–251.
Michalec, A., Niebrzegowska-Bartmińska, S. (red.) (2019). Jak chłop u diabła pieniądze pożyczał. Polska demonologia ludowa w przekazach ustnych (s. 21–85). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Rousseeuw, P. J. (1987). Silhouettes: a graphical aid to the interpretation and validation of cluster analysis. Journal of Computational and Applied Mathematics, 20, 53–65.
Saxena, A., Prasad, M., Gupta, A., Bharill, N., Patel, O. P., Tiwari, A., Er, M. J., Weiping, D., Lin, Ch.-T. (2017). A review of clustering techniques and developments. Neurocomputing, 267, 664–681.
Shameem, M., Ferdous, R. (2009). An efficient k-means algorithm integrated with Jaccard distance measure for document clustering. Proceedings of the First Asian Himalayas International Conference on Internet, Kathmundu, Nepal. https://doi.org/10.1109/AHICI.2009.5340335
The R Foundation for Statistical Computing (dostęp: 2024, 28 maja). RDocumentation [dokumentacja oprogramowania]. https://www.rdocumentation.org
Wierzchoń, S., Kłopotek, M. (2017). Algorytmy analizy skupień. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Patryk Gujda

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie/Copyright Notice
1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);
c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;
e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 3.0).
2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.
3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 6
Liczba cytowań: 0