Tuesday, Mar 31, 2026

CALL FOR PAPERS vol. 71 (2027/4)

Języki i niematerialne dziedzictwo kulturowe

Język nie jest jedynie narzędziem komunikacji. Stanowi również repozytorium kultury, tożsamości i historii. W obrębie niematerialnego dziedzictwa kulturowego i folkloru to właśnie język odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu narracji, ustnym przekazie tradycji, przechowywaniu tradycyjnej wiedzy ekologicznej, przenoszeniu treści, które dają społecznościom poczucie ciągłości i przynależności. Poprzez codzienne zwroty i przysłowia, opowieści, pieśni i nazwy miejscowe, w języku przekazywane są pamięć i wiedza o świecie. Współcześnie jednak języki umierają w niepokojącym tempie, znikając często wraz z praktykami kulturowymi i systemami wiedzy, które dotąd podtrzymywały. Skuteczna ochrona języków oznacza zatem również dostrzeżenie i docenienie dziedzictwa, które za ich pośrednictwem było doświadczane i przekazywane kolejnym pokoleniom.

Ogłaszając nabór tekstów do tematycznego numeru czasopisma Literatura Ludowa / Journal of Folklore and Popular Culture, zapraszamy do przesyłania prac ukazujących wielopoziomowe relacje pomiędzy językami a niematerialnym dziedzictwem kulturowym (NDK). Interesujące nas kwestie to m.in. związek różnorodności językowej  z folklorem/NDK, krajobrazy kulturowe, tradycyjna wiedza, grupowa pamięć i tożsamość, jak również działania związane z dokumentacją, rewitalizacją i odbudową międzypokoleniowego przekazu języków. Chcielibyśmy, by połączenie różnych perspektyw badawczych pozwoliło ukazać zasadniczą rolę, jaką język odgrywa w podtrzymywaniu żywego dziedzictwa kulturowego, zarówno w kontekście lokalnym, jak i globalnym.

Przykładowe zagadnienia, które chcielibyśmy poruszyć w numerze, to:

  • przekazywanie tradycji ustnych i folkloru w różnych kontekstach językowych,
  • dokumentacja i ochrona języków zagrożonych/zanikających, mniejszościowych, regionalnych, nieuznawanych oraz związanego z nimi folkloru i dziedzictwa,
  • działania rewitalizacyjne i strategie ochrony języków i niematerialnego dziedzictwa kulturowego,
  • dwujęzyczność, wielojęzyczność, polityka językowa i ich wpływ na rozpowszechnianie i interpretację folkloru i dziedzictwa kulturowego,
  • różnorodność językowa i jej związki z różnorodnością kulturową w badaniach folkloru,
  • rola języka w kształtowaniu gatunków folkloru, narracji i praktyk wykonawczych,
  • ideologie językowe oraz ich wpływ na interpretację i przekaz folkloru.

Oczekujemy na artykuły prezentujące wyniki badań empirycznych, studia przypadków, analizy teoretyczne, a także prace interdyscyplinarne oraz recenzje książek naukowych, które poświęcone są wskazanej powyżej problematyce.

Ponadto zapraszamy do nadsyłania krótkich wypowiedzi (do jednej strony) przygotowanych przez użytkowników języków i niematerialnego dziedzictwa. Mogą one przyjmować formę wierszy, pieśni, krótkich narracji, refleksji lub prac artystycznych zaprezentowanych w poszczególnych językach dziedzictwa. Do zgłoszenia prosimy dołączyć tłumaczenie tekstu na język angielski lub polski oraz/lub krótki komentarz kontekstowy, który pozwoli czytelnikom lepiej zrozumieć kulturowe i językowe znaczenie przedstawionego materiału. Celem tej formy publikacji jest włączenie głosu użytkowników języków oraz ukazanie żywych form ekspresji i transmisji niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Zgłaszanie tekstów

  • Teksty w języku polskim lub angielskim (oraz – jeśli to możliwe – z abstraktami w omawianym języku) należy zgłaszać do 31 grudnia 2026 r. bezpośrednio na platformę APCZ: https://apcz.umk.pl/LL
  • Przyjmujemy wyłącznie teksty oryginalne, niepublikowane wcześniej i spełniające wymogi dostępne na stronie czasopisma: https://apcz.umk.pl/LL/about/submissions.
  • Planowany termin publikacji: grudzień 2027 r.
  • Wszelkie pytania dotyczące tego numeru prosimy kierować bezpośrednio do jego redaktorów tematycznych: