O problemach edycji "Arii z kurantem"

Kamila Ślizewska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SE.2015.017

Abstrakt


Artykuł O problemach edycji „Arii z kurantem” przedstawia opis trzech wydań emigracyjnego tomu Jana Lechonia. Autorka poddaje analizie wersologicznej pierwszą edycję "Arii z kurantem", która została wydana w 1945 roku w Nowym Jorku. W pracy zostało uwzględnione także wydanie warszawskie z 1987 roku oraz toruńskie z 1995 roku. Pierwsze z wymienionych, będące jedyną edycją zagraniczną, okazało się niedoskonałe, pełne błędów oraz uchybień edytorskich. Przygotowywane z mniejszą wnikliwością i dokładnością stało się podstawą do tego, by dzieło Lechonia nie tylko wznawiać, ale też poprawiać zarówno za granicą, jak i w kraju. Poczynione przez późniejszych wydawców emendacje przyczyniły się do zapewnienia takiego kształtu utworów, by ten jak najwierniej odzwierciedlał wolę Serafinowicza. Autorka zauważa, że zmodernizowano fleksję oraz ortografię, zlikwidowano zbędne światło międzywyrazowe, ujednolicono znaki graficzne cudzysłowu z prostego na drukarski, lecz – oprócz usunięcia mankamentów – wprowadzono również inne lapsusy. Uwzględnione zmiany (w dołączonym do artykułu aneksie) wprowadzone w obrębie referowanych wydań wykazują niezwykłą czujność edytorów warszawskich i toruńskich, którzy dążą do zachowania „muzyki współbrzmienia” "Arii z kurantem" przez podtrzymanie zgłoskowego i rymotwórczego porządku utworów. Nie wyklucza to jednak tego, że niektóre słowa liryków zmieniono bez wskazania konkretnej motywacji takiego postępowania, co autorka określiła mianem działania według „poczucia językowego” wydawców. Ponadto aneks umożliwił sporządzenie szczegółowych statystyk procentowych, dzięki którym czytelnik dowiaduje się, że modyfikacje na przestrzeni trzech omawianych edycji objęły aż 43% wszystkich wersów, i poznaje dokładną liczbę wszystkich zmian. Powyższy współczynnik częstotliwości odsłania skalę problemu oraz zaświadcza, że współcześnie zainteresowanie Lechoniową poezją wcale nie maleje.


Słowa kluczowe


Jan Lechoń; "Aria z kurantem"; edycje zagraniczne i krajowe poezji polskiej

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bibliografia podmiotowa

J. Lechoń, Aria z kurantem, [w:] tegoż, Poezje zebrane, Toruń 1995, s. 95–129.

J. Lechoń, Aria z kurantem, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1987, s. 107–138.

J. Lechoń, Arja z kurantem, Nowy Jork 1945.

Bibliografia przedmiotowa

A. Galant, Miejsca intymne. „Dziennik” Jana Lechonia, [w:] tejże, Prywatne, publiczne, autobiograficzne. O dziennikach i esejach Jana Lechonia, Zofii Nałkowskiej, Marii Kuncewiczowej i Jerzego Stempowskiego, Warszawa 2010, s. 19–52.

A. Węgrzyniakowa, Tworzywo Lechoniowej poezji (“musi umrzeć w życiu, co ma powstać w pieśni”), [w:] Skamander, t. 7, red. I. Opacki, Katowice 1991, s. 24–36.

B. Dorosz, Jan Lechoń, [w:] tejże, Nowojorski pasjans. Polski Instytut Naukowy w Ameryce. Jan Lechoń. Kazimierz Wierzyński, Warszawa 2013, s. 143–311.

Bibliography of books in Polis hor relating to Poland published outside Poland since September 1 st, 1939. Vol.2, 1952–1957, comp. by J. Zabielska, London 1959, p. 242

Bibliography of books in Polis hor relating to Poland publoshed outside Poland since September 1 st, 1939. Vol. 1, 1939–1951, comp. by J. Zabielska, London 1957, p. 272, 273.

J. Lechoń do M. Grydzewskiego [6 czerwca 1953], [w:] M. Grydzewski, Jan Lechoń. Listy 1923-1956, t. II, Warszawa 2006, s. 125–126.

J. Lechoń, Dziennik, t. I, Warszawa 1992.

J. Lechoń, Dziennik, t. III, Warszawa 1993.

K. Górski, Wypadek pierwszy: jeden druk autentyczny; Wypadek drugi: kilka tekstów autentycznych i autografów, [w:] tegoż, Tekstologia i edytorstwo dzieł literackich, Warszawa 1975, s. 55–105.

M. Bańko, Wielka czy mała litera po wykrzykniku, [w:] Słownik języka polskiego PWN, [dost. online dnia 01.02.2016 w: http://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/b-Wielka-b-czy-mala-litera-po-wykrzykniku;6838.html ].

M. Wełna, Bezbronny Ikar, [w:] J. Lechoń, Poezje, Lublin 1989, s. 5–18.

R. Loth, Od wydawcy, [w:] J. Lechoń, Poezje zebrane, Toruń 1995, s. 527–535.

R. Loth, Wstęp, [w:] J. Lechoń, Poezje, Wrocław 1990, s. III–XCIV.

R. Magryś, Etos wychodźcy i żołnierza polskiego na obczyźnie w „Arii z kurantem” Jana Lechonia, [w:] Liryka żołnierska. Estetyka i wartości, red. A. Paliwoda, J. Wolski, Rzeszów 2011, s. 359–371.

R. Matuszewski, Lechoń – poeta i człowiek, [w:] J. Lechoń, Poezje, Warszawa 1987, s. 221–231.

S. Baliński, Przedmowa, [w:] J. Lechoń, Arja z kurantem, Nowy Jork 1945, s. 7–16.

S. J. Kowalski, Jan Lechoń o sobie jako o redaktorze, [w:] tegoż, Jan Lechoń jako redaktor i publicysta w okresie nowojorskim, Lublin 1996, s. 57–62.

Słownik języka polskiego PWN, hasło: zaginiony, zagubiony, [dost. online dnia 01.02.2016 w: http://sjp.pwn.pl/szukaj/zagubiony.html oraz http://sjp.pwn.pl/szukaj/zaginiony.html].

W. Nowakowska, Nota wydawnicza, [w:] J. Lechoń, Poezje, Warszawa 1987, s. 219.

W. Smaszcz, Posłowie. Jan Lechoń – poezja, życie i śmierć, [w:] Jan Lechoń, Poezje, Białystok 1994, s. 133–159.








ISSN 2084-7963 (print)
ISSN 2391-7903 (online)

Partnerzy platformy czasopism