https://apcz.umk.pl/KH/issue/feed Kwartalnik Historyczny 2022-12-09T09:50:45+01:00 dr kh@ihpan.edu.pl Open Journal Systems <p>Czasopismo Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN, wydawane we współpracy z Polskim Towarzystwem Historycznym, a publikowane obecnie przez Wydawnictwo Naukowe Semper.</p> <p style="text-align: justify;">Jest najstarszym polskim czasopismem historycznym, założonym przez Xawerego Liskego w 1887 r. Dotychczas ukazało się 129 roczników. W „Kwartalniku Historycznym” publikowane są artykuły poświęcone dziejom Polski i dziejom powszechnym od średniowiecza do czasów najnowszych oraz artykuły recenzyjne i recenzje na temat książek naukowych z tego zakresu chronologicznego. Nad poziomem merytorycznym i wydawniczym "Kwartalnika Historycznego" czuwa zbierający się każdego roku Komitet Redakcyjny (zob. listę jego członków z afiliacjami instytucjonalnymi do pobrania poniżej), złożony z wybitnych historyków polskich i zagranicznych.</p> https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41303 Polskie Towarzystwo Historii Prawa 2022-12-09T09:37:56+01:00 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41299 O trzęsieniach ziemi w średniowieczu i ich badaniu. Wokół pracy Konrada Schellbacha Erdbeben in der Geschichtsschreibung des Frühund Hochmittelalters. Ursprung, Verständnis und Anwendung einer spezifisch mittelalterlichen Traditionsbildung 2022-12-09T09:22:30+01:00 Adam Krawiec kraam@amu.edu.pl <p>Głównym tematem artykułu jest monografia Konrada Schellbacha poświęcona sposobowi konceptualizacji fenomenu trzęsienia ziemi w dziejopisarstwie łacińskim od końca VIII do połowy XIII w. Została ona omówiona na szerszym tle problematyki badań nad dawnymi zjawiskami sejsmicznymi. Krytycznej analizie poddane zostały założenia pracy oraz efekty ich realizacji, ze szczególnym uwzględnieniem doboru analizowanych treści, a także możliwości źródłowej weryfikacji tez, stawianych w pracy przez Autora.</p> 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41300 Uwagi o diariuszu kancelaryjnym Janusza Radziwiłła 2022-12-09T09:28:12+01:00 Karol Łopatecki k.lopatecki@uwb.edu.pl <p>Celem artykułu jest ocena dwutomowej edycji źródłowej dotyczącej korespondencji wojskowej Janusza Radziwiłła. Szerzej scharakteryzowano typ dokumentacji nazwany „diariuszem kancelaryjnym”, ukazując wynikające z niego możliwości badawcze. Zaakcentowano, że hetman osobiście zaangażowany w działania wojenne zastosował wypracowany przez podróżujących magnatów sposób prowadzenia kancelarii. W tym celu spisywano diariusz, do którego dopisywano wszystkie listy wychodzące i przychodzące. Ukazano, że analogiczną formę ma dokumentacja powstała w otoczeniu jego ojca Krzysztof oraz brata stryjecznego Bogusława. Przedstawiono argumenty mówiące o bieżącym sporządzaniu diariusza i techniczno-organizacyjnych działaniach związanych z prowadzeniem tak działającej kancelarii.</p> 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41301 Recenzje 2022-12-09T09:31:36+01:00 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41297 Czy u schyłku XVIII wieku miasta leżące w najdalej na wschód wysuniętej części Galicji rzeczywiście były miastami? 2022-12-09T09:13:29+01:00 Krzysztof Ślusarek krzysztof.slusarek@uj.edu.pl <p>Ostatnie ćwierćwiecze XVIII w. to w dziejach Galicji czas intensywnych reform ustrojowych. Najważniejsze z nich dotyczyły m.in. prawnego położenia ludności chłopskiej, szlachty i duchowieństwa, organizacji aparatu administracyjnego i skarbowego, a przede wszystkim systemu poboru podatków. Reformy te zapoczątkowały proces głębszych zmian, które objęły wiele dziedzin życia społecznego, politycznego i gospodarczego. Wpłynęły one także na miasta, co po kilkudziesięciu latach doprowadziło do ograniczenia liczby miejscowości oficjalnie uznawanych za miasta lub miasteczka.</p> 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41298 Na biografię zasługują nie tylko hetmani. Odpowiedź na artykuł recenzyjny Tomasza Ciesielskiego 2022-12-09T09:17:04+01:00 Andrzej Majewski majevsky@wp.pl 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41287 Działalność polsko-rosyjskiej komisji granicznej w latach 1780–1781 2022-12-08T21:21:48+01:00 Ewa Zielińska ewa_zielinska1@op.pl <p>Nasilająca się ze strony Rosji presja osadnicza na południową granicę Rzeczypospolitej, a wraz z nią próby zajęcia kompleksów leśnych należących do Ksawerego i Michała Lubomirskich celem wykorzystania ich jako źródło surowca do rozbudowy Chersonia, wywołały konflikt trwający od połowy 1778 r. Jego kulminacją było zajęcie lasu Nerubaj w marcu 1780 r. Dopiero wówczas Katarzyna II, która zgodziła się na powołanie komisji delimitacyjnej już w 1779 r., nominowała rosyjskich komisarzy i mogło dojść do rozpoczęcia prac wspólnej polsko-rosyjskiej komisji, zakończonych podpisaniem aktu rozgraniczenia w styczniu 1781 r.</p> 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41295 Potencjał militarny Królestwa Polskiego w 1819 roku w oczach pruskiego oficera 2022-12-09T09:00:56+01:00 Jacek Jędrysiak jacek.jedrysiak@uwr.edu.pl <p>We wrześniu 1819 r. na ręce pruskiego ministra wojny Hermanna von Boyen wpłynął list dotyczący sytuacji w Królestwie Polskim. Jego autorem był gen. Ludwig Gustav von Thile I, który dokonał rzeczowej analizy kluczowych elementów potencjału militarnego wschodniego sąsiada. List jest ważnym świadectwem naznaczonych nieufnością relacji polsko-pruskich po 1815 r. Tekst stanowi studium postrzegania ziem polskich przez Berlin z perspektywy politycznej i militarnej, jak również potwierdza dostrzeganie za granicą negatywnych aspektów polityki uprawianej przez wielkiego księcia Konstantego.</p> 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41296 Tam, gdzie zwierzę stawało się mięsem. Sposób traktowania zwierząt, warunki produkcji i nadużycia w zakładach mięsnych w Polsce w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku 2022-12-09T09:05:15+01:00 Dariusz Jarosz kh@ihpan.edu.pl <p>Artykuł zawiera próbę analizy nieprawidłowości w funkcjonowaniu zakładów mięsnych w Polsce w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX w., w tym cierpień zwierząt, które tam trafiały. Został oparty głównie na dokumentacji przechowywanej w Archiwum Akt Nowych (zwłaszcza w zespołach Najwyższej Izby Kontroli i Ministerstwa Kontroli Państwowej). Przeprowadzane badania zostały skoncentrowane na takich kwestiach jak sposób traktowania zwierząt w gospodarstwach rolnych, w punktach skupu i transporcie do zakładów mięsnych oraz w tych zakładach. Przedstawiono również ustalenia dotyczące nadużyć dokonywanych przez ich pracowników oraz złych warunków technicznych i higieniczno-sanitarnych tam panujących.</p> 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41304 Wykaz skrótów 2022-12-09T09:39:26+01:00 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41306 Tabela transliteracyjna 2022-12-09T09:42:15+01:00 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/41302 Włodzimierz Borodziej (9 IX 1956 – 11 VII 2021) 2022-12-09T09:36:04+01:00 Maciej Górny kh@ihpan.edu.pl 2022-12-09T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022