Archiwalne cmentarzysko ze Starych Marz, pow. świecki
DOI:
https://doi.org/10.12775/AUNC_ARCH.2025.009Słowa kluczowe
Stare Marzy, pow. świecki, groby skrzynkowe, kultura pomorskaAbstrakt
W Starych Marzach, pow. świecki kilkakrotnie dochodziło do odkryć grobów skrzynkowych. Pierwsze miało miejsce przed 1894 rokiem, kolejne w 1903 roku i w 1915 roku. Naczynia pozyskane z grobów przed 1894 rokiem trafiły do zbiorów dawnego Towarzystwa niemieckiego w Toruniu – Coppernicus-Verein für Wissenschaft und Kunst, następnie do Muzeum Miejskiego, a obecnie znajdują się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu. Natomiast pozyskane w 1903 roku znalazły się w niemieckim Muzeum Miejskim w Grudziądzu (Stadtmuseum Graudenz), a po 1920 roku w polskim Muzeum Miejskim w tym mieście. Przedmiotem niniejszego opracowania są naczynia odkryte przed 1894 rokiem i prawdopodobnie w 1903 roku. Niestety nie wiadomo czy również zabytki z 1915 roku trafiły do zbiorów w Grudziądzu.
Bibliografia
Dziennik Korespondencji Towarzystwa Starożytności, 1899–1905 (II Altertums-Gesellschaft Eingangs und Ausgangs Journal von Ostern 1899–3 Nov. 1905), Akta organizacji i stowarzyszeń, sygn. 1428/1, Archiwum Państwowe w Toruniu.
Fotografia grobu skrzynkowego ze Starych Marz prezentowana w Stadtmuseum Graudenz, po 1915 r., bez numeru, Archiwum Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu.
Fotografia grobu skrzynkowego ze Starych Marz w Muzeum Miejskim w Grudziądzu, po 1922 r., bez numeru, Archiwum Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu.
Fudziński P., 2020, Między Słupią a Wierzycą, cmentarzyska kultury pomorskiej z obszaru Kaszub i Kociewia, Gdańsk.
Gackowski J., 2010, „Pomorska” modyfikacja grupy chełmińskiej kultury łużyckiej. Refleksje nad lokalnym modelem przemian na przełomie epoki brązu i żelaza, [w:] Między kulturą łużycką a kulturą pomorską. Przemiany kulturowe we wczesnej epoce żelaza, red. M. Fudziński, H. Paner, Gdańsk (2009), s. 153–172.
Gazeta Grudziądzka, 1915, Gazeta Grudziądzka, R. 21, nr 121 (9 X 1915) (dodatek do numeru 121 z 9 X 1915).
Gesellige, 1903, Der Gesellige Graudenzer Zeitung (6 XI 1903).
Grabowski W., 2010, Twierdza fortowa przełomu XIX i XX wieku. Architektura schronów, domy wałmistrzów, sieć komunikacyjna twierdzy, [w:] J. Franczak, W. Grabowski, T. Kowalski, P. Nowiński, M. Żebrowski, Twierdza Grudziądz, Grudziądz, s. 285–291.
Günther H., 1922, Der Goldfund von Kommerau Kreis Schwetz, Westpreußen, Mannus 14, s. 100–109.
Jahresbericht, 1894/1895, Jahresbericht Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn für das Geschäftsjahr, t. 41, Thorn.
Kossinna G., 1922, Das Reitergrab von Kommerau in Westpreußen und die germanischen Trinkhörner, Spielsteine und goldenen Schlangenkopfarmspiralen der Kaiserzeit, Mannus 13, s. 110–130.
Krzysiak A., 2009, Schyłek kultury łużyckiej i początek kultury pomorskiej w świetle najnowszych odkryć w Podolu Małym i Gogolewie, gm. Dębnica Kaszubska, [w:] Nowe materiały kultury łużyckiej i pomorskiej z Pomorza, red. M. Fudziński, H. Paner, S. Czopek, Gdańsk (2008), s. 105–127.
Kurzyńska M., 2011, Grób skrzynkowy ludności kultury pomorskiej w Nowych Marzach, woj. kujawsko-pomorskie (stanowisko 4), [w:] Archeologia epok brązu i żelaza. Studia i materiały, t. 1, red. J. Gackowski, Toruń, s. 277–284.
Kurzyńska M., 2018, Archiwalne cmentarzysko kultury oksywskiej i wielbarskiej w Maruszy (Marusch), pow. grudziądzki, [w:] Studia Barbarica. Profesorowi Andrzejowi Kokowskiemu w 65. rocznicę urodzin, t. 2, red. B. Niezabitowska-Wiśniewska, P. Łuczkiewicz, S. Sadowski, M. Stasiak-Cyran, M. Erdrich, Lublin, s. 330–352.
Łęga W., 1926, Przyczynki do poznania kultury „łużyckiej” na Pomorzu, Toruń.
Łuka L.J., 1966, Kultura wschodniopomorska na Pomorzu Gdańskim, t. 1, Materiały, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Łuka L.J., 1979, Kultura wejherowska – krotoszyńska, [w:] Prahistoria ziem polskich, t. 4: Od środkowej epoki brązu do środkowego okresu lateńskiego, red. J. Dąbrowski, Z. Rajewski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 147–168.
Malinowski T., 1981a, Katalog cmentarzysk ludności kultury pomorskiej, t. 2, Słupsk.
Malinowski T., 1981b, Katalog cmentarzysk ludności kultury pomorskiej, t. 3, Słupsk.
Neueingänge, 1941, Neueingänge und Fundnachrichten im Berichtjahr 1940, Gothiskandza. Blätter für Danziger Vorgeschichte, z. 3, s. 95–109.
Protokoll-Buch II (Protokoll-Buch der Graudenzer Altertums- Gesellschaft von Ostern 1899–30 Oktober 1908, nr inw. MG/AR/25, Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu.
Spuścizna naukowa Józefa Kostrzewskiego, Biblioteka Wojewódzka i Miejska im. C.K. Norwida w Zielonej Górze (sygn. R-1): Pomorze Gdańskie: Teka 12 – Kultura Pomorska (L–Z).
Zielonka B., 1963, Zarys dziejów polskich badań archeologicznych na ziemiach województwa bydgoskiego, Rocznik Muzeum w Toruniu, t. 1, z. 3, s. 9–42.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Małgorzata Kurzyńska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 99
Liczba cytowań: 0
