Czy Jacob i Wilhelm Grimmowie byli żołnierzami? O wyzwaniach edycyjnych w tłumaczeniach monografii naukowych
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2026.0009Słowa kluczowe
biografia braci Grimm, edycja monografii naukowej, przekład niebezpośredniAbstrakt
Najnowsza publikacja polskiego przekładu biografii braci Grimm autorstwa amerykańskiej badaczki życia i dzieła niemieckich germanistów (A. Schmiesing, Bracia Grimm. Biografia, tłum. A. Halbersztat, Poznań 2026) ilustruje trudności i pułapki związane z przekładem niebezpośrednim poprzez trzeci język. Polska edycja zawiera przekłady z przekładów – polska tłumaczka przekładała fragmenty tekstów źródłowych, które wcześniej amerykańska badaczka przetłumaczyła z niemieckiego na angielski. Ponadto w omawianej publikacji można znaleźć liczne błędy, które są wynikiem braku spójnej strategii wydawniczej (np. w odniesieniu do tytułów dzieł naukowych bądź przypisów). Wpływ na jakość omawianej biografii ma także decyzja wydawnictwa o niezatrudnieniu specjalisty z zakresu filologii germańskiej. Można postawić też pytanie o zakres ingerencji wydawcy w przypadku błędów rzeczowych występujących w oryginale.
Bibliografia
Boegner K., 1988, Es war einmal… Die Entstehungsgeschichte der Grimmschen Märchen, Dornach.
Erhardt H., 2016, Die Marburger Märchenfrau, Kassel.
Grimm J. i W., 2010, Baśnie dla dzieci i dla domu, t. 2, tłum. E. Pieciul-Karmińska, Poznań.
Kraut P., 2023, Die Arbeitsweise der Brüder Grimm, Berlin, https://biblioscout.net/en/book/99.140005/9783777633954 (dostęp: 24.04.2026).
Pieciul-Karmińska E., 2018, „Miejscy muzykanci z Bremy” braci Grimm – baśń o uchodźcach i rynku pracy. Krytyczny przegląd przekładów na język polski, „Orbis Linguarum”, nr 48.
Pieciul-Karmińska E., Kowalczyk K., Loba A., 2024, Ośla Skórka, Wieloskórka i Mysi Kożuszek – baśniowe siostry. Studia nad wątkiem bajkowym ATU 510B, Poznań.
Pieciul-Karmińska E., 2019, Pan Szast-Prast, wachmistrz Krause i malarz Schindehütte, „Czas Literatury”, nr 5.
Pieciul-Karmińska E., 2010, Polskie losy tytułowego imienia Rumpelstilzchen z baśni braci Grimm, „Onomastica”, nr 54.
Pieciul-Karmińska E., 2019, Trzy baśnie z oryginalnego wydania Kinder- und Hausmärchen, „Dzieciństwo – Literatura – Kultura”, nr 1 (2).
Pieciul-Karmińska E., Wilgosiewicz-Skutecka R., 2023, Prywatna biblioteka braci Grimm i odnaleziony fragment księgozbioru w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu, „Biblioteka”, nr 27 (36).
Rölleke H., 2001, Briefwechsel zwischen Jacob und Wilhelm Grimm, Stuttgart.
Rölleke H., 1973, Neuentdeckte Beiträge Clemens Brentanos zur Badischen Wochenschrift in den Jahren 1806 und 1807. Rezeption deutscher Literatur des 16. und 17. Jahrhunderts in der Romantik, „Jahrbuch des Freien Deutschen Hochstifts”.
Rölleke H., 2011, Schindehütte A., Es war einmal. Die wahren Märchen der Brüder Grimm und wer sie ihnen erzählte, Frankfurt a. M.
Schede H.-G., 2026, Bracia Grimm, przełożyła i opatrzyła posłowiem oraz przypisami E. Pieciul-Karmińska, Warszawa.
Schmiesing A., 2026, Bracia Grimm. Biografia, tłum. A. Halbersztat, Poznań.
Schmiesing A., 2024, The Brothers Grimm: A Biography, Yale.
Tabakowska E., 1999, O przekładzie na przykładzie. Rozprawa z „Europą” Normana Daviesa, Kraków.
Żyli długo i szczęśliwie, póki nie umarli. Nieznane baśnie braci Grimm, 2023, wybór i przekład E. Pieciul-Karmińska, Warszawa.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Eliza Pieciul-Karmińska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 27
Liczba cytowań: 0
