On the Historical Awareness of Townspeople in the Early Modern Polish-Lithuanian Com-monwealth. Notes in the Margins of Piotr Okniński’s Book
DOI:
https://doi.org/10.12775/KH.2026.133.2.05Keywords
Kraków townspeople between the fifteenth and eighteenth centuries, memory and historical awareness, source studiesAbstract
In his 2023 book, Piotr Okniński uses Kraków, the historical and symbolic capital of Poland from the fifteenth to the eighteenth centuries, as a case study to argue for the independent development of burghers’ historical consciousness and memory. This article contests Okniński’s thesis by demonstrating that it is supported by insufficient evidence, an inappropriate research methodology for the source material, and contains numerous factual inaccuracies. The analysis indicates that the historical consciousness of Kraków’s burghers in the early modern period was largely characterised by passive imitation of the officially recognised noble and royal historiography of the Polish-Lithuanian Commonwealth.
References
Edycje źródłowe
Akta sejmikowe województwa krakowskiego, t. 2: 1621–1648, wyd. Adam Przyboś, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1953.
Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen-Register” von Eberhard Bötticher (1616) / Kronika Kościoła Mariackiego w Gdańsku. „Historisches Kir-chen-Register” Eberharda Böttichera (1616), oprac. Christofer Herrmann, Edmund Kizik, Böhlau Verlag, Köln 2013 (Veröffentlichungen aus den Archiven Preußischer Kulturbesitz, t. 67).
Des Bürgermeisters Samuel Wilhelmi Marienburgische Chronik 1696–1726, t. 1–5, wyd. Robert Toeppen, Druck v. L. Giesow, Marienburg 1897–1903.
Die Aufzeichnungen des Dominikaners Martin Gruneweg (1562-ca. 1618) über seine Familie in Danzig, seine Handelsreisen in Osteuropa und sein Klosterleben in Polen, t. 1–4, wyd. Almut Bues, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 2008.
Gdańska kronika Bernta Stegmanna (1528), komentarz i edycja Julia Możdżeń, współpr. Kristina Stöbener, Marcin Sumowski, Towarzystwo Naukowe, Toruń 2019.
Jarzębski Adam, Gościniec albo krótkie opisanie Warszawy, wyd. i wstęp Władysław Tom-kiewicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1974.
Kitowicz Jędrzej, Pamiętniki czyli historia polska, Polski Instytut Wydawniczy, Warszawa 2005.
Kraków za Stanisława Augusta w relacjach F. Lichockiego, A. Naruszewicza i J.F. Zöllnera, oprac. Izabela Kleszczowa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1979.
Lengnich Bogumir, Prawo pospolite Królestwa Polskiego, s.n., Kraków 1836.
Lengnich Gottfried, Geschichte der preußischen Lande Königlich-Polnischen Antheils, t. 1–9, Thomas J. Schreiber, Danzig 1722–1755.
Lengnich Gottfried, Prawo pospolite Królestwa Polskiego, tłum. Marcin Moszczeński, t. 1–2, Drukarnia Stanisława Stachowicza, Kraków 1761.
Lustracja województw Prus Królewskich 1765, t. 1: Województwo pomorskie, cz. 2: Powiaty tczewski, gdański i nowski, wyd. Jerzy Dygdała, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Toruń 2003.
Materiały do dziejów Sejmu Czteroletniego, t. 2, wyd. Janusz Woliński, Jerzy Michalski, Emanuel Rostworowski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1959.
Naruszewicz Adam, Dyaryusz podroży nayiaśnieyszego Stanisława Augusta króla polskiego na Ukrainę i bytności W Krakowie aż do powrotu do Warszawy dnia. 22 lipca roku 1787, Drukarnia Piotra Dufoura, Warszawa [1787].
Radziwiłł Albrycht Stanisław, Pamiętnik o dziejach w Polsce, t. 1: 1632–1636, tłum. i wyd. Adam Przyboś, Roman Żelewski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1980.
Stefana Ranotowicza opisanie inkursji Szwedów do Polski i Krakowa (1655–1657), wyd. Józef Mitkowski, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Kraków 1958.
Wilhelmi Samuel, „Collectanea”. Marienburg in schwerer Zeit. Aufzeichnungen eines preu-ßischen Bürgermeisters zwischen 1696 und 1726, wyd. Rainer Zacharias, Peter Lang, Frank-furt am Main 2006.
Opracowania
Achremczyk Stanisław, Życie sejmikowe Prus Królewskich w latach 1647–1772, Ośrodek Badań Nauk im. Wojciecha Kętrzyńskiego, Olsztyn 1999.
Arnold Udo, Geschichtsschreibung im Preußenland bis zum Ausgang des 16. Jahrhunderts, „Jahrbuch für die Geschichte Mittel- und Ostdeutschlands” 19, 1970, s. 74–126.
Arnold Udo, Studien zur preußischen Historiographie des 16. Jahrhunderts, Universität Bonn, Bonn 1967.
Baczkowska Wanda, Z rozważań nad historiografią mieszczańską XVI – początków XVIII w., „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” 77, 1985, s. 53–67.
Bartkiewicz Kazimierz, Obraz dziejów ojczystych w świadomości historycznej w Polsce doby Oświecenia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Lubuskie Towarzystwo Naukowe, Poznań 1979.
Bartkiewicz Kazimierz, Oświeceniowe spory i dociekania wokół początków narodu, w: Świadomość historyczna Polaków. Problemy i metody badawcze, red. Jerzy Topolski, Wy-dawnictwo Łódzkie, Łódź 1981, s. 290–342.
Barycz Henryk, Szlakami dziejopisarstwa staropolskiego. Studia nad historiografią w. XVI–XVIII, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN, Wrocław 1981.
Bieniarzówna Janina, Mieszczaństwo krakowskie XVII w. Z badań nad strukturą społeczną miasta, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1969.
Bieniarzówna Janina, Wiekowe tradycje miłośnictwa Krakowa, „Rocznik Krakowski” 45, 1974, s. 11–18.
Bogucka Maria, Miejsce mieszczanina w społeczeństwie szlacheckim: atrakcyjność wzorców życia szlacheckiego w Polsce XVII wieku, w: Społeczeństwo staropolskie, red. Andrzej Wy-czański, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976, s. 187–203.
Bogucka Maria, W kręgu mentalności mieszczanina gdańskiego w XVII wieku. Notatnik Mi-chała Hancke, w: eadem, Człowiek i świat. Studia z dziejów kultury i mentalności XV–XVIII w., Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 2008, s. 190–201.
Bömelburg Hans-Jürgen, Polska myśl historyczna a humanistyczna historia narodowa (1500-1700), Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2011 (oryg. niem. 2006).
Brzegowy Joanna, Narracyjny wymiar historii. Piotr Okniński, Wehikuły pamięci. Przeszłość i władza w dawnym Krakowie (do końca XVIII w.), Wydawnictwa Uniwersytetu Warszaw-skiego, Warszawa 2023, s. 266, „Rocznik Krakowski” 91, 2025, s. 183–194.
Buszewicz Elwira, Cracovia in litteris. Obraz Krakowa w piśmiennictwie doby Odrodzenia, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 1998.
Buszewicz Elwira, Literacki wizerunek Krakowa w łacińskiej poezji humanistycznej, „Rocz-nik Krakowski” 58, 1992, s. 31–39.
Cieślak Edmund, W obronie tronu króla Stanisława Leszczyńskiego, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1986.
Cieślak Katarzyna, Między Rzymem, Wittenbergą a Genewą. Sztuka Gdańska jako miasta podzielonego wyznaniowo, Leopoldinum, Wrocław 1999.
Curicke Reinhold, Der Stadt Dantzig Historische Beschreibung, Janssonius van Waesberge Officina, Amsterdam–Dantzigk 1687.
Das historische Jubiläum. Genese, Ordnungsleistung und Inszenierungsgeschichte eines in-stitutionellen Mechanismus, red. Winfried Müller, Wolfgang Flügel, Iris Loosen, Ulrich Rosseaux, LIT, Münster 2004.
Diener-Staeckling Antje, Der Himmel über dem Rat. Zur Symbolik der Ratswahl in mittel-deutschen Städten, Mitteldeutscher Verlag, Halle (Saale) 2008.
Diener-Staeckling Antje, Orte der Ratswahl – Orte der Macht. Die Räume der Ratswahl in der frühneuzeitlichen Stadt, w: Machträume der frühneuzeitlichen Stadt, red. Christian Ho-chmuth, Susanne Rau, UVK Verlagsgesellschaft, Konstanz 2006, s. 155–170.
Dużyk Józef, Z dziejów cenzury w Krakowie w wiekach XV–XVII, „Rocznik Biblioteki PAN w Krakowie” 2, 1956, s. 375–411.
Dworzaczkowa Jolanta, Dziejopisarstwo gdańskie do połowy XVI wieku, Gdańskie Towarzy-stwo Naukowe, Gdańsk 1962.
Dygdała Jerzy, Życie polityczne Prus Królewskich u schyłku ich związku z Rzecząpospolitą w XVIII wieku. Tendencje unifikacyjne a partykularyzm, Warszawa–Poznań–Toruń 1984.
Fabiani-Madeyska Irena, Gdzie rezydowali w Gdańsku królowie polscy?, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Towarzystwo Przyjaciół Gdańska, Wrocław–Gdańsk 1976.
Fabiani-Madeyska Irena, Palatium Regium w Gdańsku, „Rocznik Gdański” 15/16, 1956/1957, s. 140–198.
Fedorowicz Szymon, Uroczyste ingresy biskupów w przedrozbiorowym Krakowie, „Nasza Przeszłość” 111, 2009, s. 85–116.
Follprecht Kamila, Profesorowie Uniwersytetu Krakowskiego jako mieszczanie krakowscy w XVII i XVIII stuleciu, „Rocznik Krakowski” 86, 2020, s. 37–49.
Friedberg Marian, Herb miasta Krakowa, „Rocznik Krakowski” 28, 1938, s. 104.
Friedrich Karin, Inne Prusy. Prusy królewskie między wolnością a wolnościami (1569–1772), Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań 2005 (oryg. ang. 2000).
Frölich Karl, Verfassung und Verwaltung der Stadt Goslar im späteren Mittelalter, Kommis-sionverlag von. L. Koch, Goslar 1921.
Gehrke Paul, Der Geschichtsschreiber Bartholomeus Wartzmann im Kreise seiner Abschrei-ber, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 41, 1900, s. 1–138.
Grabski Andrzej Feliks, Myśl historyczna polskiego oświecenia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
Grulkowski Marcin, Recepcja pruskiego przywileju inkorporacyjnego Kazimierza Jagielloń-czyka w Gdańsku w XV–XVI w., „Studia z Dziejów Średniowiecza” 25, 2022, s. 363–398.
Hoffmann Ernst, Danzigs Verhältnis zum Deutschen Reich in den Jahren 1466–1526, „Ze-itschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 53, 1911, s. 1–49.
Jakubėnas Regina, Polska poezja okolicznościowa Wilna II połowy XVIII wieku, Vilniaus Universiteto Leidykla, Vilnius 2021.
Karkocha Małgorzata, „Gazeta Warszawska” księdza Stefana Łuskiny o podróży Stanisława Augusta Poniatowskiego do Kaniowa w 1787 r., „Przegląd Nauk Historycznych” 10, 2011, 2, s. 109–132.
Karpiński Andrzej, Mieszczanie krakowscy na sejmach Rzeczpospolitej w XVI–XVIII w. Za-rys problematyki, w: Społeczeństwo staropolskie. Seria nowa, t. 1: Społeczeństwo a polityka, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2008, s. 39–61.
Kitowski Piotr, Izaak Gotfryd Goedtke (1691–1765). Z badań nad studiami uniwersyteckimi i karierami prawników doby oświecenia, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 67, 2015, 1, s. 249–257.
Kizik Edmund, In Gold and Silver: Panoramas of Gdańsk on Coins and Medals in the 17th and 18th century, „Zapiski Historyczne” 83, 2018, 4, s. 91–106.
Kizik Edmund, Inkorporacja Prus do Polski i wojna trzynastoletnia w świetle historiografii pruskiej (2 połowa XVI–XVIII w.). U źródeł świadomości historycznej w Prusach Królew-skich, w: My i oni. Społeczeństwo nowożytnej Rzeczypospolitej wobec państwa, red. Woj-ciech Kriegseisen, Instytut Historii PAN, Warszawa 2016, s. 75–97.
Kizik Edmund, Koszty pobytu królów polskich w Gdańsku w XVII w. Rekonesans badawczy, „Kwartalnik Historyczny” 114, 2007, 4, s. 61–77.
Kizik Edmund, Pamiętnik gdańszczanina Eberharda Böttichera z drugiej połowy XVI wieku, „Roczniki Historyczne” 76, 2010, s. 141–164.
Kizik Edmund, Paszkwile, polemiki i cenzura. Kontrola nad obiegiem informacji w nowo-żytnym Gdańsku od drugiej połowy XVI do XVIII wieku, w: Książka w Prusach Królewskich, red. Wojciech Zawadzki, Wydawnictwo Bernardinum, Instytut Dziedzictwa Myśli Narodo-wej im. Romana Dmowskiego, Pelplin–Warszawa 2023, s. 31–61.
Kizik Edmund, Śmierć w mieście hanzeatyckim w XVI–XVIII wieku. Studium z nowożytnej kultury funeralnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1998.
Kizik Edmund, Wynagrodzenia za dzieła dedykowane lub ofiarowane Radzie Miejskiej Gdańska w XVII w. Źródłowy przyczynek do dziejów mecenatu miejskiego, „Rocznik Biblio-teki Narodowej” 43, 2012, s. 75–85.
Kizik Edmund, Zapiski historyczne gdańszczanina Eberharda Bottichera (1554–1617). Ad-denda et corrigenda, „Roczniki Historyczne” 81, 2015, s. 201–208.
Kizik Edmund, Zapomniane, niedokończone dzieje Elbląga „Zuverlässige Nachricht von Elbing” pióra Michaela Ch. Hanowa z lat 1758–1759, „Rocznik Elbląski” 26, 2015, s. 93–110.
Kodzik Joanna, Ceremoniał polskiego dworu królewskiego w XVII wieku z perspektywy nie-mieckich uczonych, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015.
Kotarski Edmund, Gdańska poezja okolicznościowa XVII wieku, Instytut Bałtycki, Gdańsk 1993.
Kotarski Edmund, Gdańska poezja okolicznościowa XVIII wieku, Wydawnictwo Uniwersy-tetu Gdańskiego, Gdańsk 1997.
Kotarski Edmund, Siedemnastowieczne pochwały Gdańska, „Rocznik Gdański” 52, 1992, 1–2, s. 5–19.
Krawczyk Antoni, Historiografia krytyczna. Formowanie się nowożytnej postawy naukowej w polskim piśmiennictwie historycznym XVII w., Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Cu-rie-Skłodowskiej, Lublin 1994.
Król jedzie! Wizyty władców polskich w Gdańsku XV–XVIII w. Katalog wystawy, t. 1: Eseje, red. Edmund Kizik, Muzeum Gdańska, Gdańsk 2018.
Kucharski Tomasz, Sejmy elekcyjne w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1632–1733,Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2021.
Kuran Michał, Pożar, szturm i tryumf – miasto wobec wydarzeń dziejowych i losowych w twórczości Jana Krajewskiego, „Terminus” 11, 2009, 1–2, s. 229–268.
Lambrecht Karen, Stadt und Geschichtskultur. Breslau und Krakau im 16. Jahrhundert, w: Die Konstruktion der Vergangenheit. Geschichtsdenken, Traditionsbildung und Selbstdar-stellung im frühneuzeitlichen Ostmitteleuropa, red. Joachim Bahlcke, Arno Strohmeyer, Ber-lin 2002 (Zeitschrift für Historische Forschung, z. 29), s. 245–264.
Lewandowski Ignacy, Rzymska i rzymsko-sarmacka genealogia rodów szlacheckich w nie-których herbarzach staropolskich, w: Świadomość historyczna Polaków. Problemy i metody badawcze, red. Jerzy Topolski, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1981, s. 227–249.
Lichończak-Nurek Grażyna, Introdukcja króla kurkowego czyli dzieje jednego obrazu, „Rocznik Krakowski” 59, 1993, s. 53–60.
Lileyko Jerzy, Sejmy elekcyjne jako podstawowa cecha stołeczności Warszawy w Rzeczypo-spolitej szlacheckiej, w: Warszawa w dziejach Polski, red. Marian Marek Drozdowski, Insty-tut Historii PAN, Warszawa 1998, s. 23–42.
Maliszewski Kazimierz, Jakub Kazimierz Rubinkowski. Szlachcic, mieszczanin toruński, erudyta barokowy, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982.
Mentzel-Reuters Arno, Stadt und Welt. Danziger Historiographie des 16. Jahrhunderts, w: Kulturgeschichte Preußens königlichen Anteils in der frühen Neuzeit, red. Sabine Beckmann, Klaus Garber, Max Niemeyer Verlag, Tübingen 2005 (Frühe Neuzeit, t. 103), s. 99–128.
Metropolia Sarmatów. Dawni poeci i pisarze o Krakowie. Antologia, wybór i oprac. Elwira Buszewicz, Księgarnia Akademicka, Kraków 2004.
Mika Marian, Udział Poznania w sejmach Rzeczypospolitej od końca XV w. do 1791 r., „Stu-dia i Materiały do Dziejów Wielkopolski i Pomorza” 6, 1960, 2, s. 257–302.
Mikuła Maciej, Prawodawstwo króla i sejmu dla małopolskich miast królewskich, Wydaw-nictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014.
Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. Magdalena Saryusz-Wolska, Robert Traba, współpr. Joanna Kalicka, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2014.
Mokrzecki Lech, Refleksje o historiografii gdańskiej XVII wieku, „Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej. Seria E” 1977, 6, s. 89–120.
Mokrzecki Lech, Siedemnastowieczny traktat o historii Gdańska Reinholda Curickego, „Ze-szyty Naukowe Wyższego Studium Nauczycielskiego Uniwersytetu Gdańskiego” 2, 1973, s. 89–111.
Mokrzecki Lech, W kręgu prac historyków gdańskich XVII wieku, Wydawnictwo Uniwersy-tetu Gdańskiego, Gdańsk 1974.
Morcinek Elżbieta, Inwentarz zbioru „Rękopisy Elbląskie”, Naczelna Dyrekcja Archiwów, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa–Łódź 1967.
Możdżeń Julia, Przedstawianie świata przez kronikarzy gdańskich na przełomie XV i XVI wieku, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2016.
Naworski Zbigniew, Sejmik generalny Prus Królewskich 1569–1772. Organizacja i funkcjo-nowanie na tle systemu zgromadzeń stanowych prowincji, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1992.
Neubaur Leonhard, Zur Geschichte des sogenannten Königshauses in Elbing, „Zeitschrift des Westpreussischen Geschichtsvereins” 59, 1919, s. 115–133.
Ogonowska Ewa, „Polnische Bibliothec” – pierwsze czasopismo historyczne na ziemiach polskich, „Libri Gedanenses” 4–5, 1970–1971, s. 139–154.
Okniński Piotr, Wehikuły pamięci. Przeszłość i władza w dawnym Krakowie (do końca XVIII w.), Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2023.
Pelc Julian, Ceny w Krakowie w latach 1369–1600, Kasa Mianowskiego, Lwów 1935.
Pereszczako Andrzej Mariusz, Nobilitacje i indygenaty w Rzeczypospolitej w XVIII wieku, „Roczniki Humanistyczne” 33, 1985, 2, s. 103–165.
Pęgier Małgorzata, Średniowieczne oraz nowożytne kroniki polskie; wykorzystanie innych materiałów źródłowych w narracji Kroniki Stefana Ranatowicza CRL (1617–1694) „Echa Przeszłości” 22, 2021, 2, s. 103–122.
Piech Zenon, Skąd wziął się i co oznacza Orzech w herbie Krakowa?, w: Venerabiles, nobiles et honesti. Studia z dziejów społeczeństwa Polski średniowiecznej, red. Andrzej Radzimiński, Anna Supruniuk, Jan Wroniszewski, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1997, s. 375–377.
Pietrzkiewicz Iwona, Kronika Marcina Golińskiego jako źródło historyczne, w: Kra-ków–Lwów. Książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX wiek, t. 7, red. Halina Kosętka, Wy-dawnictwo Naukowe AP, Kraków 2005, s. 23–35.
Privilegia Casimiriana. Przywileje króla Kazimierza IV Jagiellończyka dla Gdańska z okresu wojny trzynastoletniej, wyd. Marcin Grulkowski, Muzeum Gdańska, Gdańsk [2023].
Reder Jerzy, Posłowie miasta Lublina na Sejmy dawnej Rzeczpospolitej, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 6, 1954, 2, s. 253–286.
Rożek Michał, Uroczystości w barokowym Krakowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976.
Rymar Leon, Udział Krakowa w sejmach i sejmikach Rzeczypospolitej, „Rocznik Krakow-ski” 7, 1905, s. 259–264.
Salmonowicz Stanisław, Serczyk Jerzy, Modele nowożytnej historiografii mieszczańskiej w Toruniu, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Historia” 30, 1985, s. 37–97.
Salmonowicz Stanisław, U progu oświecenia w Toruniu. Jerzy Piotr Schultz (1680–1748) historyk i politolog, „Wiek Oświecenia” 1, 1978, s. 53–88.
Schmidt Heinrich, Die deutschen Städtechroniken als Spiegel des bürgerlichen Selbstver-ständnisses im Spätmittelalter, Göttingen 1958.
Serczyk Jerzy, Geschichtsschreibung in Königlich Preußen – eine Übersicht über die Prob-lematik, w: Kulturgeschichte Preußens königlichen Anteils in der frühen Neuzeit, red. Sabine Beckmann, Klaus Garber, Max Niemeyer Verlag, Tübingen 2005 (Frühe Neuzeit, t. 103), s. 3–13.
Serczyk Jerzy, Historiografia mieszczańska jako dokumentacja wewnętrzna aparatu władzy (XV–XVIII wiek), w: Materiały 1 Sympozjum nauk dających poznawać źródła historyczne. Problemy warsztatu historyka, Kazimierz Dolny–Lublin, 23–25 IX 1976, Uniwersytet Miko-łaja Kopernika, Toruń 1978, s. 105–120.
Smoniewski Jan Wincenty, Zbiór wiadomości o magistratach polskich w ogóle, Konrad Ści-borowski, Kraków 1868.
Sosin Stefan, Autonomia Prus Królewskich w ujęciu Gotfryda Lengnicha, „Gdańskie Zeszyty Humanistyczne” 1, 1958, s. 9–25.
Städtisch, urban, kommunal. Perspektiven auf die städtische Geschichtsschreibung des Spät-mittelalters und der Frühen Neuzeit, red. Pia Eckhart, Marco Tomaszewski, Vandenhoeck & Ruprecht Verlage, Göttingen 2019.
Städtische Geschichtsschreibung im Spätmittelalter und in der Frühen Neuzeit, red. Peter Johanek, Vandenhoeck & Ruprecht Verlage, Köln 2000 (Städteforschung. Reihe A: Darstel-lungen, t. 47).
Stahr Maria, Medale Wazów w Polsce 1587–1668, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wro-cław 1990.
Szafran Przemysław, Warsztat historyczny Reinholda Curicke, dziejopisarza Gdańskiego XVII wieku w świetle jego księgozbioru. (Z dziejów księgozbiorów prywatnych Gdańsku w XVII i XVIII w.), „Libri Gedanenses” 2/3, 1968/1969, s. 87–128.
Tietz vel Titius Johann Daniel, Die gänzliche Ergebung der Lande Preußen an Polen / Całkowite poddanie ziem pruskich na rzecz Polski, wyd. Igor Kąkolewski, Muzeum Historii Polski, Berlin–Warszawa 2023.
Tomaszewski Edward, Ceny w Krakowie w latach 1601–1795, Kasa Mianowskiego, Lwów 1935.
Töppen Max, Die Elbinger Geschichtsschreiber und Geschichtsforscher in kritischer Ueber-sicht, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 32, 1893, s. 1–200.
Töppen Max, Geschichte der preußischen Historiographie von P. Dusburg bis auf K. Schütz. Oder Nachweisung und Kritik der gedruckten und ungedruckten Chroniken zur Geschichte Preußens unter der Herrschaft des Deutschen Ordens, Berlin 1853.
Uruszczak Wacław, Ustawy okołokonstytucyjne Sejmu Wielkiego z 1791 i 1792 roku, „Kra-kowskie Studia z Historii Państwa i Prawa” 6, 2013, 3, s. 247–258.
Węgierski Wojciech, Kronika zboru ewangelickiego krakowskiego, oprac. i wstęp Mariusz Pawelec, Parafia Ewangelicka w Krakowie, Kraków 2007.
Winkler Friedrich, Der Krakauer Behaim-Codex. Mit einer rechtsgeschichtlichen Studie von Johann Werner Niemann, Deutscher Verein für Kunstwissenschaft, Berlin 1941.
Wzory sztuki średniowiecznej i z epoki odrodzenia po koniec wieku XVII w dawnej Polsce, wyd. Aleksander Przezdziecki, Edward Rastawiecki, seria 3, z. 17–18, nakładem wydawców, Warszawa 1861.
Zaremska Hanna, Procesje Bożego Ciała w Krakowie w XIV–XVI wieku, w: Kultura elitarna a kultura masowa w Polsce późnego średniowiecza, red. Bronisław Geremek, Zakład Naro-dowy im. Ossolińskich, Wrocław 1978, s. 25–51.
Zdanek Maciej, „Haec foecunda magnorum virorum parens Academia Cracoviensis”. A his-tory of the Jagiellonian University in academic panegyrics for Krakow bishops in the 1st half of the 17th century, „Folia Historica Cracoviensia” 26, 2020, 2, s. 9–38.
Zdanek Maciej, Uniwersytet Krakowski wobec własnej przeszłości w XV–XVI wieku, Wy-dawnictwo Towarzystwa Naukowego „Societas Vistulana”, Kraków 2017.
Zernecke Jacob H., Thornische Chronica in welcher die Geschichte dieser Stadt von 1221 bis 1726, Ambrosius Haude, Berlin 1727.
Zienkowska Krystyna, Sławetni i urodzeni. Ruch polityczny mieszczaństwa w dobie Sejmu Czteroletniego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
Zientara Włodzimierz, Gottfried Lengnich. Ein Danziger Historiker in der Zeit der Aufklä-rung, cz. 1–2, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1995–1996.
Żurkowa Renata, Znajomość dzieł Justusa Lipsiusa w Krakowie w XVII w., „Studia o Książ-ce” 2, 1971, s. 149–161.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
Stats
Number of views and downloads: 5
Number of citations: 0
