Cenzura PRL wobec twórców emigracyjnych na początku lat osiemdziesiątych XX wieku. Errata do "Czarnej księgi cenzury PRL" (opracowanie tekstologiczne Wiktor Gardocki)

Wiktor Gardocki

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SE.2015.025

Abstrakt


W 1977 r., dzięki Tomaszowi Strzyżewskiemu, który najpierw wywiózł z Polski, a następnie przekazał do wydania wewnętrzne dokumenty Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, światło dzienne ujrzały nieznane dotąd, szokujące materiały. Opublikowano je w książce pod tytułem "Czarna księga cenzury PRL".

Jak się wówczas okazało, przez cenzurowanie książek i czasopism, a także innych wydawnictw zgłaszanych do publikacji, próbowano w Polsce kontrolować niemal każdą sferę życia: informacje na temat wydarzeń bieżących – ekonomicznych i społeczno-politycznych, a także kwestie historyczne (np. dotyczące Katynia).

W "Czarnej księdze cenzury PRL" opublikowano również materiały dotyczące polskiej kultury oraz jej przedstawicieli, m.in. tych, którzy przebywają (bądź przebywali) na emigracji. Obowiązywały wobec nich szczegółowe zalecenia. Z książek i czasopism wydawanych w Polsce skreślano ich nazwiska, nie dopuszczano do druku także książek ich autorstwa. Jedynie czasem, warunkowo, dopuszczano pewne treści – lecz w wydawnictwach o niewielkim nakładzie.

Zalecenia opublikowane w "Czarnej księdze cenzury PRL" obowiązywały w latach 70. Aktualizowano je jednak. Prezentowana w opracowaniu "Notka informacyjna nr 2" stanowi właśnie zmodyfikowaną, odświeżoną wersję instrukcji, którą posługiwali się cenzorzy – dopuszczając do druku (albo nie dopuszczając) wszelkie treści związane z polskimi twórcami emigracyjnymi. Sporządzono ją w maju 1980 roku.


Słowa kluczowe


cenzura; PRL; pisarze emigracyjni; "Czarna księga cenzury PRL"

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


AAN, GUKPPiW, sygn. 1545.

Burkot S., 2010, Literatura polska 1939-2009, Warszawa.

Czarna księga cenzury PRL, 1977, wyb. T. Strzyżewski, Londyn.

Karpiński W., 1980, Nobel dla Miłosza, „Wiedza i Życie”, nr 11, s. 3.

Matuszewski R., 1995, Literatura polska 1939-1991, Warszawa.

Strzyżewski T., 2015, Wielka księga cenzury PRL, Warszawa.








ISSN 2084-7963 (print)
ISSN 2391-7903 (online)

Partnerzy platformy czasopism