Jeden projekt – dwie edycje. Edycja cyfrowa notatników Łobodowskiego a wydanie książkowe
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2026.0007Słowa kluczowe
Józef Łobodowski, notatniki, edycja krytyczna, edycja cyfrowa, EVTAbstrakt
W artykule zanalizowano równoległe wydanie cyfrowe i tradycyjne notatników Józefa Łobodowskiego. Autorka koncentruje się na porównaniu sposobu opracowania tekstu, zakresie modernizacji, charakterze komentarzy (jeśli były obecne) i zastosowanych narzędzi. Szczególnie istotne dla podjętych rozważań jest postawione na początku pytanie o odbiorcę obu edycji. Jako kontekst przywołano podobne przedsięwzięcia – Archiwum Filomatów, edycję cyfrową Samuela Zborowskiego oraz edycję listów Jana Lechonia, Kazimierza Wierzyńskiego i Mieczysława Grydzewskiego.
Wydanie tradycyjne wyróżnia się bogatym aparatem krytycznym oraz dodatkowymi materiałami w postaci artykułów. Choć w towarzyszących tekstach wielokrotnie podkreśla się możliwości badawcze związane z prezentowanym materiałem, zwłaszcza w kontekście krytyki genezy, zagadnienie to nie zostaje w pełni rozwinięte. Edycja cyfrowa, oparta na standardzie TEI, oferuje z kolei szersze możliwości analizy, szczególnie w zakresie badań nad genetyką tekstu.
Brulionowy charakter notatników Łobodowskiego oraz liczne poprawki wymagają ostrożnego podejścia edytorskiego, które pełniej realizuje się w formie cyfrowej. Dzięki przeprowadzonej analizie można jednak stwierdzić, że w edycji cyfrowej notatników nie wykorzystano w pełni potencjału tego medium. W artykule podkreślono znaczenie równoległego funkcjonowania edycji cyfrowych i tradycyjnych, akcentując ich komplementarność oraz kluczową rolę w przyszłych badaniach.
Bibliografia
Archiwum Filomatów – edycja cyfrowa, https://arfi.kul.pl/ (dostęp: 20.02.2025).
Bem P., 2020, Ton manuskryptu. Literatura – edycja – życie, „Forum Poetyki”, nr 21.
Dorosz B., 2020, Skamandryckie listy na emigracji – garść informacji o korespondencji Jana Lechonia, Kazimierza Wierzyńskiego i Mieczysława Grydzewskiego, „Napis”, nr 26.
Gabler H. W., 2010, Theorizing the Digital Scholarly Edition, „Literature Compass”, No. 7/2.
Klimek-Grądzka J., 2023, Archiwum filomatów jako obiekt badań lingwistycznych. Stan i perspektywy w kontekście edycji cyfrowej, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, nr 79.
Kochańska A., Niciński K., 2016, Cyfrowa edycja listów Lechonia, Wierzyńskiego i Grydzewskiego – założenia projektu i wstępne rozpoznania, „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie”, nr 2 (1): Edytorstwo w świecie elektronicznym, red. M. M. Śliwińska.
Kolebuk A., 2023, Notatniki Józefa Łobodowskiego w perspektywie genetycznej, w: Notatniki, t. 3: Przekłady, krytyka literacka, red. D. Pachocki i A. Wójtowicz, oprac. tekstów J. Cymerman, M. Gabryś-Sławińska, A. Marcińczak, D. Pachocki, J. Święch i A. Wójtowicz, Lublin.
Łobodowski J., 2023, Notatniki, t. 1: Poezja, proza, red. D. Pachocki i A. Wójtowicz, oprac. tekstów J. Cymerman, M. Gabryś-Sławińska, A. Marcińczak, D. Pachocki, J. Święch i A. Wójtowicz, Lublin, https://polona.pl/item-view/9433e904-4c7b-46b5-9fc6-4da8cefc7bba?page=0 (dostęp: 20.02.2025).
Łobodowski J., 2023, Notatniki, t. 3: Przekłady, krytyka literacka, red. D. Pachocki i A. Wójtowicz, oprac. tekstów J. Cymerman, M. Gabryś-Sławińska, A. Marcińczak, D. Pachocki, J. Święch i A. Wójtowicz, Lublin, https://polona.pl/item-view/acf6d3b4-3f57-4a7c-8dfc-ff39d6ac24a8?page=0 (dostęp: 20.02.2025).
O „Notatnikach” Józefa Łobodowskiego, J. Łobodowski Notatniki, MNwL, https://zamek-lublin.pl/jozef-lobodowski-notatniki/o-notatnikach-jozefa-lobodowskiego/ (dostęp: 20.02.2025).
O projekcie, J. Łobodowski Notatniki, Muzeum Narodowe w Lublinie (MNwL), https://zamek-lublin.pl/jozef-lobodowski-notatniki/o-projekcie/ (dostęp: 20.02.2025).
Oleszczuk-Kasperek K., 2022, Charakterystyka filigranów warszawskiej części Archiwum Filomatów, „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie”, nr 2 (22): Książka bez granic, red. M. Bizior-Dombrowska i P. Chłopek.
Pachocki D., 2023, Kuchnia literacka Józefa Łobodowskiego, w: J. Łobodowski, Notatniki, t. 3: Przekłady, krytyka literacka, red. D. Pachocki i A. Wójtowicz, oprac. tekstów J. Cymerman, M. Gabryś-Sławińska, A. Marcińczak, D. Pachocki, J. Święch i A. Wójtowicz, Lublin.
Sahle P., 2016, What is a Scholarly Digital Edition?, w: Digital Scholarly Editing. Theories and Practices, eds. M. J. Driscoll, E. Pierazzo, Cambridge.
Szulińska A., Rams P., 2019, Cyfrowa edycja korespondencji Lechonia i Wierzyńskiego (1941–1955) w kontekście prywatności dyskursu. Analiza przypadku, „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie”, nr 2 (16): Intymistyka a edytorstwo. Wiek XX i współczesność, red. B. Kuczkowski.
Wójtowicz A., 2023, „W poszukiwaniu metafor”. Teksty poetyckie w notatnikach Józefa Łobodowskiego, w: Notatniki, t. 3: Przekłady, krytyka literacka, pod red. D. Pachockiego i A. Wójtowicza, oprac. tekstów J. Cymerman, M. Gabryś-Sławińska, A. Marcińczak, D. Pachocki, J. Święch i A. Wójtowicz, Lublin.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Ewelina Dubicka

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 12
Liczba cytowań: 0