Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
    • Українська
    • Hrvatski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • O czasopiśmie
  • Przesyłanie tekstów
  • Zespół redakcyjny
  • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська
  • Hrvatski

Literatura Ludowa. Journal of Folklore and Popular Culture

The Baroque Crisis of the Third Polish Republic. System Transformation, Sarmatian Traditions and Krzysztof Koehler’s Classicism
  • Strona domowa
  • /
  • The Baroque Crisis of the Third Polish Republic. System Transformation, Sarmatian Traditions and Krzysztof Koehler’s Classicism
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 69 Nr 3-4 (2025): The Past – Phantasms – Fantasies /
  4. Artykuły

The Baroque Crisis of the Third Polish Republic. System Transformation, Sarmatian Traditions and Krzysztof Koehler’s Classicism

Autor

  • Zbigniew Jazienicki Uniwersytet Warszawski https://orcid.org/0000-0002-3419-1955

DOI:

https://doi.org/10.12775/LL.3.4.2025.003

Słowa kluczowe

classicism, latest poetry, the "bruLion” generation, political conservatism, system transformation, Baroque traditions, Sarmatian models

Abstrakt

The article takes up reflection on the concept of classicism as formulated by Krzysztof Koehler, a representative of the “bruLion” generation. Accord ing to the young poet, contemporary classicism cannot be separated from extra literary reality; on the contrary – it is to document its condition already at the level of its form. Therefore, for a poem to be able to articulate the system crisis as recognized by Koehler in the beginning of the 1990s, far-reaching formal changes turn out to be indispensable. Lyrical poetry must be de-formed so radically that it will be possible for it to be in tune with extra-literary instability even on the level of the form. An unexpected inspiration for such a diagnostic endeavor turns out to lie in Baroque traditions, especially the traditions of Polish Sarmatian po etry. Sarmatian poetics provides the “bruLion” writer with a repertoire of means that he consistently uses in his poetic project that “recognizes the crisis”, so as to grasp the drastic nature of changes taking place in the beginnings of the Third Polish Republic.

Bibliografia

Błoński, J. (1967). Mikołaj Sęp Szarzyński a początki polskiego baroku. Wydawnictwo Literackie.

Brooks, C. (1960). The Well Wrought Urn. Dobson Books Ltd.

Klein, N. (2008). Doktryna szoku. Jak współczesny kapitalizm wykorzystuje klęski żywiołowe i kryzysy społeczne (przeł. H. Jankowska). Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA.

Koehler, K. (1990). O’haryzm, bruLion, 14–15, 141–142.

Koehler, K. (1991). Poeta – słowo wyjałowione (rozmawiał A. Michajłow). Dekada Literacka, 15, 5.

Koehler, K. (1995), Monitor, Arcana, 1, 95–105.

Koehler, K. (1996). Jestem silny (rozmawiali R. Chojnacki, M. Czyżowski). Studium, 4, 9–11.

Koehler, K. (1999a). Kuszenie rymem (rozmawiał K. Czanganik). Gazeta Krakowska, 289, 4.

Koehler, K. (1999b). Progresywny klasycyzm, Polonistyka, 2, 73–78.

Koehler, K. (2002). Słuchaj mię, Sauromatha. Antologia poezji sarmackiej. Wydawnictwo Arcana.

Koehler, K. (2019a). Obce ciało. Wiersze z lat 1989–2019. Państwowy Instytut Wydawniczy.

Koehler, K. (2019b, 19 grudnia). Jestem bardzo awangardowym klasykiem (rozmawiał A. Mirek). Nowy Napis. https://nowynapis.eu/tygodnik/nr-28/artykul/jestem-bardzo-awangardowym-klasykiem

Koehler, K., Baran, M., Świetlicki, M. (1993), Nowe „Dziady” (rozmawiał P. Rodak). Res Publica Nowa, 6, 9–12.

Koehler, K., Wencel, W. (1997). Pełnia i tkliwość (rozmawiała E. Blamowska). Pro Arte, 7, 4–6.

Maliszewski, K. (1994). Krytyczna schizofrenia. Kazus Koehlera. Nowy Nurt, 4, 7.

Maliszewski, K. (1995). Nasi klasycyści, nasi barbarzyńcy. Nowy Nurt, 19, 1, 7, 11.

Maliszewski, K. (1998). Cisza świata, dźwięk wieczności. Topos, 1–2, 111–112.

Mrowcewicz, K. (2005). Trivium poetów polskich epoki baroku. Klasycyzm – manieryzm – barok. Studia nad polską poezją XVII stulecia. IBL.

Naborowski, D. (1961). Poezje (red. J. Dürr-Durski). Państwowy Instytut Wydawniczy.

Perloff, M. (2009). „Nadać kształt”. Williams i wizualizacja poezji (przeł. M. Wiśniewski). Literatura na Świecie, 1–2, 14 –49.

Rymkiewicz, J. M. (1967). Czym jest klasycyzm. Manifesty poetyckie. Państwowy Instytut Wydawniczy.

Rypson, P. (1989). Obraz słowa. Historia poezji wizualnej. Akademia Ruchu.

Staroń, I. (2017). Ścieg sensu. Międzywersy Krzysztofa Koehlera. W: K. Bakuła, D. Heck (red.),

Efekt motyla. Od teorii chaosu deterministycznego do indeterminizmu praktyki literackiej i artystycznej (t. 3, s. 91–101). Księgarnia Akademicka.

Śliwiński, P. (1994). Mniej, więcej, coś. Res Publika Nowa, 9, 75.

Świetlicki, M. (2002). Zimne kraje. Wiersze 1980–1990. Lampa i Iskra Boża.

Trembecki, J. T. (Koehler K.) (1991). Chwała filologii, bruLion, 17–18, 169–170.

Vincenz, A. (1989). Wstęp. W: A. Vincenz (red.), Helikon sarmacki. Wątki i tematy polskiej poezji barokowej. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Ważyk, A. (1964). Esej o wierszu. Czytelnik.

Literatura Ludowa. Journal of Folklore and Popular Culture

Pobrania

  • pdf (English)

Opublikowane

2026-03-07

Jak cytować

1.
JAZIENICKI, Zbigniew. The Baroque Crisis of the Third Polish Republic. System Transformation, Sarmatian Traditions and Krzysztof Koehler’s Classicism. Literatura Ludowa. Journal of Folklore and Popular Culture [online]. 7 marzec 2026, T. 69, nr 3-4, s. 29–46. [udostępniono 9.4.2026]. DOI 10.12775/LL.3.4.2025.003.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 69 Nr 3-4 (2025): The Past – Phantasms – Fantasies

Dział

Artykuły

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Zbigniew Jazienicki

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Prawa autorskie/Copyright Notice

1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:

a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;

b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);

c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;

d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;

e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 3.0).

 2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.

3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.

 

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 67
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська
  • Hrvatski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

classicism, latest poetry, the "bruLion” generation, political conservatism, system transformation, Baroque traditions, Sarmatian models
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa