GIS as a Tool to Analyze the History of Silesia and the Changes in its Political (and Cultural) Geography

Abstrakt

Niniejszy artykuł dotyczy dziejów Śląska, regionu historycznego położonego w Europie Środkowej. Omówiono w nim zagadnienia związane z Systemami Informacji Geo-Historycznej (HGIS), które wykorzystują Systemy Informacji Geograficznej (GIS) w perspektywie czasowej. Termin GIS wiązany jest zwykle z narzędziami programowymi i metodami przetwarzania danych przestrzennych oraz ich wykorzystaniem w procesach decyzyjnych. Taka interpretacja podkreśla pochodzenie skrótu: systemy informacji geograficznej. W środowisku akademickim używanie jest jednak także inne, szersze pojęcie – geoinformatyka. Czy narzędzie łączące pewne aspekty geografii, nauki o Ziemi i technologii informatycznych może służyć do analiz historycznych? Istnieje wiele odpowiedzi na to pytanie, a jedna z nich została zaprezentowana w niniejszym artykule. Główny pomysł rozwiązania postawionego problemu badawczego opiera się na wykorzystaniu charakterystycznych funkcji GIS: geokodowania i kartograficznej wizualizacji w kontekście historycznym. Zostały one przetestowane na przykładzie realizacji wybranych geoprzestrzennych usług sieciowych: mapowej i gazetera. Przystosowano je specjalnie do potrzeb analiz zmienności geopolitycznego krajobrazu Śląska. Głównym celem serwisu jest dostarczanie użytkownikowi map w danej skali, zakresie przestrzennym i czasowym oraz treści. Wdrożony prototyp serwisu mapowego wykorzystano do wizualizacji historycznych zjawisk dotyczących map Śląska. Gazeter jest słownikiem lub katalogiem terminów i nazw z odniesieniami przestrzennymi, który poprzez interfejs WWW dostarcza informacji na temat miejsc, często wzbogaconych o atrybuty opisowe. Narzędzie omówione w niniejszym artykule oferuje powiązanie historycznych nazw miejscowych Śląska z ich geometrią i innymi parametrami zapytania użytkownika.