Ryzyko rozwoju odleżyn wśród seniorów hospitalizowanych w oddziale internistycznym
DOI:
https://doi.org/10.21784/IwP.2025.020Słowa kluczowe
odelżyna, ryzyko, seniorAbstrakt
Wstęp. Odleżyny stanowią istotny problem kliniczny i dotyczy zazwyczaj osób długotrwale unieruchomionych. Grupę największego ryzyka stanowią ludzie starsi, niesamodzielni, niepełnosprawni, terminalnie i przewlekle chorzy. Odleżyny stanowią źródło bólu, obniżają jakość życia chorych oraz wydłużają czas pobytu w szpitalu oraz powrotu do zdrowia.
Cel. Głównym celem pracy jest analiza wybranych uwarunkowań rozwoju odleżyn wśród seniorów hospitalizowanych w oddziale internistycznym.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono wśród 100 seniorów hospitalizowanych w oddziale internistycznym. Wykorzystane zostały takie metody badawcze jak: sondaż diagnostyczny, metoda szacowania, metoda analizy i krytyki piśmiennictwa. Techniki zastosowane w badaniu to: wywiad, obserwacja, analizowanie dokumentacji zdrowotnej pacjenta, ankietowanie, technika skali szacunkowej. W pracy wykorzystano autorską metryczkę, skalę Norton, Barthel, Braden oraz dokumentację zdrowotną pacjenta.
Wyniki. Badania wykazały zróżnicowane ryzyko rozwoju odleżyn wśród seniorów hospitalizowanych w oddziale internistycznym z uwagi na zmienne socjodemograficzne, deficyty samoopieki oraz kategorię opieki.
Wnioski. Ryzyko rozwoju odleżyn wśród seniorów hospitalizowanych w oddziale internistycznym istotnie różni się w zależności od wybranych zmiennych socjodemograficznych, takich jak wiek, miejsce zamieszkania, sposób zamieszkania oraz BMI. Wyższe ryzyko odleżyn dotyczyło seniorów ze starszych grup wiekowych mieszkających samotnie w mieście. Ryzyko rozwoju odleżyn wśród seniorów hospitalizowanych w oddziale internistycznym istotnie różni się w zależności od deficytów samoopieki. Osoby z wyższym ryzykiem rozwoju odleżyn istotnie częściej wykazywały deficyty samoopieki, podczas gdy osoby z małym ryzykiem rozwoju odleżyn prezentowały wyższą samodzielność w codziennym funkcjonowaniu. Ryzyko rozwoju odleżyn istotnie koreluje z kategorią opieki dedykowaną seniorom hospitalizowanym w oddziale internistycznym. Osoby z wysokim ryzykiem rozwoju odleżyn były częściej kwalifikowane do kategorii opieki, która obejmuje osoby wymagające pełnej lub częściowej pomocy w codziennych czynnościach samoobsługowych. Z kolei osoby z mniejszym ryzykiem rozwoju odleżyn zaliczano częściej do kategorii osób samodzielnych w ramach samoopieki.
Bibliografia
1. Bazaliński D., Kózka M. Odleżyny w praktyce klinicznej Zapobieganie i leczenie. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021:57–95.
2. Doboszyńska A. Objawy chorób wewnętrznych podręcznik dla studentów. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2013:67–70.
3. Dzikowska M., Merklinger-Soma M., Gajda K. Analiza występowania odleżyn u pacjentów przebywających w szpitalu specjalistycznym o profilu zachowawczym. Problemy Pielęgniarstwa 2011; 19 (2): 162–170.
4. Jabłońska R., Wendzińska Z., Cierzniakowska K. Analiza czynników ryzyka odleżyn u pacjentów leczonych na oddziale zachowawczym. Wydawnictwo Polskie Towarzystwo Leczenia Ran. Bydgoszcz 2024:49–56.
5. Bazaliński D., Fąfara A., Ząbek P., Kózka M. Profilaktyka i leczenie odleżyn w praktyce personelu pielęgniarskiego oddziałów neurologicznych w odniesieniu do wytycznych Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Leczenie Ran, 2015:179–186.
6. Chung M., Widdel M., Kirchhoff J., Sellin J., Jelali M., Geiser F., Mücke M., Conrad R. Risk Factors for Pressure Injuries in Adult Patients: A Narrative Synthesis. Int J Environ Res Public Health. 2022:761.
7. Szewczyk M., Kózka M., Cierzniakowska K. Profilaktyka odleżyn – Zalecenia Polskiego Towarzystwa. Leczenie ran część I. 2020:113–146.
8. Haor B., Antczak-komoterska A., Rybka M. Aspekty zdrowia i chorób przewlekłych w ujęciu interdyscyplinarnym. Wydawnictwo Dom Organizatora, Toruń 2019:141–153.
9. Kottner J., Cuddigan J., Carville K., Balzer K., Berlowitz D., Law S., Litchford M., Mitchell P., Moore Z., Pittman J., Sigaudo-Roussel D., Haesler E. Prevention and treatment of pressure ulcers/injuries: The protocol for the second update of the international Clinical Practice Guideline 2019. J Tissue Viability. 2019:51–58.
10. Piotrowska J., Kobos E. Ryzyko wystąpienia odleżyn u pacjentów powyżej 65 roku życia przebywających w oddziale internistycznym. Gerontologia Polska. Warszawa 2022:21–31.
11. Sapilak B., Pokorna-Kałwak D., Roemer-Ślimak R. Narzędzia geriatryczne w praktyce lekarza POZ - Skala Barthel. 2021;7(6).
12. Szewczyk M.T., Kózka M., Cierzniakowska K., Cwajda-Białasik J., Mościcka P., Jawień A., Sopata M., Bazaliński D., Spannbauer A., Kozłowska E., Popow A., Ślusarz R., Jabłońska R., Przybek-Mita J., Sierżantowicz R., Mrozikiewicz-Rakowska B., Polak A., Kuberka I., Jakubowska U., Bakowska M., Augusewicz Z., Samson I. Profilaktyka odleżyn – zalecenia Polskiego Towarzystwa
13. Grey J.E., Harding K.G. Leczenie ran w praktyce. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018:20–26.
14. Lima-Serrano M., González-Méndez M.I., Carrasco-Cebollero F.M., Lima-Rodríguez J.S. Risk factors for pressure ulcer development in Intensive Care Units: A systematic review. Med Intensiva. 2017:339–346.
15. Kuberka I., Głowacz J., Bakowska M. Odleżyny – ocena ryzyka, rozpoznanie i leczenie. Polskie Towarzystwo Leczenia ran. 2019; 16 (3-4): 74–78.
16. Talarska D., Wieczorowska-Tobias K., Szwałkiewicz E. Opieka nad osobami przewlekle chorymi w wieku podeszłym i niesamodzielnymi. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011:211-219.
17. Krasowski G., Kruk M. Leczenie odleżyn i ran przewlekłych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018:23–43.
18. Zielińska A., Strugałą M., Stachowska M. Ocena funkcjonowania czynnościowego, poznawczego oraz ryzyka rozwoju odleżyn, jako zasadniczych elementów w planowaniu zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską u pacjentów w wieku podeszłym. Probl Hig Epidemiol. Poznań 2007:216–220.
19. Groń A., Mrówczyńska E. Analiza czynników ryzyka występowania odleżyn u pacjentów oddziału opieki paliatywnej. Medycyna Paliatywna. Bydgoszcz 2012:24–32.
20. Wieczorkowska-Tobias K., Talarska D. Geriatria i pielęgniarstwo geriatryczne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2017:23-26, 383–401.
21. Graczyk M., Bronszkiewicz E., Zgorzelak B. Profilaktyka i leczenie odleżyn ocena pacjentów przebywających na oddziale stacjonarnym Hospicjum im. bł. ks. J. Popiełuszki w Bydgoszczy w latach 2012–2013. Wydawnictwo Medycyna Paliatywna w Praktyce. Bydgoszcz 2014:91–102.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 2
Liczba cytowań: 0