Kwartalnik Historyczny https://apcz.umk.pl/KH Czasopismo Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN, wydawane we współpracy z Polskim Towarzystwem Historycznym, a publikowane obecnie przez Wydawnictwo Naukowe Semper.<p style="text-align: justify;">Jest najstarszym polskim czasopismem historycznym, założonym przez Xawerego Liskego w 1887 r. Dotychczas ukazały się 122 roczniki. W „Kwartalniku Historycznym” publikowane są artykuły poświęcone dziejom Polski i dziejom powszechnym od średniowiecza do czasów najnowszych oraz artykuły recenzyjne i recenzje na temat książek naukowych z tego zakresu chronologicznego. Nad poziomem merytorycznym i wydawniczym "Kwartalnika Historycznego" czuwa zbierający się każdego roku Komitet Redakcyjny (zob. listę jego członków z afiliacjami instytucjonalnymi do pobrania poniżej), złożony z wybitnych historyków polskich i zagranicznych.</p> Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN w Warszawie pl-PL Kwartalnik Historyczny 0023-5903 Dawny Lublin w naukowej karykaturze. W związku z książką Kamila Jakimowicza https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39262 <p>Artykuł stanowi krytyczny rozbiór książki Kamila Jakimowicza dotyczącej Lublina czasów stanisławowskich. Praca oparta o bogaty materiał źródłowy i zapowiadająca innowacyjne spojrzenie na życie społeczne przez pryzmat działających w mieście instytucji, stanowi zagrożenie dla wiedzy o przeszłości. Na skutek niedostatków warsztatowych wprowadza do historiografii wiele błędnych treści.</p> Piotr M. Pilarczyk Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 449 467 10.12775/KH.2022.129.2.05 Krok w kierunku syntezy dziejów i kultury średniowiecznej Europy Wschodniej – kompendium Florina Curty Eastern Europe in the Middle Ages (500–1300) https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39263 <p>W artykule przedstawione zostało najnowsze kompendium historii i kultury średniowiecznej Europy Wschodniej (500–1300). Krytyczna analiza obszernej publikacji pozwala uznać ją za ważne, choć w wielu kwestiach dyskusyjne, studium, które narusza dotychczasowe schematy opisywania przeszłości tego regionu i toruje drogę dla nowych i innowacyjnych opracowań.</p> Aleksander Paroń Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 469 488 10.12775/KH.2022.129.2.06 Recenzje https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39264 Stanisław Rosik et al. Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 489 535 Bratankowie Karola Wielkiego i rytuał królewskiego namaszczenia https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39258 <p>Wychodząc od zawartej w <em>Liber Pontificalis </em>relacji o zabiegach władcy Longobardów Dezyderiusza, zmierzających do skłonienia papieża Hadriana I do namaszczenia na królów Franków bratanków Karola Wielkiego, artykuł podejmuje kwestię znaczenia rytuału królewskiego pomazania w legitymizacji władzy pierwszych karolińskich monarchów. Pokazuje, w jaki sposób zarówno na dworze karolińskim, jak i papieskim w drugiej połowie VIII w. i w początkach IX postrzegano ceremonię namaszczenia i udział w niej papieża oraz jakie treści łączono z nią w praktyce działań politycznych.</p> Zbigniew Dalewski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 275 317 10.12775/KH.2022.129.2.01 „Na zapłatę ludziom wojewódzkim”. Finansowanie chorągwi policyjnej województw poznańskiego i kaliskiego w latach 1734–1767 https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39259 <p>Celem artykułu jest ukazanie zagadnienia finansowania chorągwi policyjnej samorządu sejmikowego województw poznańskiego oraz kaliskiego, funkcjonującej w latach 1734–1767, z podatków czopowego i szelężnego. Podstawą tych rozważań będą głównie znakomicie zachowane materiały skarbowe z archiwum Komisji Skarbowej Poznańskiej (asygnacje, kwity, rejestry i rozliczenia), stanowiące ewenement na tle innych skarbów sejmikowych w skali całej Rzeczypospolitej. Dzięki ich analizie udało się uzyskać istotne informacje o tym, jak zarządzano lokalnymi finansami, w jakim czasie chorągiew otrzymywała fundusze oraz jak ówczesna sytuacja polityczno-gospodarcza województw wpływała na jej losy. Należy podkreślić, że w dotychczasowych badaniach nad finansowaniem tzw. wojsk powiatowych właściwe niespotykana była możliwość tak pogłębionych badań.</p> Grzegorz Glabisz Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 319 371 10.12775/KH.2022.129.2.02 Stan wojenny w Królestwie Polskim (1861). Pierwsze przymiarki https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39260 <p>Jednym ze skutków przegranej przez Rosję wojny krymskiej (1853–1856) było widoczne w Królestwie Polskim ożywienie polityczne. Liczne na początku lat sześćdziesiątych XIX w. demonstracje patriotyczno-religijne zmusiły władze rosyjskie do szukania sposobów powstrzymania polskich aspiracji politycznych, np. poprzez zaprowadzenie rządów wojskowo-policyjnych. Pierwsze przymiarki do wprowadzenia stanu wojennego w Królestwie Polskim i stanu oblężenia w Warszawie podjął w marcu 1861 r. namiestnik Michaił Gorczakow.</p> Stanisław Wiech Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 373 409 10.12775/KH.2022.129.2.03 Wiktoria Śliwowska (26 VI 1931 – 27 XII 2021) https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39265 Andrzej Nowak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 537 546 Rozważania nad historiografią polskiego powojennego podziemia niepodległościowego https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39261 <p>Polskie powojenne podziemie niepodległościowe stało się jednym z najważniejszych tematów badawczych polskiej historiografii. Warto mu się przyjrzeć, wychodząc poza historię polityczno-zdarzeniową. W tym celu konieczne jest świadome odwoływanie się do reguł warsztatu naukowego. Pozwala to na wstępne ustalenie zarysu praw rządzących dotychczasową historiografią tego tematu, ustalenie wybranych argumentów perswazyjnych, wskazanie pomijanych determinant ówczesnej sytuacji, poszukiwanie pytań badawczych w interdyscyplinarności. W tekście zwrócono również uwagę na wybrane tematy, które warto byłoby opracować oraz zasygnalizowano kwestie etyczne i polityki historycznej.</p> Mariusz Mazur Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 411 447 10.12775/KH.2022.129.2.04 Wykaz skrótów https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39266 Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 547 549 Tabela transliteracyjna https://apcz.umk.pl/KH/article/view/39267 Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2022-07-29 2022-07-29 129 2 550 550