Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Studia Geohistorica

GISta Hungarorum – zintegrowana i wizualizowana baza danych HGIS na poziomie gminnym dotycząca Królestwa Węgier i państw, które powstały w wyniku jego rozpadu (1330–2010)
  • Strona domowa
  • /
  • GISta Hungarorum – zintegrowana i wizualizowana baza danych HGIS na poziomie gminnym dotycząca Królestwa Węgier i państw, które powstały w wyniku jego rozpadu (1330–2010)
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Nr 13 (2025) /
  4. Artykuły

GISta Hungarorum – zintegrowana i wizualizowana baza danych HGIS na poziomie gminnym dotycząca Królestwa Węgier i państw, które powstały w wyniku jego rozpadu (1330–2010)

Autor

  • Gábor Demeter HUN-REN Research Centre for the Humanities, Budapest, Hungary https://orcid.org/0000-0003-3855-2823
  • Beatrix F. Romhányi Károli Gáspár University of the Reformed Church, Budapest, Hungary https://orcid.org/0000-0003-1121-2933
  • Éva Szepesiné Simon National Archives of Hungary, Budapest, Hungary https://orcid.org/0009-0009-3434-661X
  • János Pénzes University of Debrecen, Debrecen, Hungary https://orcid.org/0000-0002-4870-087X
  • István Papp University of Debrecen, Debrecen, Hungary https://orcid.org/0009-0008-5884-5053
  • Zsolt Horbulák University of Economics in Bratislava, Slovakia https://orcid.org/0000-0002-9862-0827
  • Róbert Bagdi University of Debrecen, Hungary https://orcid.org/0000-0002-3340-391X

DOI:

https://doi.org/10.12775/SG.2025.03

Słowa kluczowe

hGIS, humanistyka cyfrowa, precyzyjne bazy danych, analiza statystyczna, geografia historyczna, nierówności regionalne, trendy rozwojowe, historia długiego trwania, Królestwo Węgier

Abstrakt

Projekt GISta Hungarorum (2014–) ma na celu zebranie, zintegrowanie i wizualizację seryjnych źródeł danych dotyczących osadnictwa od XIV do XXI w. na terenie dawnego Królestwa Węgier i Chorwacji (12 500 osad, 300 000 km kw.), częściowo opublikowanych w Internecie przez Archiwum Narodowe Węgier, a częściowo niepublikowanych, w formie bazy danych przestrzennych (http://gistahungarorum.abtk.hu). Ten projekt łączy badania historyczne i nowoczesne planowanie terytorialne dzięki  wykorzystaniu systemu GIS i oferuje nowe spojrzenie na badanie nierozstrzygniętych kwestii historycznych poprzez setki tematycznych kartogramów i analizę statystyczną 10 milionów rekordów w bazie danych.

Biogramy autorów

Gábor Demeter - HUN-REN Research Centre for the Humanities, Budapest, Hungary

Gábor Demeter – geograf (dr hab.), i historyk (dr), pracownik Centrum Badań Humanistycznych ELTE, Instytutu Historii. Lider projektu GISta Hungarorum, zajmujący się bałkanistyką, kliometrią, geografią historyczną, historią dyplomacji i historią gospodarczą. Odpowiada za zbiory danych i pliki shape dla XVIII i XIX w.; twórca wskaźników i map tematycznych w ramach projektu.

Beatrix F. Romhányi - Károli Gáspár University of the Reformed Church, Budapest, Hungary

Beatrix F. Romhányi – dr, profesor historii średniowiecznej na Uniwersytecie Károli Gáspár Református ­Egyetem na Węgrzech oraz starszy pracownik naukowy w Centrum Badań Humanistycznych ELTE. Jej obecna praca łączy demografię historyczną, archeologię i GIS w celu analizy struktur przestrzennych i instytucjonalnych średniowiecznej Europy Środkowo-Wschodniej. Odpowiedzialna za średniowieczne zbiory danych i pliki shape (XIV–XVI w.).

Éva Szepesiné Simon - National Archives of Hungary, Budapest, Hungary

Éva Szepesiné Simon – dr, historyczka i osmanistka; starsza archiwistka w Narodowym Archiwum Węgier. Kierownik kilku projektów z zakresu osmanistyki, w tym projektu „Zbiór rejestrów osmańskich”, który jest obecnie włączany do GISta Hungarorum. Odpowiada za gromadzenie, integrację i wizualizację danych dotyczących materiałów z XVI i XVII w. Do jej zadań należało zlokalizowanie osad i stworzenie struktury szablonu do przetwarzania czterech różnych rodzajów defterów.

János Pénzes - University of Debrecen, Debrecen, Hungary

János Pénzes – dr hab. nauk geograficznych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu w Debreczynie (Węgry), Instytut Nauk o Ziemi. Jego obszary badawcze obejmują nierówności społeczno-ekonomiczne, wzorce rozwoju przestrzennego oraz procesy etnodemograficzne na Węgrzech i w Europie Środkowej. W niniejszym artykule odpowiada za integrację danych dotyczących osadnictwa w państwach powstałych po rozpadzie Królestwa Węgier po roku 2000.

István Papp - University of Debrecen, Debrecen, Hungary

István Papp – geograf i specjalista ds. GIS; doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk o Ziemi Uniwersytetu w Debreczynie. Jako analityk danych GIS i programista aplikacji (CAD+Inform Ltd., Debreczyn) odpowiadał za wyeliminowanie problemu zmian administracyjnych w czasie poprzez optymalizację i wdrożenie metod siatki ważonej w GISta Hungarorum.

Zsolt Horbulák - University of Economics in Bratislava, Slovakia

Zsolt Horbulák – dr hab., starszy pracownik naukowy w Laboratorium Finansów Publicznych im. Széll Kálmána przy Uniwersytecie Ludovika w Budapeszcie. Absolwent Uniwersytetu Komeńskiego na kierunku język węgierski i historia oraz Uniwersytetu Ekonomicznego i Biznesowego w Bratysławie. Zajmuje się historią gospodarczą. Do jego zadań należało włączanie do bazy danych informacji z okresu po roku 1945.

Róbert Bagdi - University of Debrecen, Hungary

Róbert Bagdi – dr nauk humanistycznych, absolwent Uniwersytetu w Debreczynie na kierunku historia i geografia. Pracuje na Wydziale Ekonomii i Biznesu Uniwersytetu w Debreczynie. Jego specjalnością jest geografia historyczna. Zajmował się identyfikowaniem i lokalizowaniem osad, harmonizacją nazw osad oraz geokodowaniem.

Bibliografia

Acemoglu D., Johnson S., Robinson J.A., ‘Reversal of fortune: Geography and institutions in the making of the modern world income distribution, Quarterly Journal of Economics, 117, no. 4 (2002), pp. 1231–294.

Acemoglu D., Johnson S., Robinson J.A., ‘The colonial origins of comparative development: an empirical investigation’, American Economic Review, 91, no. 5 (2001), pp. 1369–1401.

Acemoglu D., Robinson J., Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty (New York, 2012).

Benda Gy., Statisztikai adatok a magyar mezőgazdaság történetéhez 1767–1867, Számok és Történelem 1 (Budapest, 1973).

Buturac J., ‘Popis župa zagrebačke biskupije 1334 i 1501 godine’, Starine, 59 (1984), pp. 43–107.

Clout H.D., The Land of France 1815–1914, Routledge Library Editions: Rural History 3 (London, 1983 [2018]).

Combes P-P., Lafourcade M., Thisse J.-F., Toutain J.-C., ‘The rise and fall of spatial inequalities in France: A long-run perspective’, Explorations in Economic History, 48, no. 2 (2011), pp. 243–71, doi: 10.1016/j.eeh.2010.12.004.

Demeter G., Atlasz Horvátország történelmének tanulmányozásához 1870–1910 / Atlas for studying the History of Croatia (1870–1910) (Budapest, 2019), https://www.gistory.hu/g/hu/gistory/gismaps.

Dormard S., ‘Economic development and regional disparities in France’, in: Employment and Regional Development Policy: Market Efficiency versus Policy Intervention, eds K. Helmut, R. Philippe (Hannover, 2004), pp. 50–67.

Eddie S.M., Ami „köztudott”, az igaz is? Bevezetés a kliometrikus történetírás gondolkodásmódjába (Debrecen, 1996).

Enflo K., Missiaia A., ‘Regional GDP before GDP: A methodological survey of historical regional accounts’, in: Regional Economic Development and History, eds M. Molema, S. Svensson (Routledge, 2019), pp. 82–97.

Enflo K., Missiaia A., ‘Regional GDP estimates for Sweden, 1571–1850’, Historical Methods, 51, no. 2 (2018), pp. 115–37, doi: 10.1080/01615440.2018.1429971.

Engel P., Magyarország a középkor végén: digitális térkép és adatbázis (Budapest, 2001).

Fejérpataky L., Rationes collectorum pontificorum in Hungaria. Pápai tizedszedők számadásai, Monumenta Vaticana Hungariae I/1 (Budapest, 1887), pp. 1281–375.

Fitch C.A., Ruggles S., ‘Building the national historical geographic information system’, Historical Methods, 36 (2003), pp. 41–51.

Goerke M. ed., Coordinates for Historical Maps (Göttingen, 1994).

Good D.F., Ma T., ‘The Economic Growth of Central and Eastern Europe, 1870–1989’, European Review of Economic History, 3, no. 2 (1999), pp. 103–38, doi: 10.1017/S1361491699000076.

Gregory I.N., Southall H., ‘Mapping British population history’, in: Past Time, Past Place: GIS for History (Redlands, 2002), pp. 117–30.

Gregory I.N., Southall H., ‘Putting the Past in Its Place: the Great Britain Historical GIS’, in: Innovations in GIS 5, ed. S. Carver (Taylor & Francis, 1998), pp. 210–21.

Győri R., Mikle Gy., ‘A fejlettség területi különbségeinek változása Magyarországon, 1910–2011’, Tér és társadalom, 31, no. 3 (2017), pp. 144–64, doi: 10.17649/TET.31.3.2866.

Hegediš A., Čobanović K., Demografska i agrarna statistika Vojvodine 1767–1867 (Novi Sad, 1991).

Katus L., ‘Economic growth in Hungary during the age of dualism (1867–1913): a quantitative analysis’, in: Social-Economic Research on the History of East-Central Europe / Sozial-ökonomische Forschungen zur Geschichte von Ost-Mitteleuropa, ed. E. Pamlényi, Studia Historica 62 (Budapest, 1970), pp. 35–127.

Korunić P., Naselja i stanovništvo Hrvatskih Pokrajina 1828/1830. godine (Zagreb, 2019).

Lot F., ‘L’état des paroisses et des feux de 1328’, Bibliothèque de l’École des chartes, 90 (1929), pp. 289–304.

Maddison A., The World Economy. A Millennial Perspective (Paris, 2010).

Milanovic B., ‘An estimate of average income and inequality in Byzantium around year 1000’, Review of Income and Wealth, 52, no. 3 (2006), pp. 449–470, doi: 10.1111/j.1475-4991.2006.00198.x.

Milanovic B., Lindert P.H., Williamson J.G., ‘Pre-Industrial Inequality’, Economic Journal 121, no. 551 (2010), pp. 255–72, doi: 10.1111/j.1468-0297.2010.02403.x.

Netrdová P., Nosek V., Hurbánek P., ‘Using Areal Interpolation to Deal with Differing Regional Structures in International Research’, International Journal of Geo-Information, 9, no. 2 (2020), pp. 1–14, doi: 10.3390/ijgi9020126.

Papp I., Pénzes J., Demeter G., ‘A közlekedési hálózatok és a komplex területi fejlettség időbeli összehasonlító vizsgálatának nehézségei és egy megoldási lehetősége a történelmi Magyarország példáján’, Területi Statisztika, 61, no. 4 (2021), pp. 445–65, doi: 10.15196/TS610402.

Pénzes J., Demeter G., ‘Peripheral areas and their distinctive characteristics: The case of Hungary’, Moravian Geographical Reports, 29, no. 3 (2021), pp. 217–30, doi: 10.2478/mgr-2021-0016.

Perjés G., ‘Az 1728. évi adóösszeírás adatainak feldolgozása’, Statisztikai Szemle, 52, no. 11–12 (1974), pp. 1068–100.

Perjés G., ‘Bihar megye 1728. évi adóösszeírásának gépi feldolgozása’, A Hajdú-Bihar Megyei Levéltár Évkönyve, 6 (1979), pp. 33–109.

Perjés G., ‘Jelentés az 1728. évi összeírás gépi feldolgozásáról’, Agrártörténeti Szemle, 20, no. 1–2 (1978), pp. 11–80.

Prados de la Escosura L., ‘World Human Development: 1870–2007’, Review of Income and Wealth, 61, no. 2 (2015), pp. 220–27, doi: 10.1111/roiw.12104.

Scargill I., ‘Regional Inequality in France: Persistence and Change’, Geography, 76, no. 4 (1991), pp. 343–57, doi: 10.1080/20436564.1991.12452341.

Schreven L., Boonstra O., Doorn P., ‘Towards a historical geographic information system for the Netherlands (HGIN)’, Historical Geography, 33 (2005), pp. 134–58.

Schulze M.-S., Regional Income Dispersion and Market Potential in the Late Nineteenth Century Habsburg Empire, Working Papers 106/07 (London, 2007), https://eprints.lse.ac.uk/22311/1/WP106schulze.pdf.

Söderberg J., ‘A long-term perspective on regional economic development in Sweden, ca. 1550–1914’, Scandinavian Economic History Review, 32, no. 1 (1984), pp. 1–16, doi: 10.1080/03585522.1984.10408020.

Soltow L., ‘Wealth distribution in Denmark in 1789’, Scandinavian Economic History Review, 27, no. 2 (1979), pp. 121–38, doi: 10.1080/03585522.1979.10415654.

Southall H., ‘A Vision of Britain through Time: Making sense of 200 years of census reports’, Local Population Studies, 76 (2006), pp. 76–84.

Stapel R.J., ‘Historical Atlas of the Low Countries. A GIS Dataset of Locality-Level Boundaries (1350–1800)’, Research Data Journal for the Humanities and Social Sciences, 8, no. 1 (2023), pp. 1–33, doi: 10.1163/24523666-bja10033.

Terlouw K., ‘A general perspective on the regional development of Europe from 1300 to 1850’, Journal of Historical Geography, 22, no. 2 (1996), pp. 129–46, doi: 10.1006/jhge.1996.0009.

Terlouw K., ‘Transnational regional development in the Netherlands and Northwest Germany, 1500–2000’, Journal of Historical Geography, 35, no. 1 (2009), pp. 26–43, doi: 10.1016/j.jhg.2008.03.001.

Tirado-Fabregat D., Díez-Minguela A., Martinez-Galarraga J., ‘Regional inequality and economic development in Spain, 1860–2010’, Journal of Historical Geography, 54 (2016), pp. 87–98, doi: 10.1016/j.jhg.2016.09.005.

Vanhaute E., ‘The Quantitative Database of Belgian Municipalities (19th and 20th Centuries): From Diachronic Worksheets to Historical Maps’, in: Halbgraue Reihe Zur Historischen Fachinformatik, Serie A, Historische Quellenkunde 25, ed. M. Goer­ke (Göttingen, 1994), pp. 162–75.

Vidéki társadalom a történeti Magyarországon. Térkép­gyűjtemény (A Vidék vonzásában 11), eds Zs. Bottlik, G. Demeter (Budapest, 2025), https://10generacio.hu/hu/eredmenyek/terkepgyujtemeny.

Internet sites

Adatbazisok Online (MNL OL – National Archives of Hungary): https://adatbazisokonline.mnl.gov.hu/

Arcanum, Mapire: https://maps.arcanum.com/hu/

Atlasfontium, https://atlasfontium.pl/en/category/atlas-of-sources-and-materials/

Collection of Ottoman Registers: https://adatbazisokonline.mnl.gov.hu/adatbazis/oszman/terkep https://adatbazisokonline.mnl.gov.hu/adatbazis/oszman/hierarchia

Engel’s medieval map: https://tti.abtk.hu/adatbazisok-adattarak

GASID project at Jagiellonian University: https://gasid.pl/

GISta Hungarorum: http://gistahungarorum.abtk.hu (webmap), www.gistory.hu (raw datasets)

Historical Atlas of the Low Countries (1350–1800): https://datasets.iisg.amsterdam/dataset.xhtml?persistentId=hdl:10622/PGFYTM

Hungaricana collections: https://www.hungaricana.hu/hu/

IAPN (Atlas of Independent Poland): https://atlas1918.ihpan.edu.pl/

Mária Terézia Úrbéri Tabellái: https://archives.hungaricana.hu/hu/urberi/

Ottoman atlas: https://mnl.gov.hu/mnl/ol/terkepek

Square Cadastre (Négyzetkataszter): https://negyzetkataszter.mnl.gov.hu/?language=english

Ten Generations Project: https://10generacio.hu/hu/

The Central European Historical Data Hub, https://www.czoernig.com/

The Vision of Britain (GBHGIS): https://www.visionofbritain.org.uk/gbhdb

Studia Geohistorica

Pobrania

  • PDF (English)

Opublikowane

2026-01-11

Jak cytować

1.
DEMETER, Gábor, ROMHÁNYI , Beatrix F., SIMON, Éva Szepesiné, PÉNZES , János, PAPP , István, HORBULÁK , Zsolt & BAGDI, Róbert. GISta Hungarorum – zintegrowana i wizualizowana baza danych HGIS na poziomie gminnym dotycząca Królestwa Węgier i państw, które powstały w wyniku jego rozpadu (1330–2010). Studia Geohistorica [online]. 11 styczeń 2026, nr 13, s. 67–88. [udostępniono 14.1.2026]. DOI 10.12775/SG.2025.03.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Nr 13 (2025)

Dział

Artykuły

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 16
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

hGIS, humanistyka cyfrowa, precyzyjne bazy danych, analiza statystyczna, geografia historyczna, nierówności regionalne, trendy rozwojowe, historia długiego trwania, Królestwo Węgier
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa