„Będziem Moskalami” – kontekstowa lektura [ Roku 1846 ] Zygmunta Krasińskiego

Elżbieta Dąbrowicz

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SE.2014.005

Abstrakt


Do zajęcia się [Rokiem 1846] autorkę artykułu sprowokowały propozycje interpretacyjne Jerzego Fiećki, znajdujące się w jego książce o sporze Krasińskiego z Adamem Mickiewiczem. Lektura [Roku 1846] w kontekście Mickiewiczowskim, jak to zapoczątkował Juliusz Kleiner, skłoniła Fiećkę do postawienia kilku hipotez inspirujących, ale też ryzykownych, bo idących wbrew obowiązującej dotąd linii interpretacyjnej. Wysunął on przypuszczenie, że dramat o nieco mylącym tytule [Rok 1846] miał być próbą przerwania milczenia na temat Dziadów, próbą nawiązania dialogu z tym utworem. Druga hipoteza dotyczyła czasu powstawania dramatu, trzecia – powodów, dla których praca nad nim została przerwana. Otóż zdaniem Fiećki wcale nie musiało być tak, co od edycji Czubka uznaje się za pewne, że geneza [Roku 1846] wiąże się z powstaniem krakowskim i rzezią galicyjską. Może było na odwrót. To wypadki z lutego 1846 roku być może spowodowały, że poeta zarzucił wcześniej rozpoczęty projekt. Wszak akcja utworu – argumentuje badacz – została osadzona w Warszawie, a nie w Galicji, i rzecz dotyczy represji rosyjskich, nie zaś machinacji austriackich.

Słowa kluczowe


Zygmunt Krasiński; [Rok 1846]; Adam Mickiewicz; Dziady; Juliusz Kleiner; Jerzy Fiećko; rabacja galicyjska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


[b.a.] Walka moralna – nasi mistrze słowa, „Dziennik Narodowy”, nr 285, z 26 września 1846 roku.

[b.a.], 1847, Odpowiedź na list szlachcica polskiego do Metternicha z daty 15 kwietnia 1846 r., Paryż.

Czartoryski A. J., 2011, Rozważania o dyplomacji, przeł. J. M. Kłoczowski, Kraków.

Czubek J., 1912, Dodatek krytyczny, w: Z. Krasiński, Pisma. Wydanie Jubileuszowe, t. 5, oprac. J. Czubek, Kraków–Warszawa.

Dembowski E., O dramacie w dzisiejszym piśmiennictwie polskim, „Rok 1843”, t. 6.

Fiećko J., 2005, Rosja Krasińskiego. Rzecz o nieprzejednaniu, Poznań.

Fiećko J., 2011, W cieniu „Salonu warszawskiego”. Kilka uwag o dramacie Krasińskiego [Rok 1846], w: idem, Krasiński przeciw Mickiewiczowi. Najważniejszy spór romantyków, Poznań, s. 126–141.

Gaszyński K., 1868, Poezje, Lipsk.

Giller A., 1878, Aleksander hr. Wielopolski Margrabia Gonzaga Myszkowski, Lwów.

Hertz P., 1973, Noty i uwagi, w: Z. Krasiński, Dzieła literackie, t. 3, wybrał, notami i uwagami opatrzył P. Hertz, Warszawa, s. 516–525.

Janowski J. N., 1861, Margrabia Aleksander Wielopolski: rys biograficzny, Paryż.

Kallenbach J., 1904, Zygmunt Krasiński. Życie i twórczość lat młodych (1812–1838), Lwów.

Kleiner J., 1912, Zygmunt Krasiński. Dzieje myśli, t. 2, Lwów.

Krasiński Z., 1973, Dzień dzisiejszy, w: idem, Dzieła literackie, t. 1, wybrał, notami i uwagami opatrzył P. Hertz, Warszawa, s. 261–300.

Krasiński Z., 1970, List do Adama Sołtana z 11 lipca 1845 roku, w: idem, Listy do Adama Sołtana, oprac. i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 478.

Krasiński Z., 1970, List do Adama Sołtana z 13 marca 1847 roku, w: idem, Listy do Adama Sołtana, oprac. i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 514.

Krasiński Z., 1988, List do Augusta Cieszkowskiego z 21 stycznia 1847 roku, w: idem, Listy do Augusta Cieszkowskiego, Edwarda Jaroszyńskiego, Bronisława Trentowskiego, t. 1, opracował i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 265.

Krasiński Z., 1988, List do Augusta Cieszkowskiego z 28 stycznia 1847 roku, w: idem, Listy do Augusta Cieszkowskiego, Edwarda Jaroszyńskiego, Bronisława Trentowskiego, t. 1, opracował i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 267.

Krasiński Z., 1988, List do Bronisława Trentowskiego z 4 stycznia 1847 roku, w: idem, Listy do Augusta Cieszkowskiego, Edwarda Jaroszyńskiego, Bronisława Trentowskiego, t. 2, opracował i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 80.

Krasiński Z., 1971, List do Konstantego Gaszyńskiego z 22 marca 1846 roku, w: idem, Listy do Konstantego Gaszyńskiego, oprac. i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 362–363.

Krasiński Z.,1971, Listy do Konstantego Gaszyńskiego z 20 maja 1846 roku, w: idem, Listy do Konstantego Gaszyńskiego, opracował i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 396.

Krasiński Z., 1971, List do Konstantego Gaszyńskiego z 14 kwietnia 1847 roku, w: idem, Listy do Konstantego Gaszyńskiego, oprac. i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 469.

Krasińśki Z., 1977, List do Stanisława Egberta Koźmiana z 12 listopada 1847 roku, w: idem, Listy do Koźmianów, opracował i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa, s. 198.

Krasiński Z., 1988, Listy do Augusta Cieszkowskiego, Edwarda Jaroszyńskiego, Bronisława Trentowskiego, t. 2, opracował i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa.

Krasiński Z., 1977, Listy do Koźmianów, oprac. i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa.

Krasiński Z., 1999, Pisma filozoficzne i polityczne, oprac. P. Hertz, Warszawa.

Krasiński Z., 1973, Psalm miłości, w: idem, Dzieła literackie, t. 1, wybrał, notami i uwagami opatrzył P. Hertz, Warszawa, s. 212.

Krasińśki Z., 1973, [Rok 1846], w: idem, Dzieła literackie, t. 1, wybrał, notami i uwagami opatrzył P. Hertz, Warszawa.

Kurska A., 1989, Fragment romantyczny, Wrocław.

Lisicki H., 1878, Aleksander Wielopolski 1803–1877, t. 1, Kraków.

Małecki A., Irydion, 1847, „Przegląd Poznański”, t. 4, cz. 1.

Mickiewicz A., 1843, „La Comédie Infernale” examinée par M. Mickiewicz dans ses leçons de Collège de France, „La Revue Indépendante”, Vol. 8.

[Morawski F.], 1847, Odpowiedź na list szlachcica polskiego do Metternicha z daty 15 kwietnia 1846 r. co do ustępu od s. 36–45, Paryż.

Robert C., 1846, La conjuration du Panslavisme et l’insurrection polonaise, „Revue des Deux Mondes”, Vol. 13.

Sudolski Z., 1976, Wielopolski – Krasiński – Małachowski (w sprawie autorstwa „Odpowiedzi na list szlachcica Polskiego do Metternicha”), „Przegląd Humanistyczny”, nr 2.

Sudolski Z., 2003, Wincenty Krasiński i współcześni, Warszawa.

Wielopolski A., 1846, Lettre d’un Gentilhomme polonais sur les massacre de Gallicie, adresseé au prince de Metternich à 1’occasion de sa dépeche circulaire du 7 mars 1846, Paris.








ISSN 2084-7963 (print)
ISSN 2391-7903 (online)

Partnerzy platformy czasopism